arbeidstijden voor bijzondere groepen.

De standaardregels voor werk- en rusttijden zijn niet voor iedereen passend. Voor sommige groepen kan werk zwaarder wegen, bijvoorbeeld door lichamelijke belasting, ontwikkeling of gezondheid. Daarom kent de Arbeidstijdenwet aanvullende beschermingsregels voor bijzondere groepen.

Als werkgever moet je hier rekening mee houden bij het inrichten van werk, roosters en rusttijden. Deze bescherming staat niet op zichzelf, maar hangt samen met je arbobeleid en de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e).

> lees hier meer over de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e)

Voor zwangere en pas bevallen medewerkers gelden aanvullende regels voor arbeidstijden, rust en belasting. Deze regels gelden tijdens de zwangerschap en tot zes maanden na de bevalling.

De bescherming houdt onder andere in dat zij recht hebben op:

• regelmatige werk- en rusttijden

• extra pauzes

• geen overwerk en geen nachtdiensten

• noodzakelijk zwangerschapsonderzoek onder werktijd

• een geschikte ruimte om te rusten of te kolven.

Tot negen maanden na de bevalling mag een medewerker maximaal een vierde van de werktijd gebruiken voor borstvoeding of kolven. Deze tijd moet de werkgever doorbetalen.

Als werkgever moet je het werk zo organiseren dat risico’s worden voorkomen. Is dat niet mogelijk, dan moet je het werk of de werktijden aanpassen of tijdelijk ander werk aanbieden.

> lees op arboportaal.nl meer over arbeidstijden en bescherming bij zwangerschap

welk werk is toegestaan?

Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar gelden strikte regels voor het soort werk dat ze mogen doen. Deze regels zijn bedoeld om hun gezondheid, veiligheid en schoolgang te beschermen. Als algemene regel geldt dat werk nooit ten koste mag gaan van onderwijs.

Op Rijksoverheid.nl staat het volledige overzicht. Hieronder de hoofdlijnen per leeftijdsgroep.

kinderen tot 13 jaar

Kinderen tot 13 jaar mogen in principe niet werken. Er geldt een beperkte uitzondering voor betaalde optredens in de culturele sector, maar daarvoor is altijd ontheffing nodig van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

13- en 14-jarigen

13- en 14-jarigen zijn leerplichtig en mogen alleen lichte, niet-industriële klusjes doen. Denk aan:

• winkelmandjes terugbrengen, spiegelen en inpakken in de supermarkt

• helpen op een camping of in een speeltuin

• dieren voeren of groente en fruit plukken, mits zonder recente bestrijdingsmiddelen

• reclamefolders rondbrengen

Het werk mag geen nadelige gevolgen hebben voor hun veiligheid, gezondheid of ontwikkeling. Werken in de horeca of een fabriek en werken met machines is uitdrukkelijk verboden.

15-jarigen

15-jarigen mogen zelfstandig licht, niet-industrieel werk doen. Denk aan:

• de avondkrant bezorgen

• helpen bij de bediening in een kantine of restaurant, maar niet waar alcohol wordt geschonken

Werken achter de kassa of als maaltijdbezorger is nog niet toegestaan.

16- en 17-jarigen

16- en 17-jarigen mogen bijna elk soort werk doen, zolang het niet gevaarlijk of schadelijk voor de gezondheid is. Verboden is werk:

• met gevaarlijke of giftige stoffen

• op grote hoogte

• in een lawaaiige omgeving

Bij risicovolle werkzaamheden ben je als werkgever verplicht om toezicht en begeleiding te bieden.

Werk je met vakantiewerkers? Dan gelden er ook specifieke regels voor de arbeidsovereenkomst en het minimumloon.

> lees hier meer over werken met vakantiewerkers

kinderen en jongeren

Hieronder lees je per leeftijdsgroep hoeveel uur jongeren mogen werken en tussen welke tijden. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van deze regels. Bij overtredingen riskeer je een boete of een proces-verbaal.

13- en 14-jarigen

• maximaal 4 vakantieweken per jaar, waarvan 3 aaneengesloten

• maximaal 35 uur per week en 5 dagen achter elkaar

• maximaal 7 uur per dag, tussen 07.00 en 20.00 uur

• bij 4,5 uur of meer werken: recht op een half uur pauze

• minimaal 14 uur rust per dag

• werken op zondag onder strikte voorwaarden: de zaterdag ervoor vrij, en minimaal 5 vrije zondagen per 16 zondagen

15-jarigen

• maximaal 6 vakantieweken per jaar, waarvan 4 aaneengesloten

• maximaal 40 uur per week en 5 dagen achter elkaar

• maximaal 8 uur per dag, tussen 07.00 en 21.00 uur

• bij 4,5 uur of meer werken: recht op een half uur pauze

• minimaal 12 uur rust per dag

• werken op zondag onder strikte voorwaarden: de zaterdag ervoor vrij, en minimaal 5 vrije zondagen per 16 zondagen

16- en 17-jarigen

• maximaal 160 uur per 4 weken (gemiddeld 40 uur per week)

• maximaal 9 uur per dag, tussen 06.00 en 23.00 uur, met een weeklimiet van 45 uur

• bij 4,5 uur aaneengesloten werken: recht op een half uur pauze

• minimaal 12 uur rust per dag

• werken op zondag mag onder voorwaarden: minimaal 13 vrije zondagen per jaar

18-jarigen en ouder

Meerderjarige medewerkers vallen onder de reguliere regels van de Arbeidstijdenwet voor volwassenen.

> lees op Rijksoverheid.nl meer over werk en werktijden voor kinderen en jongeren

Als je werkt met bijzondere groepen, heb je als werkgever een zwaardere zorgplicht. Dat betekent dat je:

• de aanvullende regels uit de Arbeidstijdenwet toepast

• risico’s voor deze groepen expliciet meeneemt in je arbobeleid

• werktijden en roosters hierop aanpast

• medewerkers goed informeert over hun rechten en bescherming.

Deze verantwoordelijkheid vraagt om samenhang tussen arbeidstijdenbeleid, arbozorg en toezicht op de naleving.

> lees hier meer over arbobeleid

De bescherming van bijzondere groepen is onderdeel van je arbobeleid. In de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet je aandacht besteden aan specifieke risico’s voor zwangere medewerkers en voor minderjarigen, en aan de maatregelen die je neemt om deze risico’s te beperken.

> lees hier meer over de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e)