wtta en waadi: toelatingsplicht en registratie voor uitleners.

toelatingsplicht voor uitleners vanaf 2027

De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking. Het jaar 2027 is een overgangsjaar. Uitleners moeten in dat jaar hun toelating aanvragen maar het verbod om zonder toelating uit te lenen of in te lenen geldt pas vanaf 1 januari 2028. De overige verplichtingen uit de Wtta, waaronder het normenkader, gelden wel vanaf 1 januari 2027. De Nederlandse Arbeidsinspectie start op 1 januari 2028 met de handhaving van de toelatingsplicht.

doelen wtta

De Wtta verandert de regels voor de Nederlandse flexmarkt ingrijpend. De wet vervangt de registratieplicht uit de Waadi door een toelatingsstelsel. De overige bepalingen van de Waadi - zoals de regels over gelijke behandeling - blijven gewoon gelden. Zo wil de Wtta arbeidskrachten beter beschermen en malafide partijen uitsluiten.

De Wtta is van toepassing bij het inlenen van arbeidskrachten via uitzenden of detachering. Huur je in plaats daarvan zelfstandigen in? Dan gelden niet de Wtta-regels, maar de regels rond schijnzelfstandigheid.

tijdlijn invoering wtta-regels

• 1 november t/m 31 december 2026: aanmelden voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl

• 1 januari 2027: Wtta treedt in werking; alleen uitleners die zich uiterlijk 31 december 2026 hebben aangemeld, vallen onder de overgangsregeling 

• 1 mei t/m 30 juni 2027: indienen van de formele aanvraag voor toelating bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU)

• vanaf 1 juli 2027: het openbare register is naar verwachting beschikbaar. Vanaf dat moment kun je controleren of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt

• 1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie start met handhaven; inleners mogen dan alleen nog arbeidskrachten inlenen van toegelaten uitleners.

controle door de nederlandse arbeidsinspectie

De Nederlandse Arbeidsinspectie start vanaf 1 januari 2028 met handhaven. Zowel uitleners zonder toelating als opdrachtgevers die toch arbeidskrachten inlenen via niet-toegelaten partijen lopen risico op boetes en sancties.

• boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie

• het stilleggen van de activiteiten als uitlener

• beëindiging van samenwerkingen, omdat opdrachtgevers en doorleners alleen nog met toegelaten partijen mogen werken.

registratieplicht en gelijke behandeling

De Wet allocatie arbeid door intermediairs (Waadi) bevat regels voor arbeidsbemiddeling en het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. 

registratie in het waadi-register

Uitleners die arbeidskrachten ter beschikking stellen, moeten geregistreerd staan in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel als uitlener. Dit is zichtbaar in het Waadi-register.

Als je inleent van een niet-geregistreerde uitlener, kun je als opdrachtgever een boete krijgen. 

> check het Waadi-register

gelijke behandeling van arbeidskrachten

De regels over gelijke behandeling in de Waadi gelden voor alle organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen, zoals uitzendkrachten, gedetacheerde professionals en payrollmedewerkers. Voor bepaalde, in de wet genoemde arbeidsvoorwaarden mag bij cao beperkt worden afgeweken van gelijke behandeling, bijvoorbeeld via de ABU-cao (uitzenden) of de VVDN-cao (detachering). Het totaalpakket moet dan wel ten minste gelijkwaardig zijn. De belangrijkste regels zijn:

• een uitlener mag geen geld of andere tegenprestatie vragen aan de arbeidskracht voor het verkrijgen of behouden van werk

• een uitlener moet de arbeidskracht vooraf informeren over de arbeidsvoorwaarden en de arbeidsomstandigheden op de werkplek

• arbeidskrachten hebben gelijke of - als afgeweken bij cao - gelijkwaardige rechten als medewerkers die direct bij het bedrijf in dienst zijn, onder meer op het gebied van loon, werktijden en gelijke behandeling

• arbeidskrachten moeten gelijke toegang hebben tot bedrijfsvoorzieningen, zoals de bedrijfskantine

• interne vacatures moeten ook met arbeidskrachten worden gedeeld

• een uitlener mag een arbeidskracht niet belemmeren om in dienst te treden bij de opdrachtgever; onder voorwaarden kan wel een redelijke vergoeding met de opdrachtgever worden afgesproken

• het is verboden om via een uitlener arbeidskrachten ter beschikking te stellen ter vervanging van stakende werknemers (onderkruipersverbod).

boete en handhaving door de nederlandse arbeidsinspectie

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de naleving van de Waadi, inclusief de registratieplicht voor uitleners en de regels rondom ter beschikking gestelde arbeidskrachten. 

