December: de maand met veel feestdagen. Fijn voor je medewerkers, maar wat betekent dat voor jou? Moet jij je personeel op die dagen verplicht vrij geven? Wat is nu precies een officiële feestdag en wat niet? En welke rol speelt de cao? Check, voordat je zelf aan de champagne gaat, eerst deze 5 tips en geniet daarna van de feestdagen.

op deze pagina

1. geen wet, wel regels

In Nederland bestaat geen wet die je verplicht je werknemers vrijaf te geven op bepaalde feestdagen. Toch er zijn wel degelijk regels waar je je als werkgever aan moet houden. Want in de meeste cao’s of arbeidsvoorwaarden zijn afspraken tussen werkgevers en werknemers vastgelegd over werken (of niet) op feestdagen. Zorg dus dat je weet welke cao van toepassing is, en wat daarin vermeld staat over (werken tijdens) de feestdagen. Want wat in de cao staat, is bepalend.

Valt je onderneming niet onder een bedrijfstak-cao, en staat er niets over feestdagen in de arbeidsvoorwaarden? Dan kun je je werknemers in principe verplichten om te werken op algemeen erkende feestdagen, zoals Kerstmis (zie punt 2). Maar dat zal zeker op verzet stuiten, want het recht op betaald vrijaf op deze feestdagen is een gekoesterd gebruik in Nederland. Beter is het om daarover goede afspraken te maken met je personeel en die op te nemen in de arbeidsovereenkomst

2. soorten feestdagen

Zweden, Frankrijk, Denemarken en Duitsland hebben er meer dan wij, maar ook in Nederland weten we er wel raad mee: feestdagen. We hebben ze in alle soorten en maten: nationale feestdagen, algemeen erkende feestdagen en niet-erkende feestdagen.

Nationale feestdagen zijn:

  • koningsdag
  • bevrijdingsdag 

Algemeen erkende feestdagen zijn:

  • nieuwjaarsdag
  • goede vrijdag
  • tweede paasdag
  • hemelvaartsdag
  • tweede pinksterdag
  • eerste kerstdag
  • tweede kerstdag

Niet-erkende feestdagen zijn (bijvoorbeeld): 

  • chanoeka 
  • suikerfeest
  • carnaval

Op nationale en algemeen erkende feestdagen zijn de meeste werknemers bij overheidsinstellingen en het bedrijfsleven vrij, en draaien publieke instellingen als ziekenhuizen en de spoorwegen veelal zondagsdiensten. Ook zijn de meeste scholen gesloten. Als het gaat om het vrij geven van je werknemers zijn deze dagen het meest voor de hand liggend. En zo is het ook in de meeste cao’s en arbeidsovereenkomsten geregeld.

Over Bevrijdingsdag, dat sinds 1990 een officiële feestdag is, staat in de meeste cao’s dat dit eens in de vijf jaar (lustrumjaar) ook een vrije dag is. Dat is weer het geval in 2020 en 2025. Ook kan in de cao zijn opgenomen dat werknemers een algemeen erkende (christelijke) feestdag kunnen inruilen voor een niet-erkende feestdag.

3. andere vrije dagen en ‘pretverlof’

Los van alle feestdagen die we in Nederland kennen, mag je als werkgever bepaalde dagen aanwijzen waarop je werknemers verplicht een vakantiedag moeten opnemen. Bijvoorbeeld de dag na Hemelvaartsdag. Deze verplichte vrije dag moet wel in de arbeidsovereenkomst of cao zijn opgenomen. Op deze dag moet je het loon doorbetalen, tenzij je werknemers ermee akkoord gaan dat zij geen salaris krijgen.

Je kunt er ook voor kiezen om een extra vrije dag of ‘pret-verlofdag’ toe te kennen. Dan geef je je personeel betaald vrij, buiten de feestdagen- of vakantieregeling om. Je werknemers hoeven daarvoor geen vakantiedagen in te leveren. Deze ‘pret-verlofdag’ mag je ook weer schrappen. Je hoeft daarvoor geen extra vakantiedag in de plaats te geven.

4. loon doorbetalen

Over het doorbetalen van loon tijdens vrije feestdagen is niets wettelijk geregeld. Net zo min als over mogelijke toeslagen op het uurloon van werknemers die tijdens de feestdagen werken. Ook deze zaken worden in de cao geregeld. 

Zo staat in alle cao’s dat een werknemer op officiële vrije feestdagen zijn loon krijgt doorbetaald. Voorwaarde is wel dat de feestdag op een dag valt waarop de werknemer normaal zou werken. De meeste cao’s bepalen ook dat je werknemers die werken op feestdagen een toeslag op het normale loon moet betalen. Deze toeslag kan variëren van 50 tot 100%.

5. een goede planning

Om geen stress te hebben tijdens feestdagen is het verstandig ruim van tevoren een goede werkplanning te maken. Zo zie je op tijd of het nodig is om eventueel extra mensen in te schakelen als veel van je vaste werknemers vrij zijn. Daarom hier de feestdagen van 2020:

  • nieuwjaarsdag: woensdag 1 januari
  • goede vrijdag: vrijdag 10 april
  • pasen: zondag 12 & maandag 13 april
  • koningsdag: maandag 27 april 
  • bevrijdingsdag: dinsdag 5 mei 
  • hemelvaartsdag: donderdag 21 mei 
  • pinksteren: zondag 31 mei & maandag 1 juni 
  • kerst: vrijdag 25 & zaterdag 26 december

Prettige feestdagen!