De Waadi geldt nu. De Wtta vervangt de registratieplicht uit de Waadi door een toelatingsplicht. In de tabel zie je de twee wetten naast elkaar, inclusief waar je als opdrachtgever de status van een uitlener controleert.
| onderwerp | waadi | wtta |
|---|---|---|
| wat regelt de wet? |
|
|
| wat moet de uitlener doen? |
|
|
| waar check je als opdrachtgever? |
|
|
| wanneer? |
|
|
| wie handhaaft? |
|
|
| wat blijft gelden? |
|
|
De Wtta-wet treedt op 1 januari 2027 in werking. Het jaar 2027 is een overgangsjaar. Uitleners moeten in dat jaar hun toelating aanvragen, maar het verbod om zonder toelating uit te lenen of in te lenen geldt pas vanaf 1 januari 2028. De overige verplichtingen uit de Wtta, waaronder het normenkader, gelden wel vanaf 1 januari 2027. De Nederlandse Arbeidsinspectie start op 1 januari 2028 met de handhaving van de toelatingsplicht.
De Wtta staat voor Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. Uitleners hebben straks een toelating nodig om medewerkers te mogen uitlenen. De wet moet arbeidskrachten beter beschermen en malafide partijen uitsluiten.
De Wtta geldt voor uitleners en voor bedrijven die medewerkers inlenen. Uitlener ben je niet alleen als uitzendbureau. Je bent uitlener als je aan drie punten voldoet:
je stelt een medewerker beschikbaar aan een ander bedrijf
je krijgt daarvoor een vergoeding van dat bedrijf
de medewerker werkt onder leiding en toezicht van dat bedrijf.
Het maakt niet uit of uitlenen je hoofdactiviteit is of iets wat je erbij doet. Uitzendbureaus, detacheerders en payrollbedrijven vallen eronder.
Ben je zzp’er en bepaal je zelf hoe je het werk doet? Dan heb je waarschijnlijk geen toelating nodig. Geeft je opdrachtgever in de praktijk toch leiding en houdt die toezicht? Dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie dit zien als uitlenen.
Huur je zelfstandigen in? Dan gelden niet de Wtta-regels, maar de regels rond schijnzelfstandigheid.
Ben je directeur-grootaandeelhouder (dga) en werk je via je eigen bv bij een opdrachtgever? Dan heb je waarschijnlijk wel een toelating nodig.
1 november t/m 31 december 2026: aanmelden voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl
1 januari 2027: Wtta treedt in werking. Ook de administratieplicht gaat in
1 mei t/m 30 juni 2027: uitleners dienen hun aanvraag voor toelating of ontheffing in bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU)
vanaf 1 juli 2027: de NAU beoordeelt de aanvragen. Het openbare register is naar verwachting beschikbaar. Vanaf dat moment kun je controleren of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt.
1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie start met handhaven. Inleners mogen dan alleen nog inlenen van uitleners met een toelating, een ontheffing of onder de overgangsregeling. Het Waadi-register gaat over naar het openbare register van de NAU.
De Nederlandse Arbeidsinspectie start vanaf 1 januari 2028 met handhaven. Zowel uitleners zonder toelating als opdrachtgevers die toch arbeidskrachten inlenen via niet-toegelaten partijen lopen risico op boetes en sancties.
Voldoe je niet aan de Wtta? Dan loop je risico op:
boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie
het stilleggen van de activiteiten als uitlener
beëindiging van samenwerkingen, omdat opdrachtgevers en doorleners alleen nog met toegelaten partijen mogen werken.
De Wet allocatie arbeid door intermediairs (Waadi) regelt twee dingen: de registratieplicht voor uitleners en de gelijke behandeling van ingeleend personeel.
Uitleners die arbeidskrachten ter beschikking stellen, moeten geregistreerd staan in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel als uitlener. Dat heet de Waadi-registratie. Met de Waadi check zie je in het Waadi-register of een uitlener geregistreerd staat. Per 1 januari 2028 vervalt de Waadi check bij de KVK.
