Op de derde dinsdag in september is het Prinsjesdag; de dag waarop het kabinet de plannen voor het komende jaar presenteert. Ook dit jaar is Prinsjesdag gewoon doorgegaan, omdat nou eenmaal in de Grondwet staat dat het moet. Hoewel het kabinet demissionair is, heeft het toch besloten tot een reeks nieuwe maatregelen voor het komende jaar. Die gaan met name om nieuwe investeringen om de klimaatverandering en de woningnood aan te pakken. 

Wat kunnen werkgevers en werknemers in 2022 verwachten? We geven je een overzicht van de belangrijkste wijzigingen op HR-gebied.

de belangrijkste maatregelen voor jou op een rij

  • economie herstelt

    Anderhalf jaar na het begin van de coronacrisis staat de Nederlandse economie er opvallend goed voor. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat de economie in 2021 met bijna 4% groeit, gevolgd door 3,5% groei in 2022. De werkloosheid stijgt licht tot 3,5% in 2022. De arbeidsmarkt blijft daarmee krap. De verspreiding van het coronavirus blijft echter een bron van onzekerheid, en zal ook bepalen in hoeverre de voorspellingen uitkomen. 

  • steunmaatregelen corona niet verlengd

    Al eerder is bekendgemaakt dat het steunpakket voor ondernemers en werkgevers in verband met de coronacrisis grotendeels stopt op 1 oktober 2021. 

    Wel komt er nog een compensatieregeling voor de nachthoreca, die worden getroffen door de nachtsluiting in het vierde kwartaal van 2021. De onbelaste vaste reiskostenvergoeding bij thuiswerken loopt door tot 1 januari 2022. Daarnaast komt de Werktijdverkorting (Wtv) per 1 oktober 2021 weer terug voor bedrijven die in plotselinge kortdurende problemen komen. Lees hier meer over de nieuwe maatregelen.

  • premiepercentages sociale verzekeringen

    De premiepercentages volks- en werknemersverzekeringen die werkgevers in 2022 moeten betalen, zullen niet veel veranderen. De rekenpremie voor de Werkhervattingskas (Whk) stijgt en de Awf-premies dalen ten opzichte van begin 2021. Verder gaat heffing van de Aof-premie wijzigen naar een gedifferentieerde premie. 

    Dit is tot nu toe bekendgemaakt:

    • de AOW- en de Anw-premie blijven met 17,90% respectievelijk 0,10% in 2022 op hetzelfde niveau

    • per 2022 wordt de lage Awf-premie 2,20% (2021: 2,70%) en de premie Awf-hoog 7,20% (2021: 7,70%). Tussen 1 augustus en 31 december 2021 waren de Awf-premies vanwege het intrekken van de baangerelateerde investeringskorting (BIK) tijdelijk met 2,36%-punt verlaagd, maar deze gaan per 1 januari dus weer terug omhoog

    • de Ufo-premie blijft in 2022 gelijk op 0,68%

    • per 1 januari 2022 de gedifferentieerde premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Dat betekent dat er een lagere premie voor kleine werkgevers (5,49%) en een hogere premie voor (middel)grote werkgevers (7,05%) komt

    • de Whk-rekenpremie stijgt waarschijnlijk van 1,36% naar 1,52%

    • de premieopslag kinderopvang blijft gelijk met 0,50%

    • de werkgeversheffing ZVW daalt van 7% naar 6,70%. Het maximumbijdrageloon voor de ZVW wordt € 59.267 (in 2021 is dit € 58.311

    • de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW daalt van 5,75% naar 5,45% de gemiddelde gedifferentieerde WGA-premie stijgt van 0,78% naar 0,84% 

    • de gemiddelde gedifferentieerde ZW-premie stijgt van 0,58% naar 0,68%.

    De Belastingdienst stuurt eind 2021 aan elke middelgrote en grote werkgever een beschikking met de individueel gedifferentieerde premies en aan elke kleine werkgever een mededeling met de sectorale premies. Voor eigenrisicodragers zijn deze premies nihil.

    tip

    UWV heeft een Premiewijzer ontwikkeld, waarmee werkgevers eenvoudig een schatting van de hoogte van hun gedifferentieerde premie Whk in 2022 kunnen maken.

  • belastingen

    In het Belastingplan 2022 en Overige fiscale maatregelen 2022 staan alle plannen van het kabinet met betrekking tot de belastingen in Nederland. Bij het Belastingplan biedt het kabinet ook een aantal wetsvoorstellen aan de Tweede Kamer aan. Deze vormen samen het pakket Belastingplan 2022. Als de Eerste en Tweede Kamer de voorstellen goedkeuren, gaan ze vanaf 1 januari 2022 in.