Werkgevers zijn medeverantwoordelijk: wie inleent van een niet-geregistreerde uitlener, loopt het risico op boetes. De Nederlandse Arbeidsinspectie hanteert hierbij een boetestaffel. Of de uitlener geregistreerd is, controleer je in het Waadi-register van de Kamer van Koophandel.

voor opdrachtgevers

Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen arbeidskrachten inlenen via een toegelaten uitlener, een uitlener met een geldige ontheffing of een uitlener die onder de overgangsregeling valt. Controleer de status bij de start van de samenwerking en daarna regelmatig tijdens de looptijd. Leg uiterlijk op de eerste werkdag van de ingehuurde medewerker vast dat je de controle hebt uitgevoerd en bewaar het bewijs.

doorleenconstructies

De controleplicht beperkt zich niet tot je directe contractpartner. In doorleenconstructies, waarbij bijvoorbeeld een broker personeel inhuurt van een uitlener en dit doorleent aan jou als opdrachtgever, moet je controleren of alle schakels in de keten een geldige toelating hebben. Als ergens in de keten een niet‑toegelaten partij zit, loop je als opdrachtgever alsnog risico op overtreding en boetes.

De broker of doorlener moet aan jou doorgeven wie de werkgever van de ingehuurde medewerker is. Zo kun je controleren of alle uitleners in de keten bevoegd zijn om personeel uit te lenen.

Wacht niet tot 2027. Vraag je huidige partners nu al hoe zij zich voorbereiden op de toelatingsplicht, of zij zich voor 1 januari 2027 zullen aanmelden voor de overgangsregeling én of zij voor 1 juli 2027 de toelating zullen aanvragen. Het vereist voorbereiding om aan de toelating te kunnen voldoen, dus vroeg handelen voorkomt problemen.

administratie en gegevens vastleggen

Registreer uiterlijk op de eerste werkdag de naam van de ingehuurde medewerker en de naam van de uitlener. Informeer de uitlener daarnaast aantoonbaar over alle arbeidsvoorwaarden die binnen jouw organisatie gelden. Geef ook wijzigingen tijdig door.

Vanaf 1 januari 2027 moet de uitlener de exacte begin- en eindtijden en de onbetaalde pauzes van de medewerker registreren. Spreek daarom af wie de uren en werktijden vastlegt, wie deze controleert en hoe jullie de gegevens uitwisselen.

randstad voldoet aan de wtta-eisen

Je kunt erop vertrouwen dat Randstad voldoet aan de eisen van de Wtta en dat wij vanaf de toelatingsplicht uitsluitend samenwerken met leveranciers die ook zijn toegelaten. 

NEN-gecertificeerde organisaties, zoals Randstad, hebben een voordeel: zij mogen bij de aanvraag volstaan met een geldig SNA-keurmerk. Zij worden namelijk al periodiek getoetst op vrijwel alle normen die ook in de Wtta gelden.

Het is niet meer mogelijk om samen te werken met partijen die niet (meer) aan de toelatingseisen voldoen. Dit kan gevolgen hebben voor lopende opdrachten met niet‑toegelaten leveranciers, omdat het ter beschikking stellen van personeel dan niet langer is toegestaan en samenwerking moet worden beëindigd of aangepast.

voor opdrachtgevers

De Wtta bevat, naast de controleplicht, ook een administratieplicht voor jou als opdrachtgever: uiterlijk op de eerste werkdag moet je de naam van de door jou ingehuurde medewerker en die van de uitlener registreren. 

