je beoordelingsgesprek 6 tips om je gesprek voor te bereiden.

op deze pagina

• wat is een beoordelingsgesprek?
• zo bereid je je beoordelingsgesprek voor
• 6 tips voor een succesvol beoordelingsgesprek
• wat is een beoordelingsformulier?
• bezwaar maken tegen je beoordeling

wat is een beoordelingsgesprek?

Een beoordelingsgesprek is een gesprek tussen jou en je leidinggevende waarin je bespreekt hoe je functioneert, hoe anderen je beoordelen en je ontvangt feedback. Dit is vaak hét moment om een mogelijke promotie, loonsverhoging of contractverlenging te bespreken. Vaak vullen je collega’s een beoordelingsformulier over jou in en deze bespreken jullie tijdens het gesprek.

de verschillende soorten beoordelingsgesprekken

Beoordelingsgesprekken zijn er in alle soorten en maten. Het ligt erg aan het bedrijf welke soort gesprekken daar van toepassing zijn, hoe ze worden genoemd en hoe ze worden ingestoken. Zo zie je vaak dat bedrijven naast een beoordelingsgesprek vaak ook eindejaarsgesprekken en/of functioneringsgesprekken houden.

Ook kan je als organisatie je hele eigen variant maken. Zo wordt binnen Randstad gebruikgemaakt van Great Conversations. Dit houdt in dat je het hele jaar door gesprekken voert met je collega’s, klanten, flexwerkers en je managers. Dezelfde onderwerpen als in een beoordelingsgesprek worden besproken, maar er hangt geen eindbeoordeling of eindcijfer aan vast. Dat maakt de gesprekken een stuk laagdrempeliger.

verschil beoordelingsgesprek en functioneringsgesprek

Het grootste verschil tussen een functioneringsgesprek en een beoordelingsgesprek is dat in een functioneringsgesprek de prestaties van jou én je leidinggevende worden besproken. Je mag hierbij dus feedback ontvangen én geven, terwijl bij een beoordelingsgesprek worden alleen jouw prestaties besproken. 

In een functioneringsgesprek wordt dus meer gepraat over jullie samenwerking, de projecten die jullie samen hebben afgerond en hoe jullie je kunnen ontwikkelen. Vaak heb je eerst een functioneringsgesprek en daarna pas een beoordelingsgesprek.

verschil beoordelingsgesprek en eindejaarsgesprek

Het verschil tussen een beoordelingsgesprek en een eindejaarsgesprek is niet groot. De inhoud van deze gesprekken is over het algemeen hetzelfde en alleen het functioneren van de werknemer wordt besproken. Het enige verschil, en de naam zegt het al: het eindejaarsgesprek is aan het eind van een kalenderjaar. Terwijl een beoordelingsgesprek het hele jaar gevoerd kan worden.  

zo bereid je je beoordelingsgesprek voor

Een goede voorbereiding is het halve werk. Zo bereid je je beoordelingsgesprek het beste voor:

• neem de onderwerpen door: is er van tevoren een agenda gestuurd? Mooi, dan weet je al precies wat er besproken wordt en kun je zelf nog punten toevoegen die je wilt bespreken. Ook als je geen agenda hebt gekregen, kun je alvast nadenken wat eraan kan komen. Of neem het heft in eigen handen en stel zelf een agenda op
• hoe ging je afgelopen jaar: kijk realistisch naar je functioneren, wat valt je dan op? Jullie gaan het hebben over alles wat goed ging en wat minder goed ging. En natuurlijk wat je hiervan hebt geleerd en hoe de problemen zijn opgelost. Bereid hier alvast je antwoord op voor zodat je stevig in je schoenen staat
• pak vorige beoordelingen erbij: kijk nog eens terug naar vorige beoordelingsgesprekken, tenzij dit je eerste is natuurlijk. Wat kwam er uit het vorige gesprek, wat is er sindsdien veranderd en wat wil je deze keer anders doen?

6 tips voor een succesvol beoordelingsgesprek

Het moment is daar: je beoordelingsgesprek komt eraan. Vind je het spannend en weet je niet goed wat je ervan moet verwachten? Maak je geen zorgen, we helpen je er doorheen. 

Met deze tips maken jij en je leidinggevende een geslaagd beoordelingsgesprek:

1. geef sturing aan het gesprek:
   Ook is dit gesprek niet bedoeld voor jou om feedback te geven, dit betekent niet dat je geen vragen terug kan stellen. Bereid je beoordelingsgesprek dus voor met een aantal vragen, die je al een tijd had willen stellen, zoals: je verwachtingen en eventuele plannen voor promotie of salarisonderhandeling. Zo kom je lekker assertief over en weet je meteen waar je aan toe bent
2. het beoordelingsformulier wordt besproken:
   Voor het gesprek hebben collega’s en je leidinggevende meestal een beoordelingsformulier over je ingevuld. Deze gaat natuurlijk besproken worden in je beoordelingsgesprek. Met de criteria van dat formulier wordt het gesprek dus hoogstwaarschijnlijk ingestoken
3. heb je je doelen behaald:
   In een beoordelingsgesprek bespreek je het werk dat je de afgelopen tijd hebt gedaan en de doelen die je voor jezelf hebt gezet (tijdens je eindejaarsgesprek). Ga dus bij jezelf na: heb ik mijn doelen bereikt? Waarom wel en waarom niet? 
4. blijf vragen stellen:
   Ook al is in een beoordelingsgesprek voornamelijk je leidinggevende aan het woord, je kunt nog steeds vragen stellen. Krijg je onduidelijke feedback? Vraag dan waar dit op is gebaseerd. Met vragen leer je niet alleen meer over je beoordeling, het laat ook zien dat je interesse hebt en leergierig bent
5. niet je persoonlijkheid maar je acties worden besproken:
   Een goede leidinggevende zal altijd je werk en je daden bespreken, niet wat hij/zij persoonlijk van je vindt. Maak je daar dus geen zorgen over. De kwaliteit en kwantiteit zijn veel belangrijker voor je leidinggevende
6. schiet niet in de verdediging:
   Ben je het oneens met je beoordeling? Zie dit dan niet als een persoonlijke aanval, maar als een leermoment. Deze beoordeling vertelt je iets over de werkdynamiek, jouw functioneren of de bedrijfscultuur. Niet over wie je bent. 

is een beoordelingsgesprek verplicht?

Een beoordelingsgesprek is volgens de wet niet verplicht. Je leidinggevende hoeft dus niet ieder jaar een gesprek met z’n werknemers te voeren. Toch zie je dat veel bedrijven dit wel jaarlijks doen, omdat je zo goed feedback kan krijgen en werknemers weten hoe ze ervoor staan.

wat is een beoordelingsformulier?

Beoordelingsformulieren worden gebruikt bij een beoordelingsgesprek. Dat is een gesprek tussen jou en je je leidinggevende waarin jullie bespreken hoe je functioneert en hoe collega’s je beoordelen. Het beoordelingsformulier wordt erbij gepakt tijdens je gesprek en samen loop je alle criteria en beoordelingen langs. Ieder beoordelingsgesprek heeft dus dezelfde opbouw. 

wanneer wordt een beoordelingsformulier gebruikt?

Voordat het gesprek begint, hebben je leidinggevende en meerdere collega’s al het beoordelingsformulier ingevuld. Je leidinggevende zorgt ervoor dat dit gebeurt. Met de antwoorden krijgt jullie een beeld van je functioneren en kan het beoordelingsformulier worden gebruikt als input voor het gesprek.

beoordelingsformulier voorbeeld

We hebben een voorbeeld beoordelingsformulier voor je gemaakt. Toch zijn er grote verschillen in beoordelingsformulieren, afhankelijk van wat voor werk je doet. De opbouw van een beoordelingsformulier is vaak wel vergelijkbaar: 