Als je inleent van een niet-geregistreerde uitlener, kun je als opdrachtgever een boete krijgen.
De regels over gelijke behandeling in de Waadi gelden voor alle organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen, zoals uitzendkrachten, gedetacheerde professionals en payrollmedewerkers.
Vanaf 31 december 2026 hebben uitzendkrachten wettelijk recht op ten minste gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden als medewerkers in een gelijke of vergelijkbare functie bij de inlener. Het gaat om het totale pakket. Bij cao mag beperkt worden afgeweken, bijvoorbeeld via de ABU-cao (uitzenden) of de VVDN-cao (detachering). Het totaalpakket moet dan wel ten minste gelijkwaardig zijn. De belangrijkste regels zijn:
een uitlener mag geen geld of andere tegenprestatie vragen aan de arbeidskracht voor het verkrijgen of behouden van werk
een uitlener moet de arbeidskracht vooraf informeren over de arbeidsvoorwaarden en de arbeidsomstandigheden op de werkplek
arbeidskrachten hebben recht op gelijke of gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden als medewerkers die direct bij het bedrijf in dienst zijn, onder meer op het gebied van loon, werktijden en gelijke behandeling
arbeidskrachten moeten gelijke toegang hebben tot bedrijfsvoorzieningen, zoals de bedrijfskantine
interne vacatures moeten ook met arbeidskrachten worden gedeeld
een uitlener mag een arbeidskracht niet belemmeren om in dienst te treden bij de opdrachtgever; onder voorwaarden kan wel een redelijke vergoeding met de opdrachtgever worden afgesproken
het is verboden om via een uitlener arbeidskrachten ter beschikking te stellen ter vervanging van stakende werknemers (onderkruipersverbod). Vanaf 1 januari 2027 geldt dit verbod ook voor jou als inlener.
> lees meer over de beloning van uitzendkrachten
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert de naleving van de Waadi, inclusief de registratieplicht voor uitleners en de regels rondom ter beschikking gestelde arbeidskrachten.
Werkgevers zijn medeverantwoordelijk: wie inleent van een niet-geregistreerde uitlener, loopt het risico op boetes. De Nederlandse Arbeidsinspectie hanteert hierbij een boetestaffel. Of de uitlener geregistreerd is, controleer je in het Waadi-register van de Kamer van Koophandel.
Let op: voor het onderkruipersverbod kan de Nederlandse Arbeidsinspectie geen boete opleggen. Een vakbond kan wel naar de rechter stappen.
Vanaf 1 januari 2028 leen je alleen nog medewerkers in van een uitlener met een toelating of ontheffing. Valt de uitlener onder de overgangsregeling? Dan mag dat ook. Je controleert dit in het openbare register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Dat register is naar verwachting vanaf 1 juli 2027 beschikbaar.
Controleer de status bij de start van de samenwerking en daarna regelmatig tijdens de looptijd. Leg uiterlijk voor de start van de werkzaamheden van de ingehuurde medewerker vast dat je de controle hebt uitgevoerd en bewaar het bewijs.
Staat een uitlener niet in het register? Dan betekent dat niet altijd dat die niet mag uitlenen. Voor sommige uitleners geldt een wettelijke uitzondering. Vraag welke uitzondering geldt en vraag om onderbouwing. Check zelf met de beslisboom van de NAU of dat klopt.
De controleplicht beperkt zich niet tot je directe contractpartner. In doorleenconstructies, waarbij bijvoorbeeld een broker personeel inhuurt van een uitlener en dit doorleent aan jou als opdrachtgever, moet je controleren of alle schakels in de keten een geldige toelating hebben. Als ergens in de keten een niet‑toegelaten partij zit, loop je als opdrachtgever alsnog risico op overtreding en boetes.
De broker of doorlener moet aan jou doorgeven wie de werkgever van de ingehuurde medewerker is. Zo kun je controleren of alle uitleners in de keten bevoegd zijn om personeel uit te lenen.
