Waadi en Wtta: registratie, check en toelatingsplicht voor inleners.

registratieplicht en gelijke behandeling

De Wet allocatie arbeid door intermediairs (Waadi) bevat regels voor arbeidsbemiddeling en het ter beschikking stellen van arbeidskrachten. 

registratie in het Waadi-register

Uitleners die arbeidskrachten ter beschikking stellen, moeten geregistreerd staan in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel als uitlener. Dit is zichtbaar in het Waadi-register.

Als je inleent van een niet-geregistreerde uitlener, kun je als opdrachtgever een boete krijgen. 

> check het Waadi-register

gelijke behandeling van arbeidskrachten

De regels over gelijke behandeling in de Waadi gelden voor alle organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen, zoals uitzendkrachten, gedetacheerde professionals en payrollmedewerkers. Voor bepaalde, in de wet genoemde arbeidsvoorwaarden mag bij cao beperkt worden afgeweken van gelijke behandeling, bijvoorbeeld via de ABU-cao (uitzenden) of de VVDN-cao (detachering). Het totaalpakket moet dan wel ten minste gelijkwaardig zijn. De belangrijkste regels zijn:

• een uitlener mag geen geld of andere tegenprestatie vragen aan de arbeidskracht voor het verkrijgen of behouden van werk

• een uitlener moet de arbeidskracht vooraf informeren over de arbeidsvoorwaarden en de arbeidsomstandigheden op de werkplek

• arbeidskrachten hebben gelijke of - als afgeweken bij cao - gelijkwaardige rechten als medewerkers die direct bij het bedrijf in dienst zijn, onder meer op het gebied van loon, werktijden en gelijke behandeling

• arbeidskrachten moeten gelijke toegang hebben tot bedrijfsvoorzieningen, zoals de bedrijfskantine

• interne vacatures moeten ook met arbeidskrachten worden gedeeld

• een uitlener mag een arbeidskracht niet belemmeren om in dienst te treden bij de opdrachtgever; onder voorwaarden kan wel een redelijke vergoeding met de opdrachtgever worden afgesproken

• het is verboden om via een uitlener arbeidskrachten ter beschikking te stellen ter vervanging van stakende werknemers (onderkruipersverbod).

boete en handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de naleving van de Waadi, inclusief de registratieplicht voor uitleners en de regels rondom ter beschikking gestelde arbeidskrachten. 

Werkgevers zijn medeverantwoordelijk: wie inleent van een niet-geregistreerde uitlener, loopt het risico op boetes. De Nederlandse Arbeidsinspectie hanteert hierbij een boetestaffel. Of de uitlener geregistreerd is, controleer je in het Waadi-register van de Kamer van Koophandel.

toelatingsplicht voor uitleners vanaf 2027

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) voert een toelatingsstelsel in voor uitleners. Vanaf 1 januari 2027 treedt de wet in werking en start het aanmeldproces. De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) beoordeelt daarna de aanvragen en kent toelatingen toe. Handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie start op 1 januari 2028.

doelen Wtta

De Wtta verandert de regels voor de Nederlandse flexmarkt ingrijpend. De wet vervangt de registratieplicht uit de Waadi door een toelatingsstelsel. De overige bepalingen van de Waadi - zoals de regels over gelijke behandeling - blijven gewoon gelden. Zo wil de Wtta arbeidskrachten beter beschermen en malafide partijen uitsluiten.

tijdlijn invoering Wtta-regels

• 1 november t/m 31 december 2026: aanmelden voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl

• 1 januari 2027: Wtta treedt in werking; alleen uitleners die zich uiterlijk 31 december 2026 hebben aangemeld, vallen onder de overgangsregeling 

• 1 mei t/m 30 juni 2027: indienen van de formele aanvraag voor toelating bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU)

• vanaf 1 juli 2027: de NAU beoordeelt de ingediende aanvragen; wie onder het overgangsrecht valt, mag in de tussentijd de uitleenactiviteiten voortzetten

• 1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie start met handhaven; inleners mogen dan alleen nog arbeidskrachten inlenen van toegelaten uitleners.

controle door de Nederlandse Arbeidsinspectie

De Nederlandse Arbeidsinspectie start vanaf 1 januari 2028 met handhaven. Zowel uitleners zonder toelating als opdrachtgevers die toch arbeidskrachten inlenen via niet-toegelaten partijen lopen risico op boetes en sancties.

• boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie

• het stilleggen van de activiteiten als uitlener

• beëindiging van samenwerkingen, omdat opdrachtgevers en doorleners alleen nog met toegelaten partijen mogen werken.

voor opdrachtgevers

Voor jou als opdrachtgever betekent de Wtta dat je alleen nog mag samenwerken met partijen die in het openbare register staan. Je bent verplicht te controleren of jouw leverancier een geldige toelating heeft. Dat doe je bij de start van de samenwerking én periodiek tijdens de looptijd.

doorleenconstructies

De controleplicht beperkt zich niet tot je directe contractpartner. In doorleenconstructies, waarbij bijvoorbeeld een broker personeel inhuurt van een uitlener en dit doorleent aan jou als opdrachtgever, moet je controleren of alle schakels in de keten een geldige toelating hebben. Als ergens in de keten een niet‑toegelaten partij zit, loop je als opdrachtgever alsnog risico op overtreding en boetes.

Wacht niet tot 2027. Vraag je huidige partners nu al hoe zij zich voorbereiden op de toelatingsplicht, of zij zich voor 1 januari 2027 zullen aanmelden voor de overgangsregeling én of zij voor 1 juli 2027 de toelating zullen aanvragen. Het vereist voorbereiding om aan de toelating te kunnen voldoen, dus vroeg handelen voorkomt problemen.

randstad voldoet aan de Wtta-eisen

Je kunt erop vertrouwen dat Randstad voldoet aan de eisen van de Wtta en dat wij vanaf de toelatingsplicht uitsluitend samenwerken met leveranciers die ook zijn toegelaten. 

NEN-gecertificeerde organisaties, zoals Randstad, hebben een voordeel: zij mogen bij de aanvraag volstaan met een geldig SNA-keurmerk. Zij worden namelijk al periodiek getoetst op vrijwel alle normen die ook in de Wtta gelden.

Het is niet meer mogelijk om samen te werken met partijen die niet (meer) aan de toelatingseisen voldoen. Dit kan gevolgen hebben voor lopende opdrachten met niet‑toegelaten leveranciers, omdat het ter beschikking stellen van personeel dan niet langer is toegestaan en samenwerking moet worden beëindigd of aangepast.

als leverancier

Lever je personeel dat onder leiding en toezicht van een derde werkt? Dan mag je vanaf de inwerkingtreding van de Wtta alleen nog personeel uitlenen als je bent toegelaten tot het Wtta-stelsel en in het openbare register staat.

Als leverancier ben jij zelf verantwoordelijk voor het tijdig aanvragen van de toelating. Je moet kunnen aantonen dat je voldoet aan de wettelijke eisen. Zonder toelating mag je geen personeel meer ter beschikking stellen.

Dat betekent concreet:

• je start tijdig met het toelatings- en certificeringstraject

• je onderzoekt welke route voor jouw organisatie geldt

• je zorgt dat je aanvraag compleet en op tijd wordt ingediend.

Randstad kan je niet aanmelden of certificeren. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou als uitlener/leverancier. Als Randstad‑leverancier moet je zelf zorgen dat je Wtta‑toegelaten bent om de samenwerking voort te kunnen zetten.

tip

Wacht niet tot het laatste moment. De aanvraagprocedure  vereist voorbereiding. Begin daarom ruim vóór 1 januari 2027 met het verzamelen van documenten en het inrichten van je processen.

toelatingseisen

Om toegelaten te worden, moet je onder meer:

• een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen

• een waarborgsom van € 100.000 storten

• aantonen dat je juiste lonen betaalt

• voldoen aan belasting- en administratieve verplichtingen

• meewerken aan periodieke controles.

Bij je aanvraag moet je met een inspectierapport laten zien dat je aan het normenkader voldoet. Dit normenkader sluit aan op het bestaande SNA‑keurmerk (NEN 4400‑1/2), maar gaat een stap verder. Het bevat aanvullende eisen over onder meer juiste beloning, veilige en verantwoorde huisvesting en het voorkomen van discriminatie, zodat de kwaliteit van werk en de bescherming van arbeidskrachten beter wordt geborgd.

uitzonderingen

De Wtta geldt voor alle organisaties die arbeidskrachten uitlenen. Toch zijn er situaties waarin je geen toelating nodig hebt.

Je bent volledig uitgezonderd van de toelatingsplicht als:

• je personeel uitleent binnen je eigen concern (intra-concern uitlenen)

• je collega's uitleent als vorm van hulpbetoon en daarbij alleen loonkosten doorberekent (collegiaal uitlenen zonder winstoogmerk)

• je organisatie een BBL-stichting, sociaal werkbedrijf of beveiligings- of recherchebedrijf is.

