De Wet arbeid en zorg (Wazo) regelt verschillende verlofvormen waarmee medewerkers werk en zorg kunnen combineren. De wet geldt in principe voor iedereen die in dienst is.
De volgende verlofvormen vallen onder de Wazo:
Elke verlofvorm kent eigen voorwaarden, bijvoorbeeld over de duur van het verlof, de betaling en het moment waarop het verlof kan worden opgenomen. Bijzonder verlof is niet geregeld in de Wazo.
Bij veel verlofregelingen betaal je als werkgever het loon van je medewerker (deels) door. In sommige gevallen krijgt je medewerker een uitkering, die via jou of rechtstreeks via UWV wordt uitbetaald.
Bij onbetaald verlof ontvangt je medewerker geen loon of uitkering en moet hij zelf zorgen voor inkomen. Onbetaald verlof komt vooral voor bij langere verlofperiodes, zoals langdurend zorgverlof of resterend ouderschapsverlof na het ouderschapsverlof.
Met de Verlofregelaar van het ministerie van SZW kunnen je medewerkers checken waar ze recht op hebben.
> lees hier meer over onbetaald verlof
Naast de wettelijke regels uit de Wazo kunnen er in een cao aanvullende afspraken staan over verlof. Deze afspraken gaan soms verder dan de wet, maar mogen daar niet mee in strijd zijn.
Als er voor jouw organisatie geen cao geldt, of als de cao ruimte laat, kun je zelf aanvullende verlofafspraken maken met je medewerkers. Denk bijvoorbeeld aan:
voorwaarden voor het opnemen van (onbetaald) verlof
procedures voor het aanvragen van verlof
een minimum- en maximumduur van het verlof.
Leg deze afspraken altijd vast in een bedrijfsregeling of arbeidsovereenkomst.
> lees hier meer over arbeidsvoorwaarden en cao
Je kunt als werkgever het delen van verlofdagen mogelijk maken. Dit kan een oplossing zijn voor medewerkers die mantelzorger zijn en onvoldoende hebben aan de wettelijke verlofregelingen.
Medewerkers mogen onder voorwaarden vrijwillig bovenwettelijke vakantiedagen afstaan aan collega’s. Wettelijke vakantiedagen mogen niet worden gedeeld.
Bijzonder of buitengewoon verlof is niet wettelijk geregeld. Het gaat bijvoorbeeld om verlof bij een huwelijk, verhuizing of uitvaart. Afspraken hierover staan meestal in de cao of arbeidsovereenkomst.
Zijn er geen afspraken gemaakt, dan kun je hier als werkgever zelf beleid voor opstellen en vastleggen in je verlofregeling.
> lees hier meer over de cao of arbeidsovereenkomst
Medewerkers kunnen fiscaal gefaciliteerd sparen voor vakantie- of compensatieverlof van maximaal honderd weken. Compensatieverlof is verlof dat iemand krijgt ter compensatie van overwerk.
Het opgebouwde verlof kan op verschillende momenten in de loopbaan worden opgenomen. Dit geeft medewerkers de mogelijkheid om:
tijdelijk minder te werken
tijd te nemen voor omscholing of een sabbatical
eerder te stoppen met werken met behoud van loon.
> lees hier meer over duurzame inzetbaarheid
Het verlofstelsel bestaat uit verschillende regelingen en wordt regelmatig aangepast. In de afgelopen jaren zijn er voorstellen geweest om het stelsel te vereenvoudigen, bijvoorbeeld door verlofvormen samen te voegen. Of en wanneer zulke voorstellen worden doorgevoerd, is op dit moment onzeker. De geldende regels blijven daarom leidend.
Met het wetsvoorstel Wet invoering rouwverlof wil de overheid dat er een wettelijk recht op rouwverlof komt. Werknemers in gezinssituaties met minderjarige kinderen van wie een partner of minderjarig kind is overleden, krijgen de mogelijkheid om vijf werkdagen rouwverlof op te nemen (bij een fulltime dienstverband). Nu is er nog geen wettelijke regeling voor verlof na het overlijden van een dierbare. Wel kan je medewerker recht hebben op calamiteitenverlof, bijvoorbeeld om de nodige zaken rond het overlijden van een dierbare te kunnen regelen. Ook staan in veel cao's regels over rouwverlof. Het wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden door de Tweede en Eerste Kamer.
> kijk voor meer informatie op tweedekamer.nl.
Vakantie is bedoeld voor rust en ontspanning en bestaat uit wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Verlof heeft te maken met zorg of levensgebeurtenissen.
De Wazo regelt onder andere zwangerschapsverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof en zorgverlof. Elke verlofvorm heeft eigen voorwaarden.
Ja, als de cao dat toestaat of als er geen cao geldt, kun je aanvullende verlofafspraken maken en vastleggen in een bedrijfsregeling of arbeidsovereenkomst.
> lees hier meer over de cao
Nee, rouwverlof is op dit moment nog niet wettelijk vastgelegd. Er ligt wel een wetsvoorstel om rouwverlof op te nemen in de wet, maar dat is nog niet aangenomen. Dat betekent dat er nu geen algemeen wettelijk recht op rouwverlof bestaat.
