Klokkenluiders zijn verontruste mensen, die vermoedens hebben van misstanden bij een organisatie of bedrijf, en daarvan melding maken. De Wet Huis voor klokkenluiders (Wet Hvk) is er om die mensen te begeleiden en te beschermen. 

Op deze pagina

wat is klokkenluiden?

Klokkenluiden is het melden van misstanden in een bedrijf of organisatie. De melding moet betrekking hebben op een misstand met een maatschappelijk belang. Meestal gaat de situatie dan meerdere mensen aan, komt het regelmatig voor en kunnen de gevolgen ernstig zijn. Ook is er sprake van een of meer van de volgende kenmerken:

  • er is sprake van overtreding van de wet

  • er is gevaar voor de volksgezondheid

  • er is gevaar voor de veiligheid van personen

  • er is gevaar voor de aantasting van het milieu

  • er is gevaar voor het goed functioneren van de organisatie door onbehoorlijk handelen of nalaten.

Iemand kan een melding van een misstand doen als hij zelf heeft meegemaakt (of bewijs heeft van het feit) dat er iets mis is. Hij moet wel een werkrelatie met het bedrijf in kwestie hebben. Dat wil zeggen dat hij :

  • in dienst is (geweest) bij de organisatie waar de situatie zich voordoet

  • daar bijvoorbeeld als zzp'er, uitzendkracht, stagiair of vrijwilliger werkt of heeft gewerkt

  • via zijn eigen werk direct te maken heeft met de organisatie waar de situatie zich voordoet.

Klokkenluiden kan grote gevolgen hebben voor de klokkenluider. Om klokkenluiders te beschermen is er de Wet Huis voor klokkenluiders. Hierin staan ook voorschriften waar je als werkgever aan moet voldoen, zoals het maken van een klokkenluidersregeling.

meldregeling

Heb je minimaal vijftig medewerkers, dan ben je wettelijk verplicht om een klokkenluidersregeling ofwel interne meldregeling te hebben. Het gaat hierbij niet alleen om medewerkers met een dienstverband, maar om iedereen die voor jou werkzaam is - dus ook: oproepkrachten,

uitzendkrachten, gedetacheerden of zzp’ers en stagiairs. In de meldregeling moet in ieder geval staan:

  • wanneer er sprake is van een misstand (met als uitgangspunt de wettelijke definitie daarvan)

  • hoe en bij wie in het bedrijf de klokkenluider de misstand moet melden

  • hoe de melding vervolgens wordt behandeld (de procedure)

  • dat de melding vertrouwelijk wordt behandeld als de melder aangeeft dat hij dat wil

  • dat de werknemer een adviseur in vertrouwen mag nemen om advies in te winnen.

De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op de interne meldregeling.

tip:

In de brochure Integriteit in de praktijk: de meldregeling staat hoe je een meldregeling kunt opstellen die voldoet aan de eisen van de Wet Huis voor klokkenluiders. 

rechten van de klokkenluider

Een klokkenluider kan bij de afdeling Advies van het Huis voor Klokkenluiders terecht met vragen over de wijze waarop hij een misstand kan melden. 

Een werkgever mag de klokkenluider niet ontslaan of op andere wijze benadelen tijdens het onderzoek en na de uitkomst daarvan. De klokkenluider moet dan wel te goeder trouw zijn en zorgvuldig hebben gehandeld.

Als de medewerker van mening is dat hij is benadeeld door de werkgever vanwege de melding, kan hij een verzoek indienen voor een onderzoek. Dit kan ook als er niets wordt gedaan met de interne melding.

In geval van een onderzoek is de werkgever verplicht inlichtingen te geven en ook inzage te geven in de stukken die nodig zijn voor het onderzoek.