> check of je onder de Wtta valt via de beslisboom op toelatinguitleenmarkt.nl

ontheffing

Is uitlenen van arbeidskrachten slechts een klein deel van je activiteiten? Dan kun je een ontheffing aanvragen in plaats van een volledige toelating. Je moet de ontheffing zelf aanvragen via toelatinguitleenmarkt.nl en daarbij een verklaring van een accountant meesturen. De informatie moet je ieder jaar opnieuw doorgeven aan de NAU. Je komt in aanmerking voor een ontheffing als:

• je omzet uit uitlenen minder dan 10% van je totale omzet per twaalf maanden bedraagt

• én die omzet uit uitlenen niet hoger is dan € 5 miljoen per jaar

• je kunt aantonen dat je voorafgaand aan de aanvraag twaalf maanden loon hebt betaald.

Organisaties met een ontheffing worden opgenomen in het openbare register. Opdrachtgevers mogen dus ook van hen arbeidskrachten inlenen.

Let op: uitzendondernemingen kunnen geen ontheffing aanvragen. Bied je payrolling of detachering aan? Dan geldt de verplichte toelating.

Vraag je de ontheffing niet of te laat aan? Dan mag je geen arbeidskrachten meer uitlenen en riskeer je een boete. 

overgangsregeling NEN 4400-1

Heb je al het SNA-keurmerk op basis van NEN 4400-1? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de overgangsregeling. Je moet je hiervoor tijdig aanmelden en alsnog een formele aanvraag indienen. Voor NEN 4400‑1 gecertificeerde leveranciers gelden de volgende belangrijke data:

• 1 november 2026 t/m 31 december: meld je aan voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl

• 1 januari 2027: de Wtta treedt formeel in werking 

• 1 mei 2027 t/m 30 juni 2027: vraag je toelating aan via toelatinguitleenmarkt.nl.

Dien je de aanvraag later in, dan kun je geen gebruikmaken van de overgangsregeling. 

route zonder NEN-certificering?

Heb je geen SNA-keurmerk? Dan geldt een vergelijkbare route als voor NEN-gecertificeerde leveranciers, maar met een extra stap: je moet een inspectierapport aanvragen. Dit rapport moet je in beginsel meesturen bij je formele aanvraag in mei/juni 2027.

Let op de volgende data:

• 1 november t/m 31 december 2026: meld je aan voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl. Doe je dit niet op tijd, dan val je buiten de overgangsregeling en mag je per 1 januari 2027 geen arbeidskrachten meer uitlenen.

• 1 januari 2027: de Wtta treedt formeel in werking.

• vóór 1 mei 2027: vraag tijdig een inspectierapport aan bij een erkende inspectie-instelling. De aanvraag en uitvoering kosten tijd, dus begin hier vroeg mee.

• 1 mei t/m 30 juni 2027: dien je formele aanvraag voor toelating in via toelatinguitleenmarkt.nl. Voeg het inspectierapport toe als dat al gereed is.

• nog geen inspectierapport bij aanvraag? Dat hoeft je aanvraag niet te blokkeren. Je moet dan aantonen dat je je aantoonbaar hebt ingespannen voor het rapport, bijvoorbeeld via correspondentie met de inspectie-instelling. Je krijgt dan de status 'nog niet toegelaten' in het openbare register. Je mag in die periode de uitleenactiviteiten voortzetten. Maar zorg ervoor dat je per 1 januari 2027 wel voldoet aan het normenkader van de Wtta.

• na beoordeling NAU: zodra je inspectierapport positief is en de NAU je aanvraag goedkeurt, ontvang je de definitieve toelating.

ABU en NBBU

Naast wettelijke verplichtingen spelen brancheorganisaties en keurmerken een rol.

ABU en NBBU zijn brancheorganisaties voor uitzendondernemingen. Zij zien toe op naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en stimuleren verantwoord werkgeverschap.

De Stichting Normering Arbeid (SNA) beheert het SNA-keurmerk. Organisaties met dit keurmerk worden periodiek gecontroleerd op loonbetaling, afdrachten en administratie. Dit keurmerk kan het risico op inlenersaansprakelijkheid verkleinen.

Omdat het normenkader van de Wtta deels aansluit bij bestaande SNA-normen, kan SNA-certificering relevant zijn bij de overgang naar het nieuwe toelatingsstelsel.