1. algemene informatie:
   Een beoordelingsformulier begint vaak met algemene informatie als je naam, functie, afdeling, naam van de leidinggevende en de datum van de beoordeling
2. tabellen met criteria:
   Vervolgens staan er vaak tabellen met onderwerpen waarop je wordt beoordeeld. Denk aan resultaatafspraken, ontwikkelafspraken en bijvoorbeeld de  samenwerking met de leidinggevende en collega’s. In de tabellen staat meestal een schaal van onvoldoende-voldoende-goed of van cijfers van bijvoorbeeld 1 t/m 5. Vaak staat er bij elk onderwerp een open tekstvak voor toelichting
3. totale beoordeling:
   Als afsluiting volgt er een totale beoordeling. Dit kan een open tekstvak zijn met een conclusie
4. handtekening en eventueel eigen reactie:
   Een beoordelingsformulier moet vaak ondertekend worden. Ben je het niet eens met de beoordeling? Soms is er ruimte voor een eigen reactie. 

onderwerpen in een beoordelingsformulier

Welke onderwerpen komen naar voren in een beoordelingsformulier? Dat staat niet vast. De criteria worden meestal bepaald op basis van je functieprofiel, persoonlijk ontwikkelingsplan of gespreksverslagen van eerdere functioneringsgesprekken en beoordelingsgesprekken. 

Voorbeelden van onderwerpen die vaak voorkomen, zijn:

• kennis en vaardigheid
• productiviteit en doelmatigheid
• zorgvuldigheid
• creativiteit
• kwaliteit van het werk
• behulpzaamheid
• klantgerichtheid
• houding ten opzichte van collega’s
• houding ten opzichte van de leiding
• organisatiesensitiviteit

Kun je jezelf niet vinden in de feedback of negatieve beoordeling van je werkgever? Of vind je dat je onterecht kansen in je werk misloopt? Dan ben je het niet eens bent met de beoordeling die je van je leidinggevende hebt gekregen. Dat is natuurlijk vervelend. Wat nu? We leggen je uit hoe je op een goede manier bezwaar maakt tegen een beoordeling.

hoe maak je bezwaar tegen je beoordeling?

Ben je van plan je beoordeling ‘voor gezien’ te tekenen en wil je bezwaar maken tegen je functioneringsgesprek of beoordelingsgesprek? Lees dan even mee. In dit stappenplan vertellen we je over de belangrijkste punten: 

1. houd je hoofd koel:
   Als je het niet eens bent met je werkgever, is er geen man overboord. Weet dat je als werknemer gewoon recht hebt om je mening hierover te uiten.
2. schrijf een brief:
   Het is belangrijk dat je je bezwaar op papier zet voor je werkgever. Je kunt het opsturen via de post, maar meestal ook digitaal. Op deze manier kan je bezwaar worden opgenomen in het personeelsdossier om hem in de toekomst makkelijk terug te vinden. 
3. geef aan waarmee je het oneens bent:
   Schrijf in je brief wat je dwars zit. Geef een duidelijke en overzichtelijke beschrijving van waar je het niet mee eens bent en vooral ook wáárom je het er niet mee eens bent. Vergeet hierbij niet op te schrijven op welke datum je beoordelings- of functioneringsgesprek was en wie erbij aanwezig waren. 
4. geef er een positieve draai aan:
   Een beoordeling geeft je de kans om jezelf verder te ontwikkelen. Welke leerpunten haal je eruit? Waar ben je goed in en waar kun je verder in groeien? Heb je bijvoorbeeld baat bij een extra training? Hoe stel je je op naar je collega’s? Uiteindelijk kom je samen verder!

bezwaar gemaakt, en nu?

Na het opsturen van je bezwaar wordt deze toegevoegd aan het personeelsdossier en is het wachten op een reactie. Je werkgever leest je bezwaar en zal je beoordeling nog een keer bekijken. Wat er hierna gebeurt? Het kan zijn dat je een nieuw beoordelingsgesprek krijgt. 

Doordat je bezwaar nu in het personeelsdossier zit, sta je sowieso sterker bij een mogelijk ontslag. Maak je geen zorgen: je wordt meestal niet ontslagen na één negatieve beoordeling. Goed om te weten, toch?