participatiewet.

wat is de participatiewet?

De Participatiewet is bedoeld voor mensen die ondersteuning nodig hebben om te kunnen werken zoals mensen met een chronische ziekte of een handicap. Ook mensen met een bijstandsuitkering vallen in de doelgroep van deze wet. 

De kern van de Participatiewet:

• gemeenten helpen mensen die (met steun) kunnen werken, maar dat zelfstandig niet redden

• de Wajong is er alleen voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn 

• wie geen recht (meer) heeft op andere uitkeringen, kan een bijstandsuitkering aanvragen.

Als werkgever kun je een actieve rol spelen door te kijken naar de mogelijkheden om mensen uit deze doelgroep werk te bieden in je organisatie. Daarvoor bestaan verschillende regelingen en loonkostenvoordelen.

rol van de gemeente

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet. Ze begeleiden mensen naar werk en ondersteunen werkgevers die iemand uit de doelgroep in dienst nemen. Zij beoordelen of iemand in aanmerking komt voor ondersteuning en welke instrumenten worden ingezet.

Als werkgever kun je contact opnemen met de gemeente wanneer je een kandidaat wilt aannemen die mogelijk onder de Participatiewet valt. De gemeente kan dan beoordelen welke ondersteuning passend is.

> lees verder op UWV.nl over de participatiewet

Een belangrijk instrument binnen de Participatiewet is loonkostensubsidie. Dit kan worden ingezet wanneer een medewerker door een beperking niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kan verdienen.

Je betaalt als werkgever het reguliere loon aan de medewerker. De gemeente geeft je vervolgens een vergoeding voor de lagere arbeidsproductiviteit. Dat is de loonkostensubsidie.

Naast loonkostensubsidie zijn er andere ondersteuningsmogelijkheden, zoals:

• jobcoaching

• werkplekaanpassingen

• proefplaatsing

• begeleiding op de werkvloer.

De exacte voorwaarden verschillen per gemeente.

> lees hier meer over loonkostensubsidie

De Participatiewet hangt nauw samen met de banenafspraak. Mensen die onder de banenafspraak vallen, kunnen via de Participatiewet ondersteuning krijgen.

Niet iedereen die onder de Participatiewet valt, telt automatisch mee voor de banenafspraak. Alleen personen die zijn opgenomen in het doelgroepregister van UWV worden meegeteld voor de doelstelling van de banenafspraak.

> lees hier meer over de banenafspraak

De Participatiewet wordt aangepast. Het nieuwe pakket maatregelen heet de Participatiewet in balans en moet ervoor zorgen dat mensen met een bijstandsuitkering sneller aan het werk gaan of op een andere manier meedoen. Vertrouwen, maatwerk en financiële zekerheid staan centraal.

Belangrijkste veranderingen:

• mensen mogen tot € 1.200 aan giften ontvangen zonder dit te melden; daarnaast mogen zij naast hun uitkering tot 15% aan bijverdiensten zelf houden (minimaal een jaar)

• gemeenten kunnen een ‘bufferbudget’ toekennen aan mensen met wisselende inkomsten uit werk

• vrijwilligerswerk of mantelzorg doen heeft geen gevolgen voor de uitkering

• gemeenten kunnen bijstand met terugwerkende kracht verstrekken (tot drie maanden terug)

• de regels rondom giften, zoals boodschappen, worden versoepeld

• de taaleis blijft: wie een bijstandsuitkering ontvangt, moet zich inspannen om de Nederlandse taal te leren; gemeenten krijgen hiervoor vanaf 2027 extra middelen

• gemeenten krijgen meer ruimte om passende maatregelen te treffen bij overtreding van regels.

De wet treedt gefaseerd in werking: 2026 geldt als overgangsjaar. Gemeenten krijgen de ruimte om stapsgewijs te starten met de nieuwe regels. Vanaf 2027 volgen structureel extra middelen voor onder andere taalonderwijs.

De Participatiewet in balans is de eerste stap in een bredere herziening van de wet. In de komende jaren wordt verder gewerkt aan een systeem waarin werk en meedoen nog meer centraal staan.

> kijk voor de actuele stand van zaken op rijksoverheid.nl.