medewerkers opleiden.

scholingsplicht voor werkgevers

Als werkgever ben je verplicht om je medewerkers de scholing te bieden die nodig is om hun werk goed, veilig en gezond te kunnen blijven doen. Dat geldt niet alleen voor inhoudelijke kennis of vaardigheden, maar ook voor scholing die voortvloeit uit arboverplichtingen. Door medewerkers op te leiden in veilig werken verklein je de kans op arbeidsongevallen, ziekteverzuim en conflicten, en voorkom je onnodige kosten en risico’s voor je organisatie. 

Verplichte scholing bied je kosteloos aan. De tijd die de medewerker eraan besteedt, telt als werktijd. Waar het kan, vindt de scholing plaats tijdens de uren dat de medewerker werkt. Jij betaalt de noodzakelijke kosten, zoals cursusgeld, studiemateriaal en reiskosten. Een studiekostenbeding voor deze scholing is nietig. Je kunt de kosten dus niet terugvragen als de medewerker vertrekt.

Voor beroepsopleidingen en opleidingen voor een beroepskwalificatie geldt de scholingsplicht meestal niet. Kijk altijd of je cao hier afspraken over bevat.

> lees meer over studiekosten

waarom ontwikkeling belangrijk is

Medewerkers hebben steeds nieuwe kennis en vaardigheden nodig. Functies veranderen sneller en diploma’s zijn minder lang actueel. Door als werkgever actief aandacht te besteden aan hun ontwikkeling blijven je medewerkers langdurig inzetbaar en groeit je bedrijf met hen mee.

Door regelmatig met je medewerkers te praten over hun ontwikkeling, kun je hun ambities koppelen aan de doelen van je organisatie. Maak ontwikkeling een vast onderdeel van jaargesprekken en teamoverleggen. Zo wordt leren een vanzelfsprekend onderdeel van het werk.

> lees hier meer over een leven lang ontwikkelen

opleiden en ontwikkelen in jouw organisatie

Er zijn verschillende manieren waarop medewerkers in jouw organisatie kunnen leren en hun vaardigheden kunnen upgraden of uitbreiden. Soms is een volledige opleiding passend, maar vaak is een korte cursus of training al voldoende.

personeel opleiden: opleidingen, cursussen en trainingen

Medewerkers kunnen een opleiding volgen in het mbo, hbo of wo, in voltijd of deeltijd. Daarnaast zijn er cursussen, trainingen, workshops en online leerprogramma’s. Veel brancheorganisaties bieden eigen opleidingen aan of werken samen met externe opleiders. Bij succesvolle afronding krijgt de medewerker vaak een branche-erkend certificaat.

bedrijfsopleidingen

Bedrijfsopleidingen zijn opleidingen, trainingen of cursussen die jij als werkgever initieert en (deels) financiert. Ze kunnen gericht zijn op de skills die nodig zijn voor de functie of op persoonlijke ontwikkeling, bijvoorbeeld op het gebied van communicatie, samenwerken of leiderschap.

informeel leren op de werkvloer

Een groot deel van leren gebeurt tijdens het werk. Denk aan samenwerken, nieuwe taken uitproberen, feedback krijgen of meedraaien met collega’s. Dit heet informeel leren. Het helpt kennisdeling te bevorderen en medewerkers sneller in te laten spelen op veranderingen.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stimuleert werkgevers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) om een sterke leercultuur te ontwikkelen. Op mijnleercultuur.nl kun je met de quickscan leercultuur zien waar je organisatie staat en welke mogelijkheden er zijn om leren op de werkvloer te versterken.

> meer informatie op mijnleercultuur.nl

leren op het werk: leerwerkplek en stage

Sommige medewerkers volgen een opleiding naast hun baan. Bijvoorbeeld via een bbl-traject, duaal traject of stage. Jij biedt dan een leerplek en zorgt voor begeleiding. Bij bbl (beroepsbegeleidende leerweg) is de leerling bij jou in dienst, bij een stage niet.

