De standaardregels voor werk- en rusttijden zijn niet voor iedereen passend. Voor sommige groepen kan werk zwaarder wegen, bijvoorbeeld door lichamelijke belasting, ontwikkeling of gezondheid. Daarom kent de Arbeidstijdenwet aanvullende beschermingsregels voor bijzondere groepen.

Als werkgever moet je hier rekening mee houden bij het inrichten van werk, roosters en rusttijden. Deze bescherming staat niet op zichzelf, maar hangt samen met je arbobeleid en de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e).

> lees hier meer over de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e)

Voor zwangere en pas bevallen medewerkers gelden aanvullende regels voor arbeidstijden, rust en belasting. Deze regels gelden tijdens de zwangerschap en tot zes maanden na de bevalling.

De bescherming houdt onder andere in dat zij recht hebben op:

  • regelmatige werk- en rusttijden

  • extra pauzes

  • geen overwerk en geen nachtdiensten

  • noodzakelijk zwangerschapsonderzoek onder werktijd

  • een geschikte ruimte om te rusten of te kolven.

Tot negen maanden na de bevalling mag een medewerker maximaal een vierde van de werktijd gebruiken voor borstvoeding of kolven. Deze tijd moet de werkgever doorbetalen.

Als werkgever moet je het werk zo organiseren dat risico’s worden voorkomen. Is dat niet mogelijk, dan moet je het werk of de werktijden aanpassen of tijdelijk ander werk aanbieden.

> lees op arboportaal.nl meer over arbeidstijden en bescherming bij zwangerschap

Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar gelden strikte regels voor zowel het soort werk als de werktijden. Deze regels zijn bedoeld om hun gezondheid, veiligheid en schoolgang te beschermen. Als algemene regel geldt daarom dat het werk van kinderen en jongeren tot 18 jaar onderwijs nooit mag belemmeren.

De wet maakt onderscheid naar leeftijd. Globaal geldt dat:

  • kinderen tot 13 jaar in principe niet mogen werken, met enkele uitzonderingen

  • 13- en 14-jarigen alleen mogen helpen bij  lichte, niet-industriële werkzaamheden 

  • 15-jarigen zelfstandig licht, niet-industrieel werkmogen verrichten, maar niet met machines of gevaarlijke stoffen

  • 16- en 17-jarigen bijna alle werkzaamheden mogen doen, zolang het werk niet gevaarlijk is.

Ook voor werktijden gelden aanvullende regels, bijvoorbeeld voor maximale werktijden, rusttijden, nachtarbeid en zondagwerk. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving hiervan.

> lees op Rijksoverheid.nl meer over werk en werktijden voor kinderen en jongeren

Als je werkt met bijzondere groepen, heb je als werkgever een zwaardere zorgplicht. Dat betekent dat je:

  • de aanvullende regels uit de Arbeidstijdenwet toepast

  • risico’s voor deze groepen expliciet meeneemt in je arbobeleid

  • werktijden en roosters hierop aanpast

  • medewerkers goed informeert over hun rechten en bescherming.

Deze verantwoordelijkheid vraagt om samenhang tussen arbeidstijdenbeleid, arbozorg en toezicht op de naleving.

> lees hier meer over arbobeleid

veelgestelde vragen

  • welke werktijden gelden voor zwangere medewerkers?

    Voor zwangere medewerkers gelden aanvullende regels voor werktijden en rust. Zij hebben recht op regelmatige werk- en rusttijden, extra pauzes en mogen geen overwerk of nachtdiensten draaien. Deze bescherming geldt tijdens de zwangerschap en tot zes maanden na de bevalling.

  • mag een zwangere medewerker nachtdiensten draaien?

    Nee. Zwangere medewerkers mogen geen nachtdiensten draaien. Dit verbod is bedoeld om gezondheidsrisico’s voor de medewerker en het ongeboren kind te voorkomen. Als werkgever moet je het werk of het rooster hierop aanpassen.

  • welke extra bescherming geldt voor jongeren tot 18 jaar?

    Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar gelden strengere regels voor het soort werk dat zij mogen doen en voor hun werktijden. Deze regels zijn bedoeld om hun gezondheid, veiligheid en schoolgang te beschermen. De bescherming verschilt per leeftijd.

  • hoeveel uur mag een 16-jarige medewerker werken?

    Voor 16- en 17-jarige medewerkers gelden maximale werktijden en extra rusttijden. Zij mogen geen nachtarbeid, overwerk of oproepdiensten doen. Ook telt de tijd die zij op school doorbrengen mee als arbeidstijd.