arbowet en arbobeleid.

De regels voor veilig en gezond werken zijn vastgelegd in drie samenhangende onderdelen:

de arbowet

De Arbowet bevat de algemene verplichtingen voor werkgevers en medewerkers. De wet geeft het doel aan: veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

het arbobesluit

Het Arbobesluit werkt de Arbowet verder uit. Hierin staan meer concrete regels, bijvoorbeeld over beeldschermwerk, gevaarlijke stoffen en fysieke belasting. Ook de speciale voorschriften voor kwetsbare groepen werknemers zoals jongeren, ouderen, zwangere en pas bevallen werkneemsters, stagiairs en vrijwilligers staan in het Arbobesluit.

de arboregeling

De arboregeling bevat nadere technische en administratieve voorschriften, zoals meetmethoden en uitvoeringsregels.

Samen vormen deze onderdelen de arbowetgeving.

De arbowetgeving werkt grotendeels met doelvoorschriften. Dat betekent dat de wet beschrijft welk beschermingsniveau je moet bereiken, maar niet exact voorschrijft welke maatregelen je neemt. Zo kun je als werkgever oplossingen kiezen die passen bij jouw organisatie en sector.

Een voorbeeld van een doelvoorschrift is het nemen van maatregelen als het gevaar bestaat om 2,5 meter of meer te vallen. Een ander voorbeeld is het voorschrift dat het geluidsniveau op de arbeidsplaats niet hoger mag zijn dan 85 decibel.

In veel sectoren zijn deze oplossingen uitgewerkt in een arbocatalogus. Een arbocatalogus bevat praktische afspraken en maatregelen die werkgevers en werknemers samen hebben opgesteld. Er kunnen bijvoorbeeld beschrijvingen van technieken en methoden in staan of goede praktijkvoorbeelden, praktische handleidingen, normen uit (wetenschappelijke) onderzoeken, NEN-normen, brancherichtlijnen, convenanten of leidraden. Het opstellen van een arbocatalogus is niet verplicht, maar wel gewenst. 

arbocatalogus per sector of branche

Arbocatalogi met doelvoorschriften die voor een hele sector of branche gelden, worden getoetst door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Op Arboportaal worden de goedgekeurde arbocatalogi gepubliceerd.

> lees op de website van de SER informatie voor werkgevers die een eigen arbocatalogus willen ontwikkelen

Arbobeleid is het geheel aan afspraken en maatregelen waarmee je structureel werkt aan veilig en gezond werken. Het gaat niet om losse acties, maar om beleid dat onderdeel is van je dagelijkse bedrijfsvoering.

Arbobeleid is verplicht omdat je:

• risico’s voor de gezondheid en veiligheid van medewerkers moet voorkomen of beperken

• moet zorgen voor veilige arbeidsomstandigheden

• ziekteverzuim en uitval zoveel mogelijk moet voorkomen.

Goed arbobeleid sluit aan bij de risico’s in je organisatie en wordt regelmatig geëvalueerd en aangepast.

rol van werkgever en medewerker

Arbobeleid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Als werkgever ben je verantwoordelijk voor:

• het opstellen en uitvoeren van arbobeleid

• het in kaart brengen van risico’s

• het nemen van passende maatregelen

• het geven van voorlichting en instructies

• het inschakelen van deskundige ondersteuning waar nodig.

Medewerkers zijn verplicht om:

• veilig te werken volgens instructies

• arbeidsmiddelen op de juiste manier te gebruiken

• gevaarlijke situaties te melden

• mee te werken aan maatregelen voor veilig en gezond werken.

Een belangrijk onderdeel van arbobeleid is de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Met een RI&E breng je de risico’s die je medewerkers lopen als ze aan het werk zijn in je organisatie systematisch in kaart, zoals fysieke belasting, werkdruk of gevaarlijke stoffen.

De RI&E is wettelijk verplicht en vormt de basis voor je arbobeleid. Op basis van de RI&E bepaal je welke maatregelen nodig zijn om risico’s te voorkomen of te beperken. De RI&E moet actueel blijven en periodiek worden herzien.