    In het Belastingplan 2022 staan onder andere de volgende maatregelen. 

    introductie onbelaste thuiswerkkostenvergoeding

    Werkgevers kunnen hun medewerkers vanaf 2022 een onbelaste vergoeding geven voor de kosten van het thuiswerken. Deze vergoeding bedraagt maximaal € 2 per thuisgewerkte dag of deel daarvan. De onbelaste reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer blijft ook bestaan. Je geeft per dag ofwel de thuiswerkkostenvergoeding, ofwel de reiskostenvergoeding. Je kunt met je medewerker vaste afspraken maken over het aantal dagen per week waarop hij thuiswerkt, zodat je een vaste vergoeding kan geven. Die vergoeding hoef je niet aan te passen als incidenteel op een thuiswerkdag toch op kantoor wordt gewerkt, of andersom. Meer informatie en rekenvoorbeelden vind je op Rijksoverheid.nl.

    werkkostenregeling

    De verruiming van de vrije ruimte in de werkkostenregeling (WKR) naar 3% in verband met corona geldt tot en met 31 december 2021. In 2022 geldt weer het normale percentage van 1,7% voor de eerste € 400.000 van de fiscale loonsom. Voor het bedrag boven € 400.000 geldt in 2022 een percentage van 1,18% (net als in 2021).

    box 1

    In 2022 gaan mensen voor hun inkomen uit werk en woning (box 1) tot € 69.398 een tarief van 37,07% betalen (nu is dat nog 37,10% tot € 68.507). Voor het deel van het inkomen boven de € 69.398 is het tarief 49,50%. Voor AOW-gerechtigden gelden lagere tarieven.

    Per 2 augustus 2022 krijgen ouders negen weken van het ouderschapsverlof doorbetaald. Om de kosten hiervan deels te compenseren, wordt het maximumbedrag van de inkomensafhankelijke combinatiekorting vanaf 2022 met € 318 per jaar verlaagd.

    box 3

    Het tarief van de heffing in box 3 (de zogeheten vermogensbelasting) blijft 31%. Het vermogen dat is vrijgesteld van belasting gaat iets omhoog naar € 50.650 (in 2021: € 50.000). Voor fiscaal partners betekent dit een vrijstelling van € 101.300 in 2022.

    bijtelling elektrische auto’s

    Net als dit jaar stijgt de bijtelling voor elektrische auto's van de zaak ook in 2022, al blijft deze lager dan de 22% voor benzine- of dieselauto's. De bijtelling voor een elektrische auto van de zaak gaat tot en met 2026 stapsgewijs omhoog tot 22% over de catalogusprijs. In 2022 wordt de bijtelling 16% tot een catalogusprijs van € 35.000 en 22% daarboven. Voor 2022, 2023 en 2024 gaat de bijtelling naar 16%. In 2025 is de bijtelling 17% en vanaf 2026 wordt de bijtelling voor zowel elektrische auto’s als benzine- of dieselauto's 22%. Daarbij wordt de zogenoemde cap (het deel van de catalogusprijs waarop de verlaagde bijtelling van toepassing is) in 2022 verlaagd van € 40.000 tot € 35.000. Deze cap is niet van toepassing op waterstof- en zonnecelauto’s. Voor deze auto’s geldt in 2022 een bijtelling van 12% over de gehele cataloguswaarde.

    afschaffing fiscale aftrek scholingsuitgaven

    De fiscale aftrek voor scholingsuitgaven in de inkomstenbelasting eindigt per 1 januari 2022. De aftrek wordt per 1 maart 2022 vervangen door een leerregeling, het zogeheten STAP-budget (stimulering arbeidsmarktpositie). Met dit budget kunnen mensen per jaar aanspraak maken op een persoonlijk ontwikkelbudget ter waarde van maximaal € 1.000. 

  • transitievergoeding mkb

    In 2021 wordt de de compensatieregeling Transitievergoeding MKB ingevoerd. Deze regeling gaat kleine werkgevers compenseren als zij (of hun erfgenamen) hun bedrijf moeten beëindigen wegens pensionering, ziekte of overlijden.

  • compensatie transitievergoeding

    Werkgevers kunnen sinds 1 april 2020 compensatie van de transitievergoeding aanvragen bij UWV wanneer zij een werknemer hebben ontslagen wegens langdurige arbeidsongeschiktheid en een transitievergoeding hebben betaald. Daarnaast is per 1 januari 2021 de compensatieregeling Transitievergoeding voor kleine werkgevers (minder dan 25 werknemers) ingevoerd. Deze regeling compenseert kleine werkgevers als zij (of hun erfgenamen) hun bedrijf moeten beëindigen wegens pensionering of overlijden. Beide regelingen worden door UWV uitgevoerd. 

