wanneer geldt de wet melding collectief ontslag (WMCO)?

Er is sprake van collectief ontslag als je, om bedrijfseconomische redenen, binnen een periode van drie maanden twintig of meer medewerkers wilt ontslaan die allemaal werkzaam zijn binnen één werkgebied van UWV. UWV onderscheidt de volgende werkgebieden:

  • Friesland, Groningen en Drenthe

  • Overijssel en Gelderland

  • Noord-Brabant en Limburg

  • Zuid-Holland en Zeeland

  • Flevoland en Utrecht

  • Noord-Holland

In dat geval is de Wet melding collectief ontslag (WMCO) van toepassing en heb je als werkgever een meldingsplicht.

> lees hier verder over bedrijfseconomisch ontslag

situaties waarin geen sprake is van collectief ontslag

De WMCO is niet van toepassing als:

  • minder dan twintig medewerkers worden ontslagen

  • de ontslagen zijn verspreid over meerdere UWV-werkgebieden

  • het ontslag plaatsvindt om persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsverhouding

  • het einde van het contract van rechtswege plaatsvindt.

Twijfel je of de WMCO geldt? Dan is het verstandig dit vooraf te toetsen, omdat de gevolgen bij een verkeerde inschatting groot kunnen zijn.

overleg met vakbonden en OR of pvt

Als werkgever moet je ook de betrokken vakbonden en, als die er is, de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (pvt)  raadplegen. Met hen overleg je over:

  • het voorkomen van het collectief ontslag

  • het beperken van het aantal ontslagen

  • het verzachten van de gevolgen voor medewerkers, bijvoorbeeld door een sociaal plan.

Als de vakbonden en de OR verklaren dat het vervallen van de arbeidsplaatsen noodzakelijk is, doet UWV geen nader onderzoek meer naar de bedrijfseconomische redenen

> lees hier meer over bedrijfseconomisch ontslag

wachttijd en volgorde van stappen

Na de melding bij UWV geldt een wachttijd van één maand. In deze periode mag je de ontslagprocedures nog niet afronden.

De volgorde is:

  • melding collectief ontslag bij UWV

  • overleg met vakbonden en OR of pvt

  • wachten van de wettelijke wachttijd

  • starten van de ontslagprocedures via UWV of kantonrechter.

Deze wachttijd geeft ruimte voor overleg en het maken van afspraken over bijvoorbeeld een sociaal plan.

geen wachttijd bij instemming vakbonden

Hebben de vakbonden schriftelijk verklaard dat zij instemmen met de ontslagen? Dan geldt de wachttijd van één maand niet en kun je de ontslagprocedures direct starten.

> lees hier meer over de ontslagprocedure

ontslagvolgorde bij collectief ontslag

Bij collectief ontslag om bedrijfseconomische redenen moet je het afspiegelingsbeginsel toepassen. Dit betekent dat je medewerkers ontslaat volgens een vaste volgorde, zodat de leeftijdsopbouw binnen uitwisselbare functies zoveel mogelijk gelijk blijft.

UWV toetst:

  • of het afspiegelingsbeginsel correct is toegepast

  • of herplaatsing binnen het bedrijf mogelijk is.

> lees hier meer over het afspiegelingsbeginsel en ontslagvolgorde

afspraken om de gevolgen van ontslag te verzachten

Bij een voorgenomen collectief ontslag wordt vaak een sociaal plan opgesteld. In de cao kan staan welke onderwerpen hierin verplicht moeten worden opgenomen. Voor medewerkers bevat een sociaal plan meestal afspraken over:

> lees hier verder over de transitievergoeding

wettelijke plicht sociaal plan

Een sociaal plan is niet wettelijk verplicht, maar in veel cao’s wel. Het wordt meestal opgesteld in overleg met vakbonden en of de ondernemingsraad. Van werkgevers wordt verwacht dat zij zich actief inzetten voor herplaatsing, eventueel met hulp van een outplacementbureau.

> lees hier verder over medezeggenschap

risico’s - gevolgen bij niet naleven van de WMCO

Houd je je niet aan de regels van de WMCO, dan kan dit grote gevolgen hebben. Zo kan:

  • het ontslag vernietigbaar zijn

  • loon moeten worden doorbetaald

  • je als werkgever aansprakelijk worden gesteld voor schade.

Het is daarom belangrijk om de meldingsplicht en overlegverplichtingen zorgvuldig te volgen.

> lees verder op UWV.nl over de regels bij collectief ontslag

veelgestelde vragen

  • wat is collectief ontslag?

    Er is sprake van collectief ontslag als je binnen drie maanden twintig of meer medewerkers ontslaat om bedrijfseconomische redenen, binnen één werkgebied van UWV. In dat geval geldt de Wet melding collectief ontslag (WMCO).

  • wanneer moet ik collectief ontslag melden bij UWV?

    Je moet het voornemen tot collectief ontslag altijd vooraf melden bij UWV. Dit geldt ongeacht of je het ontslag regelt via UWV, de kantonrechter of met wederzijds goedvinden.

     

  • wanneer geldt de wmco niet?

    De WMCO geldt niet als minder dan twintig medewerkers worden ontslagen, als ontslagen verspreid zijn over meerdere UWV-werkgebieden of als het ontslag om persoonlijke redenen gaat.

  • hoe werkt het afspiegelingsbeginsel bij collectief ontslag?

    Bij collectief ontslag om bedrijfseconomische redenen moet je het afspiegelingsbeginsel toepassen. Het afspiegelingsbeginsel bepaalt wie voor ontslag in aanmerking komt. Daarmee blijft de leeftijdsopbouw binnen uitwisselbare functies zo veel mogelijk gelijk. UWV toetst deze ontslagvolgorde.

     

  • wat gebeurt er als ik de regels voor collectief ontslag niet naleef?

    Als je de WMCO niet naleeft, kan het ontslag ongeldig zijn. Dit kan leiden tot loondoorbetaling of schadevergoedingen. Het is daarom belangrijk de meldings- en overlegverplichtingen zorgvuldig te volgen.