Met deze prikkelende woorden zette Roland van der Vorst de toon tijdens de masterclass ‘Mens en Machine’. Tijdens deze sessie, georganiseerd door de Randstad Professional F&A Community in samenwerking met Sijthoff Academy en Enexis, hingen finance professionals aan zijn lippen. De toekomst voelt misschien ‘pittig’, maar biedt bovenal de kans om de regie te herpakken in een wereld die razendsnel automatiseert.

De middag was een mix van gezonde spanning en nieuwsgierigheid. Roland van der Vorst (adviseur bij de Rabobank) legde uit dat de mensheid zich altijd heeft moeten verhouden tot technologische trauma’s: van Copernicus tot Darwin. Wanneer gevraagd werd wie AI als een bedreiging ziet, gingen er verschillende handen omhoog. De zorgen varieerden van surveillance tot de angst dat de mens slechts een ‘beoordelingsmachine’ voor robots wordt.

Roland stelde gerust: “Begin klein en zoek de weerstand op. Gebruik AI niet als een butler die je altijd gelijk geeft, maar als een vakman die zijn materiaal test door actief tegengas te vragen.”

Dat de behoefte aan verdieping groot was, bleek direct tijdens de pauze. De Randstad Professional F&A Community bracht de theorie direct in de praktijk: professionals zochten elkaar op om te sparren. "Hoe pas jij AI al toe?" en "Welk taalmodel gebruik jij?" waren de meest gehoorde vragen. Er werden direct concrete tips uitgewisseld over de eerste stappen binnen diverse organisaties.

Pim Ploos van Amstel (Senior Manager Digital Transformation & IT Consulting bij Forvis Mazars) bracht de visie van Roland terug naar de dagelijkse praktijk. Aan de hand van herkenbare casussen liet hij zien hoe hardnekkig de ‘Excel-cultuur’ nog altijd is. Een extreem maar herkenbaar voorbeeld uit zijn loopbaan: een team dat elke maand 20 tot 25 dagen bezig was met het handmatig samenvoegen van KPI-data uit circa 150 verschillende Excelbestanden. Tegen de tijd dat de rapportage af was, was de informatie alweer weken oud.

De oplossing lag niet in harder werken, maar in het proces opnieuw ontwerpen. Door slim gebruik van no-code/low-code oplossingen (zoals Power Platform) bracht een team van slechts drie personen de doorlooptijd terug naar minder dan een week.

Pim deelde drie transformaties die elke financial direct herkent:

  • kpi-rapportage: Van eindeloos afstemmen naar uniforme vastlegging. De focus verschuift van data verzamelen naar inhoudelijke duiding.

  • maandafsluiting: Door kernstappen te standaardiseren en controles te automatiseren, worden verschillen direct zichtbaar. Dit verbetert de voorspelbaarheid van de close.

  • auditwerk: Met behulp van AI-agents worden documenten geanalyseerd en interviews samengevat. Het werk verschuift van vastleggen naar professioneel oordeel.

de zes competenties voor opschaling

Hoewel de focus van de masterclass op het individu lag, gaf Pim een belangrijke waarschuwing mee: voor echte opschaling is meer nodig dan een enthousiaste financial. Het succes van digitale vernieuwing valt of staat bij de balans tussen zes competenties: cultuur, mens, proces, technologie, data & AI en governance. Hoe je deze factoren binnen jouw organisatie in evenwicht brengt, is het startpunt voor de volgende stap: jouw nieuwe rol.

De masterclass maakte duidelijk dat de financial van morgen een andere pet opzet. Welke kies jij?

  • de maestro: De ervaren professional die 'expert judgment' gebruikt om de machine te sturen. De Maestro herkent fouten (hallucinaties) direct en bewaakt de kwaliteit.

  • de protegee: De junior die technologie gebruikt om sneller vlieguren te maken door middel van simulaties, waardoor de leercurve steiler wordt.

de procesarchitect: De financial die zelf processen automatiseert via no-code software (citizen development). Hierbij drijft de business de innovatie, terwijl IT de kaders (guardrails) bewaakt.

Je hoeft niet te wachten op een perfecte oplossing van bovenaf. Begin morgen al met je eigen digitale gereedschapskist:

  1. beheers de basis: Power Query. Dit is de absolute ondergrens. Zeg 'nee' tegen verticaal zoeken en handmatig knip-en-plakwerk. Power Query creëert evidence in the flow: je audit trail wordt automatisch vastgelegd.

  2. ontdek het Power Platform. Ga na Power Query aan de slag met Power BI en Power Automate. Laat een flow bijvoorbeeld automatisch e-mailbijlagen opslaan in SharePoint.

  3. bouw je eigen AI-leger. Experimenteer met AI-agents voor repetitieve taken. Zo word jij de maestro die een team van digitale assistenten aanstuurt.

  4. kijk vooruit. Verschuif je focus van lagging indicators (terugblikken) naar leading indicators (voorspellen op basis van patronen).