De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) heeft tot doel schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Op grond van de wet zijn zzp’ers en opdrachtgevers samen verantwoordelijk voor de fiscale gevolgen van de arbeidsrelatie die zij met elkaar hebben. De Wet DBA is op 1 mei 2016 in werking getreden, maar de praktische uitvoering stuit op problemen. De regering is van plan de Wet DBA te vervangen door nieuwe wet- en regelgeving.

Op deze pagina

Wet DBA

Totdat de nieuwe regelgeving is ingevoerd, blijft de Wet DBA van kracht. De kern van deze wet is dat zowel opdrachtgevers als zzp’ers verantwoordelijk zijn voor de relatie die zij met elkaar aangaan. Samen moeten zij bepalen of sprake is van loondienst. Als er onduidelijkheid is over de relatie tussen de opdrachtgever en de zzp'er, kunnen zij samenwerken volgens een modelovereenkomst. De fiscus heeft een aantal modelovereenkomsten ontwikkeld waarin staat beschreven hoe de werkrelatie eruit moet zien, zodat er geen dienstbetrekking tussen de zzp'er en de opdrachtgever ontstaat. Deze modelovereenkomsten bieden op voorhand zekerheid over de gevolgen voor loonheffing. Werken opdrachtgever en zzp'er samen volgens zo'n modelovereenkomst, dan is de zzp'er niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, ZW en WIA) en hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en af te dragen.

Het is niet verplicht om gebruik te maken van een modelovereenkomst. De opdrachtgever moet dan zelf bepalen of hij wel of geen loonheffingen moet inhouden en afdragen. Het voordeel van een overeenkomst die door de Belastingdienst is opgesteld of beoordeeld, is dat de opdrachtgever vooraf zekerheid heeft dat hij geen loonheffingen hoeft in te houden en af te dragen. 
Voorbeeld- en modelovereenkomsten en meer informatie over de Wet DBA, zijn te vinden op Belastingdienst.nl.

handhaving

Tot 1 januari 2020 heeft de Belastingdienst de Wet DBA niet gehandhaafd, tenzij sprake was van kwaadwillendheid. Opdrachtgevers kregen dus geen naheffingen of boetes als achteraf bleek dat de zzp’er toch in loondienst werkte. 

Vanaf 1 januari 2020 tot de inwerkingtreding van de nieuwe wet gaat de fiscus weer meer handhaven bij opdrachtgevers. Dat betekent dat de Belastingdienst in twee situaties de maatregelen opleggen. Dit is bij kwaadwillendheid en bij het niet opvolgen van aanwijzingen van de Belastingdienst.  

Meer informatie staat op Belastingdienst.nl.

nieuwe zzp-wet

Het kabinet is van plan om de Wet DBA te vervangen door een nieuwe zzp-wet: de Wet minimumbeloning zelfstandigen en zelfstandigenverklaring. In deze wet wordt uitgegaan van de volgende maatregelen:

  • een minimumtarief voor zzp’ers van € 16 per uur

  • zzp’ers die meer dan € 75 per uur verdienen, krijgen de mogelijkheid tot opt-out met het aangaan van een zelfstandigenverklaring

Daarnaast komt er voor alle opdrachtgevers van zelfstandigen een webmodule met een zogeheten opdrachtgeversverklaring. Hiermee kan men per opdracht vooraf zekerheid krijgen over de zelfstandigheid van de zzp’er en de vraag of de opdracht in zelfstandigheid is te doen. 
Meer informatie staat op Rijksoverheid.nl.