Daarnaast ben en blijf je verplicht om de uitlener aantoonbaar te informeren over alle bij jouw organisatie geldende arbeidsvoorwaarden. Het wordt nog belangrijker dat je dat doet op een zodanige wijze dat de uitlener de info kan verwerken, toepassen en aan de ingehuurde medewerker kan verstrekken. De uitlener is hiertoe namelijk verplicht en kan zijn toelating verliezen als hij hier niet (aantoonbaar) aan voldoet. Dit heeft ook gevolgen voor jou; je mag dan namelijk niet meer van zijn diensten gebruikmaken.

Ook sommige andere verplichtingen van de uitlener uit de Wtta raken jou als inlener, omdat de uitlener gegevens van jou nodig heeft. Zo moet de uitlener vanaf 1 januari 2027 de exacte begin- en eindtijden en onbetaalde pauzes registreren, niet meer alleen het totale aantal uren. Als die uren binnen jouw organisatie worden bijgehouden, heeft de uitlener hiervoor jouw medewerking nodig. Maar ook als dat niet zo is, is het zaak dat je de uren- en werktijdenregistratie goed controleert en tijdig aangeeft of deze klopt. Spreek daarom met je uitlener af wie welke gegevens vastlegt en hoe jullie die uitwisselen.

als leverancier

Lever je personeel dat onder leiding en toezicht van een derde werkt? Dan moet je in 2027 een toelating aanvragen. Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen personeel ter beschikking stellen als je een toelating hebt, een geldige ontheffing hebt of onder de overgangsregeling valt.

Als leverancier ben jij zelf verantwoordelijk voor het tijdig aanvragen van de toelating. Je moet kunnen aantonen dat je voldoet aan de wettelijke eisen. Zonder toelating mag je geen personeel meer ter beschikking stellen.

Dat betekent concreet:

• je start tijdig met het toelatings- en certificeringstraject

• je onderzoekt welke route voor jouw organisatie geldt

• je zorgt dat je aanvraag compleet en op tijd wordt ingediend.

Randstad kan je niet aanmelden of certificeren. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou als uitlener/leverancier. Als Randstad‑leverancier moet je zelf zorgen dat je Wtta‑toegelaten bent om de samenwerking voort te kunnen zetten.

tip

Wacht niet tot het laatste moment. De aanvraagprocedure  vereist voorbereiding. Begin daarom ruim vóór 1 januari 2027 met het verzamelen van documenten en het inrichten van je processen.

toelatingseisen

Om toegelaten te worden, moet je onder meer:

• een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen

• een waarborgsom van € 100.000 storten, tenzij je kunt aantonen dat je al vier jaar personeel ter beschikking stelt en als uitlener in het Handelsregister staat

• aantonen dat je juiste lonen betaalt

• voldoen aan belasting- en administratieve verplichtingen

• meewerken aan periodieke controles.

Bij je aanvraag moet je met een inspectierapport laten zien dat je aan het normenkader voldoet. Dit normenkader sluit aan op het bestaande SNA‑keurmerk (NEN 4400‑1/2), maar gaat een stap verder. Het bevat aanvullende eisen over onder meer juiste beloning, veilige en verantwoorde huisvesting en het voorkomen van discriminatie, zodat de kwaliteit van werk en de bescherming van arbeidskrachten beter wordt geborgd.

uitzonderingen

De Wtta geldt voor alle organisaties die arbeidskrachten uitlenen. Toch zijn er situaties waarin je geen toelating nodig hebt.

Je bent volledig uitgezonderd van de toelatingsplicht als:

• je personeel uitleent binnen je eigen concern (intra-concern uitlenen)

• je collega's uitleent als vorm van hulpbetoon en daarbij alleen loonkosten doorberekent (collegiaal uitlenen zonder winstoogmerk)

• je organisatie onder de wettelijke voorwaarden een BBL-stichting, sociaal werkbedrijf of particuliere beveiligingsorganisatie met een vergunning is.

Ook uitbesteding van werkzaamheden valt niet onder de Wtta als de opdrachtnemer verantwoordelijk is voor het resultaat en de ingezette personen niet onder jouw leiding en toezicht werken.

> check of je onder de Wtta valt via de beslisboom op toelatinguitleenmarkt.nl

ontheffing

Is uitlenen van arbeidskrachten slechts een klein deel van je activiteiten? Dan kun je een ontheffing aanvragen in plaats van een volledige toelating. Je moet de ontheffing zelf aanvragen via toelatinguitleenmarkt.nl en daarbij een verklaring van een accountant meesturen. De informatie moet je ieder jaar opnieuw doorgeven aan de NAU. Je komt in aanmerking voor een ontheffing als:

• je omzet uit uitlenen minder dan 10% van je totale omzet per twaalf maanden bedraagt

• én die omzet uit uitlenen niet hoger is dan € 5 miljoen per jaar

• je kunt aantonen dat je voorafgaand aan de aanvraag twaalf maanden loon hebt betaald.

Organisaties met een ontheffing worden opgenomen in het openbare register. Opdrachtgevers mogen dus ook van hen arbeidskrachten inlenen.

Let op: uitzendondernemingen kunnen geen ontheffing aanvragen. Bied je payrolling of detachering aan? Dan geldt de verplichte toelating.

Vraag je de ontheffing niet of te laat aan? Dan mag je geen arbeidskrachten meer uitlenen en riskeer je een boete. 

soepeler regime voor uitleners met een SNA-keurmerk

Bestaande uitleners met een SNA-keurmerk voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten kunnen via een soepeler regime een toelating aanvragen. Zij kunnen een toelating krijgen op basis van hun op 30 juni 2027 geldige SNA-keurmerk. Om de toelating te behouden moeten zij aantonen dat zij vanaf 1 januari 2027 aan de Wtta en het normenkader voldoen.

route zonder NEN-certificering?

Heb je geen SNA-keurmerk? Dan geldt een vergelijkbare route als voor NEN-gecertificeerde leveranciers, maar met een extra stap: je moet een inspectierapport aanvragen. Dit rapport moet je in beginsel meesturen bij je formele aanvraag in mei/juni 2027.

Let op de volgende data:

• 1 november t/m 31 december 2026: meld je aan voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl. Meld je je niet op tijd aan? Dan val je niet onder de overgangsregeling. Het daadwerkelijke verbod om zonder toelating personeel uit te lenen geldt vanaf 1 januari 2028

• 1 januari 2027: de Wtta treedt formeel in werking

• vóór 1 mei 2027: vraag tijdig een inspectierapport aan bij een erkende inspectie-instelling. De aanvraag en uitvoering kosten tijd, dus begin hier vroeg mee

• 1 mei t/m 30 juni 2027: dien je formele aanvraag voor toelating in via toelatinguitleenmarkt.nl. Voeg het inspectierapport toe als dat al gereed is

• nog geen inspectierapport bij aanvraag? Dat hoeft je aanvraag niet te blokkeren. Je moet dan aantonen dat je je aantoonbaar hebt ingespannen voor het rapport, bijvoorbeeld via correspondentie met de inspectie-instelling. Je krijgt dan de status 'nog niet toegelaten' in het openbare register. Je mag in die periode de uitleenactiviteiten voortzetten. Maar zorg ervoor dat je per 1 januari 2027 wel voldoet aan het normenkader van de Wtta

• na beoordeling NAU: zodra je inspectierapport positief is en de NAU je aanvraag goedkeurt, ontvang je de definitieve toelating.

Heb je nog vragen over wat de Wtta voor jou als leverancier betekent? Bekijk hier de meestgestelde vragen en antwoorden.

abu en nbbu

Naast wettelijke verplichtingen spelen brancheorganisaties en keurmerken een rol.

ABU en NBBU zijn brancheorganisaties voor uitzendondernemingen. Zij zien toe op naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en stimuleren verantwoord werkgeverschap.

De Stichting Normering Arbeid (SNA) beheert het SNA-keurmerk. Organisaties met dit keurmerk worden periodiek gecontroleerd op loonbetaling, afdrachten en administratie. Dit keurmerk kan het risico op inlenersaansprakelijkheid verkleinen.

Omdat het normenkader van de Wtta deels aansluit bij bestaande SNA-normen, kan SNA-certificering relevant zijn bij de overgang naar het nieuwe toelatingsstelsel.