Wacht niet tot 2027. Vraag je huidige partners nu al:
hoe zij zich voorbereiden op de toelatingsplicht
welke route zij kiezen: overgangsregeling, SNA-keurmerk, inspectierapport of ontheffing
of zij tussen 1 mei en 30 juni 2027 toelating of ontheffing aanvragen.
Het vereist voorbereiding om aan de toelating te kunnen voldoen, dus vroeg handelen voorkomt problemen.
Vanaf 1 januari 2027 heb je als inlener een administratieplicht. Leg uiterlijk op de eerste werkdag vast welke medewerker je via welke uitlener inhuurt. Dit geldt ook bij doorlening.
Geef de uitlener daarnaast aantoonbaar en op tijd alle arbeidsvoorwaarden door die bij jouw organisatie gelden. Geef wijzigingen direct door. Kan de uitlener die gegevens niet goed verwerken? Dan kan die zijn toelating verliezen en mag jij niet meer met die uitlener samenwerken.
Ook de uren spelen mee. Vanaf 1 januari 2027 registreert de uitlener de exacte begin- en eindtijden en de onbetaalde pauzes. Spreek met je uitlener af wie de uren en werktijden vastlegt, wie ze controleert en hoe jullie de gegevens uitwisselen.
Ben je een uitlener? Dan moet je in 2027 een toelating aanvragen. Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen personeel ter beschikking stellen als je een toelating hebt, een geldige ontheffing hebt of onder de overgangsregeling valt.
Als uitlener ben jij zelf verantwoordelijk voor het tijdig aanvragen van de toelating. Je moet kunnen aantonen dat je voldoet aan de wettelijke eisen. Zonder toelating mag je geen personeel meer ter beschikking stellen.
Dat betekent concreet:
je start tijdig met het toelatingstraject
je onderzoekt welke route voor jouw organisatie geldt
je zorgt dat je aanvraag compleet en op tijd wordt ingediend.
Randstad kan je niet aanmelden of certificeren. De verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou als uitlener. Als Randstad‑leverancier moet je zelf zorgen dat je Wtta‑toegelaten bent om de samenwerking voort te kunnen zetten.
Wacht niet tot het laatste moment. De aanvraagprocedure vereist voorbereiding. Begin daarom ruim vóór 1 januari 2027 met het verzamelen van documenten en het inrichten van je processen. Vraag nog geen VOG aan: die mag bij je aanvraag maximaal drie maanden oud zijn en heb je voor de aanmelding voor de overgangsregeling niet nodig.
Leen je al personeel uit? Dan mag je met de overgangsregeling blijven uitlenen terwijl de NAU je aanvraag voor toelating of ontheffing beoordeelt. Dat geldt ook als de NAU op 1 januari 2028 nog niet heeft besloten.
Zo gebruik je de regeling:
meld je tussen 1 november en 31 december 2026 aan
vraag tussen 1 mei en 30 juni 2027 toelating of ontheffing aan
Voor de aanmelding heb je eHerkenning niveau 3 of hoger en een Berichtenbox voor Bedrijven nodig. Je geeft je verwachte jaaromzet over 2026 door en welke aanvraag je later verwacht te doen. Een VOG heb je voor de aanmelding nog niet nodig. Heb je je aangemeld? Dan staat je organisatie in het openbare register met een aparte status: nog niet toegelaten, maar je mag wel blijven uitlenen. Meld je je niet op tijd aan? Dan kun je de regeling niet gebruiken en moet je op 1 januari 2028 al zijn toegelaten.
Om toegelaten te worden, moet je onder meer:
een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen die maximaal drie maanden oud is
een waarborgsom van € 100.000 storten. Vrijstelling is mogelijk als je op 31 december 2026 al vier jaar onafgebroken als uitlener bij de KVK staat ingeschreven, in die periode ook echt hebt uitgeleend en een recente verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst hebt
aantonen dat je juiste lonen betaalt
voldoen aan belasting- en administratieve verplichtingen
meewerken aan periodieke controles.
