Sinds 15 mei 2021 is het reizen naar landen met een laag risico voor coronabesmetting weer toegestaan. Voor mensen komt een (veilige) vakantie in het buitenland dus weer in beeld. Toch kan het gebeuren dat je medewerkers na hun vakantie in thuisquarantaine moeten en daarom niet op de geplande datum aan het werk kunnen gaan. Moet je hun loon dan doorbetalen of niet? Wat als je medewerkers reizen naar een land met kleurcode rood of oranje?

geen arbeid, toch loon

Sinds 1 januari 2021 luidt de hoofdregel in de wet: geen arbeid, wel loon. Of eigenlijk staat er: geen arbeid, wel loon tenzij… Want er is een uitzondering op deze regel: als je kunt bewijzen dat het niet-werken voor rekening van je medewerker komt, dan heeft hij geen recht op doorbetaling van zijn loon. Deze regel kan gevolgen hebben voor de loondoorbetaling aan medewerkers die na hun vakantie in het buitenland in thuisquarantaine moeten.

kleurcodes en quarantaineplicht

Op vakantie gaan naar landen en gebieden met een laag risico op coronabesmettingen mag weer deze zomer. Het ministerie van Buitenlandse Zaken geeft reisadviezen met kleurcodes die aangeven hoe het op de bestemming staat met de veiligheids- en gezondheidsrisico’s en de coronamaatregelen. De kleurcodes staan ook voor de regels waar reizigers zich aan moeten houden als gaat om (verplichte) thuisquarantaine bij terugkeer in Nederland.

In het kort:

  • veilige landen en regio’s krijgen kleurcode groen: vakantiegangers die terugkeren uit groene gebieden hoeven niet in quarantaine
  • kleurcode geel betekent ‘reizen mag, maar let op: er zijn risico’s’. Bij thuiskomst hoef je niet in quarantaine, maar dat verandert (per direct) als de kleurcode van geel naar oranje gaat
  • landen of gebieden die het RIVM heeft aangemerkt als hoogrisicoland hebben kleurcode oranje. Het reisadvies luidt ‘maak alleen noodzakelijke reizen’. Bij terugkeer in Nederland geldt het dringende advies om 10 dagen in quarantaine te gaan. Na 5 dagen kan de quarantaine beëindigd worden met een negatieve coronatest
  • bestemmingen met een zeer hoog risico hebben kleurcode rood en dat betekent: ‘reis hier niet naartoe’. Doe je dat toch, dan is dat volledig op eigen risico (de Nederlandse overheid haalt je niet terug). Ook geldt sinds 1 juni 2021 de wettelijke verplichting om 10 dagen in quarantaine te gaan na thuiskomst. De quarantaineplicht geldt ook voor gevaccineerde reizigers. Bij schending ervan kan een boete worden opgelegd. 

risico nemen is een bewuste keuze

Als je medewerker op vakantie gaat naar een land met kleurcode rood of oranje, dan neemt hij bewust het risico dat hij bij terugkeer in thuisquarantaine moet. Maar ook medewerkers die op vakantie gaan naar een land met code geel nemen een risico. Tijdens hun verblijf kan de kleurcode namelijk veranderen naar oranje of rood, waardoor ze bij thuiskomst in quarantaine moeten. Door bewust dit risico te nemen, hebben je medewerkers in beginsel geen recht op loondoorbetaling gedurende de periode van thuisquarantaine. Wie tijdens de quarantaineperiode zijn werk vanuit huis kan doen en dat ook doet, krijgt in principe zijn loon wel doorbetaald. 

3 tips: voorkomen is beter dan genezen

Om vervelende situaties te voorkomen, hebben we deze tips voor je. 

1. zorg dat iedereen de regels kent voordat de vakantie begint

De belangrijkste tip: maak je beleid op dit punt bekend vóórdat iedereen op vakantie gaat, zodat alle medewerkers weten wat de gevolgen kunnen zijn als zij bewust risico’s nemen met de keuze van hun vakantiebestemming. Duidelijkheid vooraf kan voorkomen dat ze beslissingen nemen waar ze later spijt van krijgen. 
Laat je medewerkers (schriftelijk) weten wat de consequenties zijn die jij, als werkgever, verbindt aan het op vakantie gaan naar een land met code geel of rood/oranje, met als risico dat je medewerker bij thuiskomst in quarantaine moet waardoor hij zijn werk niet kan verrichten.

2. bespreek vakantieplannen met je medewerkers

Je mag, als werkgever, vragen of je medewerker van plan is op vakantie te gaan (of op vakantie is geweest) naar een gebied met kleurcode oranje of rood. Dit is wettelijk toegestaan omdat het hierbij niet gaat om medische gegevens en omdat jij je (wettelijke) zorgplicht voor medewerkers en  klanten moet kunnen nakomen. Hiervoor geldt ook weer: maak je beleid op dit punt bekend voordat je medewerkers op vakantie gaan.

3. zoek samen oplossingen: thuiswerken of inleveren vakantiedagen

Moet je medewerker na zijn vakantie toch ongepland in thuisquarantaine (doordat de kleurcode tijdens zijn vakantie gewijzigd is bijvoorbeeld)? Bekijk dan samen of hij tijdens de quarantaineperiode thuis kan werken. Op die manier kan hij doorwerken en heeft hij in dat geval gewoon recht op doorbetaling van zijn loon. Kan dat niet, dan kun jullie afspraken te maken over het opnemen van verlofuren en/of vakantiedagen voor de duur van de quarantaine. Ook dit moet je aan je medewerkers laten weten voordat ze op vakantie gaan.

meer weten?

Kijk voor meer informatie over medewerkers en thuisquarantaine op de website van de Rijksoverheid. Hier lees je de uitgebreide informatie over reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken.