Alle vormen van verlof zijn geregeld in de Wet arbeid en zorg (Wazo). Deze wet heeft tot doel de combinatie van arbeid en zorg te vergemakkelijken, zodat het voor mannen en vrouwen aantrekkelijker is om te (blijven) werken.

Op deze pagina

wet arbeid en zorg (wazo)

In de Wazo zijn de volgende verlofregelingen opgenomen:

Bij de meeste (veelal kortdurende) verlofregelingen betaalt de werkgever het salaris van de werknemer gewoon door. Of de werknemer krijgt een uitkering, die al dan niet via de werkgever wordt uitbetaald. Bij onbetaald (en meestal langdurig) verlof moet de werknemer zelf voor het inkomen zorgen.

wijziging kraamverlof

Per 1 januari 2019 is het voormalige kraamverlof voor partners (twee dagen met behoud van loon) uitgebreid tot een geboorteverlof ter grootte van de wekelijkse arbeidsduur van de werknemer (maximaal vijf dagen). Daarnaast is het adoptie- en pleegzorgverlof uitgebreid van vier naar zes weken. Dat is het gevolg van de Wet Invoering Extra Geboorteverlof (WIEG), die de Wazo per 1 januari 2019 heeft gewijzigd.

De WIEG regelt ook dat het geboorteverlof voor de partner per 1 juli 2020 kan worden aangevuld met vijf maal de wekelijkse arbeidsduur geboorteverlof. Tijdens het aanvullende geboorteverlof krijgt de werknemer een uitkering ter hoogte van 70% van zijn (maximum)dagloon.

nieuwe europese regels voor verlof op komst

Het Europees Parlement heeft een richtlijn aangenomen die minimumeisen bevat voor kraamverlof, ouderschapsverlof en mantelzorgverlof. Met de nieuwe regels wil Europa voor een beter evenwicht tussen werk en privé zorgen, de arbeidsparticipatie van vrouwen vergroten en gelijke kansen bevorderen. Elke Europese werknemer krijgt uiterlijk in 2022 recht op:

De nieuwe regels moeten formeel nog door de Europese Raad worden goedgekeurd. Daarna moeten alle 28 Europese lidstaten de regels binnen drie jaar opnemen in hun nationale wetgeving.

bijzonder of buitengewoon verlof

Bijzonder of buitengewoon verlof is niet wettelijk geregeld. Wel kan de werkgever in de cao of arbeidsovereenkomst opnemen of en wanneer dit verlof mogelijk is, hoe lang en of het betaald of onbetaald is. Bijzonder/buitengewoon verlof wordt aangevraagd voor bijzondere gebeurtenissen of familieomstandigheden, bijvoorbeeld een huwelijk, begrafenis of verhuizing.

cao en verlof

De Wazo geldt in principe voor iedereen die in dienstverband werkt. Veel werknemers vallen echter onder een cao of een bedrijfsregeling waarin ook afspraken over het combineren van werk en privé zijn gemaakt. Deze gaan soms verder dan de wettelijke maatregelen, maar soms ook minder ver (als dat wettelijk is toegestaan).

Wanneer er geen verlofbeleid op cao-niveau is vastgesteld, kan de werkgever ervoor kiezen een dergelijk beleid binnen het eigen bedrijf op te stellen. Hierin kan hij bijvoorbeeld de volgende zaken opnemen:

  • voorwaarden voor het opnemen van (onbetaald) verlof
  • procedures voor het aanvragen van verlof
  • een minimum- en maximumduur van het verlof

delen van verlofdagen

Soms zijn de mogelijkheden voor het opnemen van zorg- en/of calamiteitenverlof niet voldoende voor een werknemer. Dan kan het een oplossing zijn om verlofdagen van collega’s over te nemen. Dat kan als de werkgever dit toestaat binnen zijn organisatie. Werknemers die bovenwettelijke vakantiedagen over hebben, mogen deze dan (vrijwillig) afstaan aan collega’s die tijdelijk te maken krijgen met intensieve zorgtaken.