klokkenluidersregeling: melding van misstanden binnen je organisatie.

wat is klokkenluiden?

Klokkenluiden is het melden of openbaar maken van een vermoeden van een misstand binnen de eigen organisatie of bij een bevoegde autoriteit.

voorwaarden voor klokkenluiden

Een melding moet gaan over (een vermoeden van) een misstand. Een misstand is onder te verdelen in twee categorieën:

• een inbreuk op een verordening of richtlijn van de Europese Unie op bepaalde beleidsterreinen (inbreuk op het Unierecht)

• een misstand met een maatschappelijk belang. 

Meestal gaat de misstand meerdere mensen aan, komt de misstand regelmatig voor en kunnen de gevolgen ernstig zijn. 

De melder moet het vermoeden kunnen onderbouwen, bijvoorbeeld met documenten, e-mails of andere bewijzen. Ook moet er een werkrelatie zijn met de organisatie. Het kan daarbij gaan om (ex-)medewerkers, ambtenaren, vrijwilligers met een vergoeding, stagiairs, zzp’ers, (onder)aannemers, aandeelhouders en sollicitanten.

> lees verder op huisvoorklokkenluiders.nl over de situaties waar melding over kan worden gedaan

wanneer een klokkenluidersregeling verplicht is

In de Wet bescherming klokkenluiders staat dat werkgevers met vijftig of meer medewerkers verplicht zijn om een klokkenluidersregeling (ofwel interne meldregeling) te hebben. Deze verplichting geldt niet alleen voor medewerkers met een arbeidsovereenkomst, maar voor iedereen die voor je werkt. Denk aan oproepkrachten, uitzendkrachten, gedetacheerden, zzp’ers, stagiairs en (onder)aannemers.

De klokkenluidersregeling moet beschrijven hoe vermoedens van misstanden veilig gemeld kunnen worden en hoe je als werkgever met zo’n melding omgaat.

inhoud klokkenluidersregeling

In de interne meldregeling moet in ieder geval staan:

• wanneer sprake is van een misstand, volgens de wettelijke definitie

• hoe een melding kan worden gedaan, schriftelijk en mondeling

• de termijn waarbinnen de melder een ontvangstbevestiging moet krijgen (zeven dagen)

• binnen welke termijn de melder wordt geïnformeerd over de beoordeling en opvolging, uiterlijk binnen drie maanden

• hoe een anonieme of externe melding kan worden gedaan

• dat de melding vertrouwelijk wordt behandeld als de melder dat wil

• dat de melder een adviseur in vertrouwen mag raadplegen

• dat meldingen worden vastgelegd in een speciaal register.

De ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht op de interne meldregeling. Is die er niet, dan geldt dit recht voor de meerderheid van de medewerkers.

> download de brochure over de interne meldregeling van huisvoorklokkenluiders.nl 

bescherming van de klokkenluider

De wet bevat een benadelingsverbod. Dat betekent dat je een klokkenluider niet mag benadelen vanwege de melding. Dit verbod geldt ook voor mensen die de melder ondersteunen, zoals vertrouwenspersonen, familieleden en vakbondsvertegenwoordigers.

Benadeling kan verschillende vormen aannemen, zoals ontslag, overplaatsing, een lagere functie, intimidatie, pesten of uitsluiting. Dit is niet toegestaan als er een verband is met de melding van een misstand.

> lees hier verder over pesten en ander ongewenst gedrag op de werkvloer

rechten van de klokkenluider

Een klokkenluider kan terecht bij het Huis voor Klokkenluiders voor advies en ondersteuning bij het melden van een misstand. Tijdens en na het onderzoek mag de melder niet worden ontslagen of anderszins benadeeld, mits hij te goeder trouw en zorgvuldig heeft gehandeld.

onderzoek naar benadeling klokkenluider

Vindt een medewerker dat hij is benadeeld vanwege een melding, dan kan hij een onderzoek laten instellen. 

Dat kan ook als er niets is gedaan met de interne melding. In dat geval ben je als werkgever verplicht om informatie te verstrekken en inzage te geven in relevante stukken.

Het Huis voor Klokkenluiders biedt daarnaast, via een pilot, psychosociale ondersteuning. Na verwijzing kunnen melders binnen vijf werkdagen terecht bij een psycholoog.

> kijk op wetbeschermingklokkenluiders.nl en huisvoorklokkenluiders.nl voor meer informatie