Bij je aanvraag moet je met een inspectierapport laten zien dat je aan het normenkader voldoet. Dit normenkader sluit aan op het bestaande SNA‑keurmerk (NEN 4400‑1/2), maar gaat een stap verder. Het bevat aanvullende eisen over onder meer juiste beloning, veilige en verantwoorde huisvesting en het voorkomen van discriminatie, zodat de kwaliteit van werk en de bescherming van arbeidskrachten beter wordt geborgd.
Ben je een startende uitlener? Dan krijg je eerst een voorlopige toelating van zes maanden. In die periode hoef je nog geen inspectierapport te hebben. Je hebt wel een VOG voor rechtspersonen nodig, je betaalt een waarborgsom en je houdt je aan het normenkader. Je betaalt dan eerst € 50.000. Bij de aanvraag voor de definitieve toelating vul je dat aan tot € 100.000. De NAU kan de voorlopige toelating één keer met maximaal zes maanden verlengen.
De Wtta geldt voor alle organisaties die arbeidskrachten uitlenen. Toch zijn er situaties waarin je geen toelating nodig hebt.
Je bent volledig uitgezonderd van de toelatingsplicht als:
je personeel uitleent binnen je eigen concern (intra-concern uitlenen)
je collega's uitleent als vorm van hulpbetoon en daarbij alleen loonkosten doorberekent (collegiaal uitlenen zonder winstoogmerk)
je organisatie onder de wettelijke voorwaarden een BBL-stichting, sociaal werkbedrijf of particuliere beveiligingsorganisatie met een vergunning is.
Ook uitbesteding van werkzaamheden valt niet onder de Wtta als de opdrachtnemer verantwoordelijk is voor het resultaat en de ingezette personen niet onder jouw leiding en toezicht werken.
> check of je onder de Wtta valt via de beslisboom op toelatinguitleenmarkt.nl
Is uitlenen van arbeidskrachten slechts een klein deel van je activiteiten? Dan kun je een ontheffing aanvragen in plaats van een volledige toelating. Je moet de ontheffing zelf aanvragen via toelatinguitleenmarkt.nl en daarbij een verklaring van een accountant meesturen. Je komt in aanmerking voor een ontheffing als:
je omzet uit uitlenen minder dan 10% van je totale omzet per twaalf maanden bedraagt
én die omzet uit uitlenen niet hoger is dan € 5 miljoen per jaar
je kunt aantonen dat je voorafgaand aan de aanvraag twaalf maanden loon hebt betaald.
Organisaties met een ontheffing worden opgenomen in het openbare register. Opdrachtgevers mogen dus ook van hen arbeidskrachten inlenen.
Aanvragen kan vanaf 1 mei 2027. De gegevens moet je ieder jaar vóór 1 november opnieuw aanleveren. Wie een ontheffing wil aanvragen, mag zich ook aanmelden voor de overgangsregeling. Vraag je de ontheffing niet of te laat aan? Dan mag je geen arbeidskrachten meer uitlenen en riskeer je een boete.
Let op: uitzendbureaus en payrollbedrijven kunnen geen ontheffing aanvragen. Zij hebben altijd een toelating nodig.
Bestaande uitleners met een SNA-keurmerk voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten kunnen via een soepeler regime een toelating aanvragen. Zij kunnen een toelating krijgen op basis van hun op 30 juni 2027 geldige SNA-keurmerk. Om de toelating te behouden moeten zij aantonen dat zij vanaf 1 januari 2027 aan de Wtta en het normenkader voldoen.
Heb je geen SNA-keurmerk? Dan geldt een vergelijkbare route als voor uitleners met een SNA-keurmerk, maar met een extra stap: je moet een inspectierapport aanvragen. Dit rapport moet je in beginsel meesturen bij je formele aanvraag in mei/juni 2027.