    Vanaf 2022 kan er nog een derde compensatieregeling komen, namelijk voor als een kleine werkgever medewerkers moet ontslaan vanwege bedrijfsbeëindiging door zijn ziekte (of gebreken). 

  • ouderschapsverlofuitkering

    Per 2 augustus 2022 krijgen ouders negen weken van het ouderschapsverlof doorbetaald. Ouders kunnen dan (deels) betaald ouderschapsverlof opnemen in het eerste jaar na de geboorte of adoptie van hun kind. Aanleiding voor de wijziging is de implementatie van een Europese richtlijn die meer evenwicht tussen werk en privéleven bevordert en de gelijke behandeling van vrouwen en mannen verbetert. 

  • zorgverzekering

    Het verplicht eigen risico - de eigen bijdrage die iedere verzekerde vanaf 18 jaar elk kalenderjaar zelf moet betalen - blijft ook in 2022 gelijk, met € 385. De zorgpremie - de premie voor de basisverzekering - zal volgens een schatting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2022 met € 31 per jaar stijgen naar ongeveer € 1.509 per jaar. Dat komt neer op € 125,75 per maand. In het najaar - uiterlijk op 12 november - maken de zorgverzekeraars bekend hoe hoog de premie daadwerkelijk wordt.

    De zorgtoeslag, de tegemoetkoming van de overheid in de zorgkosten, zal in 2022 ook iets stijgen. De maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden stijgt daardoor met maximaal € 3 per maand. Voor meerpersoonshuishoudens stijgt de maximale zorgtoeslag met maximaal € 3,33 per maand. Nadat alle zorgverzekeraars hun premie voor 2022 bekend hebben gemaakt, wordt de definitieve hoogte van de zorgtoeslag bekendgemaakt.

    Ook in het basispakket van de zorgverzekering vindt een klein aantal wijzigingen plaats.

  • zelfstandigen

    De webmodule voor de beoordeling van de arbeidsrelatie met zelfstandigen (zzp'ers) is de afgelopen maanden getest. Uit de evaluatie blijkt dat de module bij zeven van de tien van de gevallen duidelijkheid biedt over de aard van het dienstverband. De webmodule blijft voorlopig als voorlichtingsinstrument bestaan, maar het is nog onduidelijk hoe het nu verder gaat. In de tussentijd legt de Belastingdienst nog steeds geen sancties op, tenzij sprake is van kwaadwillendheid.

    Volgend jaar gaat de afbouw van de zelfstandigenaftrek verder door, van maximaal € 6.670 (2021) naar € 6.310 (2022).

  • een leven lang ontwikkelen

    Het kabinet vindt dat werkgevers en werknemers moeten blijven investeren in hun ontwikkeling (een leven lang leren), zodat mensen inzetbaar blijven op een veranderende arbeidsmarkt. De coronacrisis onderstreept dat belang. Per 1 maart 2022 komt er een nieuwe regeling (het STAP-budget) die de huidige fiscale scholingsaftrek vervangt.

    Daarnaast is er in 2022 weer budget voor de SLIM-regeling, waarmee mkb-bedrijven subsidie kunnen aanvragen voor verschillende activiteiten die met leren en ontwikkelen te maken hebben. 

  • tewerkstellingsvergunning naar drie jaar

    De maximale duur waarvoor een werkvergunning verleend kan worden, wordt per 1 januari 2022 verlengd van één naar drie jaar. 

  • pensioen

    De nieuwe pensioenwet treedt een jaar later dan verwacht in werking: op uiterlijk 1 januari 2023. De wet is een uitwerking van de afspraken die in het pensioenakkoord zijn gemaakt. Het gaat daarbij om de modernisering van de Nederlandse oudedagsvoorziening, ruimte om eerder te stoppen met werken en duurzame inzetbaarheid

    transitieplan pensioenen

    Er komt er een overgangsperiode tot uiterlijk 1 januari 2027. In deze periode hebben werkgevers en werknemers de tijd om in cao-verband afspraken te maken over de aanpassing van de pensioenregeling. Als er geen cao van toepassing is, zullen werkgevers dit met de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging moeten afspreken. Daarnaast zijn werkgevers en werknemers verplicht om een transitieplan op te stellen, waarin wordt vastgelegd hoe de pensioenregeling wijzigt en welke stappen er vervolgens moeten worden ondernomen. Daarna zullen de uitvoerders van pensioenregelingen aan de hand van een implementatieplan de wijzigingen in de pensioenregelingen gaan doorvoeren. Uiterlijk per 1 januari 2027 moeten alle aanpassingen zijn doorgevoerd.