Je kunt leerlingen, studenten en toekomstige medewerkers helpen door leerwerkplekken en stages aan te bieden. Dit levert nieuwe ideeën op en helpt bij het vinden en binden van talent.

erkend leerbedrijf worden

Bedrijven die vmbo- of mbo-leerlingen willen begeleiden, moeten een erkend leerbedrijf worden. Deze erkenning (per opleiding) vraag je aan via de SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven). Op stagemarkt.nl staat een overzicht van alle erkende leerbedrijven.

> lees hier meer over de voorwaarden voor erkenning

Begeleid je een leerling in een erkend leerbedrijf? Dan kun je achteraf subsidie praktijkleren aanvragen. Dat is een bijdrage in de begeleidingskosten.

beroepspraktijkvorming mbo

Binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) bestaan twee leerwegen:

• de beroepsbegeleidende leerweg (bbl)

• de beroepsopleidende leerweg (bol).

Bbl-studenten werken meestal vier dagen per week en gaan één dag naar school. Bol-studenten zitten vooral op school en lopen daarnaast een of meerdere stages. Beide routes mogen alleen plaatsvinden bij een erkend leerbedrijf. Bbl-studenten hebben vaak een arbeidsovereenkomst en ontvangen salaris. Bol-studenten krijgen meestal een stagevergoeding als dat in de cao is geregeld.

> lees hier meer over werken en leren

verkorte trajecten in de loopbaanbegeleidende leerweg (LBL)

Mbo-scholen bieden ook verkorte opleidingstrajecten aan. Dat is vooral interessant voor studenten die al relevante leer- en werkervaring hebben. De school speelt zo in op wat studenten nodig hebben en op de vraag van de arbeidsmarkt. Het past bij een leven lang ontwikkelen.

De leerweg voor deze trajecten heet de loopbaanbegeleidende leerweg (LBL). Tot 1 augustus 2026 heette die de derde leerweg. De student doet het praktijkdeel op een leerwerkplek bij een erkend leerbedrijf.

Werkgevers die mbo-studenten in de loopbaanbegeleidende leerweg (LBL) begeleiden, kunnen daarvoor een subsidie aanvragen. 

leerwerkplek en leerwerktraject

Een leerwerkplek is een combinatie van werken en leren. Een leerwerktraject is een veelgebruikte route om, naast theoretisch leren, praktijkervaring op te doen. Voor werkgevers is dit een manier om medewerkers in opleiding te begeleiden en te laten doorgroeien.

stages in hbo en wo

Hbo- en wo-studenten lopen stage om praktijkervaring op te doen. Dit varieert van oriënterende stages tot afstudeeropdrachten. Het doel van een stage is leren, niet werken. Een stagiair krijgt daarom geen loon maar meestal een stagevergoeding of onkostenvergoeding, tenzij de cao andere afspraken bevat. 

Als een stage te veel lijkt op regulier werk, kan dit gevolgen hebben voor loonheffing. Leg afspraken daarom duidelijk vast in een stageovereenkomst.

> lees hier meer over de arbeidsovereenkomst

bestaande ervaring erkennen: evc

Sommige medewerkers hebben al vaardigheden opgedaan zonder formeel diploma. Met een EVC-procedure wordt deze ervaring vergeleken met de eisen van een opleiding of beroepsstandaard. Dit kan dan leiden tot een officiële erkenning van de eerder verworven competenties (EVC). Bij succesvolle afronding van het traject krijgt de medewerker een ervaringscertificaat, wat kan helpen bij loopbaanstappen of verkorting van vervolgopleidingen.

> meer informatie vind je op ervaringscertificaat.nl en lerenenwerken.nl

scholingsplicht en kosten

Voor scholing die wettelijk of via de cao verplicht is, geldt een scholingsplicht voor werkgevers. Jij betaalt de kosten en de medewerker volgt de scholing zoveel mogelijk onder werktijd. Voor andere opleidingen en trainingen kun je samen afspraken maken (binnen de geldende cao) over wie welke kosten betaalt.

> lees meer over studiekosten en subsidies