Let op de volgende data:
1 november t/m 31 december 2026: meld je aan voor de overgangsregeling via toelatinguitleenmarkt.nl
1 januari 2027: de Wtta treedt formeel in werking
vóór 1 mei 2027: vraag tijdig een inspectierapport aan bij een erkende inspectie-instelling. De aanvraag en uitvoering kosten tijd, dus begin hier vroeg mee
1 mei t/m 30 juni 2027: dien je formele aanvraag voor toelating in via toelatinguitleenmarkt.nl. Voeg het inspectierapport toe als dat al gereed is
nog geen inspectierapport bij aanvraag? Dat hoeft je aanvraag niet te blokkeren. Je moet dan aantonen dat je je aantoonbaar hebt ingespannen voor het rapport, bijvoorbeeld via correspondentie met de inspectie-instelling. Je krijgt dan de status 'nog niet toegelaten' in het openbare register. Je mag in die periode de uitleenactiviteiten voortzetten. Maar zorg ervoor dat je per 1 januari 2027 wel voldoet aan het normenkader van de Wtta
na beoordeling NAU: zodra je inspectierapport positief is en de NAU je aanvraag goedkeurt, ontvang je de definitieve toelating.
Heb je nog vragen over wat de Wtta voor jou als leverancier betekent? Bekijk hier de meestgestelde vragen en antwoorden.
Naast wettelijke verplichtingen spelen brancheorganisaties en keurmerken een rol.
ABU en NBBU zijn brancheorganisaties voor uitzendondernemingen. Zij zien toe op naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en stimuleren verantwoord werkgeverschap.
De Stichting Normering Arbeid (SNA) beheert het SNA-keurmerk. Organisaties met dit keurmerk worden periodiek gecontroleerd op loonbetaling, afdrachten en administratie. Dit keurmerk kan het risico op inlenersaansprakelijkheid verkleinen.
Omdat het normenkader van de Wtta deels aansluit bij bestaande SNA-normen, kan SNA-certificering relevant zijn bij de overgang naar het nieuwe toelatingsstelsel.
De Waadi bevat nu de registratieplicht voor uitleners en de gelijke behandeling van arbeidskrachten. De Wtta gaat een stap verder: uitleners hebben straks een officiële toelating nodig. De wet gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf 1 januari 2028 vervalt de Waadi-registratie en handhaaft de Nederlandse Arbeidsinspectie op de toelatingsplicht. De regels over gelijke behandeling uit de Waadi blijven gelden.
De Waadi check is de controle of een uitlener geregistreerd staat als uitlener in het Handelsregister van de KVK. Je doet de check op de website van de KVK. Per 1 januari 2028 vervalt de Waadi check. Vanaf dan controleer je de status van een uitlener in het openbare register van de NAU.
lees meer over de waadi
Tot 1 januari 2028 controleer je in het Waadi-register van de KVK of de uitlener als uitlener staat ingeschreven. Vanaf naar verwachting 1 juli 2027 kun je in het openbare register van de NAU zien of een uitlener een toelating, ontheffing of overgangsregeling heeft. Vanaf 1 januari 2028 controleer je alleen nog in dat register.
Dat hangt af van je situatie. Je bent uitlener als je een medewerker beschikbaar stelt aan een ander bedrijf, daar een vergoeding voor krijgt en die medewerker onder leiding en toezicht van dat bedrijf werkt. Dan heb je een toelating nodig, tenzij een uitzondering of ontheffing geldt. Check het met de beslisboom van de NAU.
lees meer over de toelatingseisen van de wtta
De waarborgsom is € 100.000. Startende uitleners betalen eerst € 50.000 en vullen dat bij de definitieve toelating aan tot € 100.000. Een uitlener die op 31 december 2026 al vier jaar onafgebroken bij de KVK staat ingeschreven en echt heeft uitgeleend, kan vrijstelling krijgen. Houdt een uitlener zich vier jaar aan de regels? Dan vervalt de verplichting en krijgt die het bedrag terug.
Een schorsing of intrekking zie je maximaal vier weken vooraf in het openbare register. In die periode mag je met al ingeleende medewerkers blijven werken, maar zet je geen nieuwe medewerkers meer in via die uitlener. Zodra de schorsing of intrekking ingaat, stop je met inlenen.
