wet dba in 2026 en 2027: wat betekent dit voor jou als opdrachtgever?

wet dba

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) en het Burgerlijk Wetboek bepalen hoe je met zzp’ers mag samenwerken. Dit zijn de belangrijkste regels en ontwikkelingen voor 2026 en 2027:

• handhaving Wet DBA vanaf 2025: de Belastingdienst controleert actief op schijnzelfstandigheid en kan loonheffingen naheffen met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025, met extra focus op risicosectoren zoals zorg, kinderopvang en bouw.

• rechtsvermoeden bij laag uurtarief: de Eerste Kamer heeft de Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief aangenomen. Die wet gaat op 31 december 2026 in. Heeft een zzp'er een uurtarief onder € 38 (peildatum 1 januari 2026) en beroept die zich op het rechtsvermoeden van werknemerschap? Dan moet jij aannemelijk maken dat er geen arbeidsovereenkomst is.

• nieuwe Zelfstandigenwet: het kabinet heeft een wetsvoorstel in internetconsultatie gebracht. De wet moet vooraf duidelijkheid geven over wanneer iemand als zzp'er kan werken. Het kabinet beoogt invoering in januari 2028.

wat is er bekend

Het kabinet heeft een voorstel voor een nieuwe Zelfstandigenwet in internetconsultatie gebracht. De wet moet jou en de zzp'er vooraf duidelijkheid geven over wanneer iemand als zelfstandige werkt. Voldoet de zzp'er aan twee toetsen en werkt hij ook zo? Dan komt hij in een 'veilige haven'. Je weet dan vooraf dat het werken als zelfstandige kan.

• zelfstandigentoets

Deze toets kijkt naar de zzp'er als ondernemer. De zzp'er factureert zelf en staat ingeschreven bij de KVK. Ook telt het aantal opdrachtgevers mee en of de zzp'er zich heeft ingedekt tegen ondernemersrisico's.

• werkrelatietoets

Deze toets kijkt naar de werkrelatie met jou. De zzp'er moet het werk zelf kunnen organiseren en voor eigen rekening en risico uitvoeren.

wanneer gaat de wet in?

Reageren op het voorstel kan tot en met 29 oktober 2026 via internetconsultatie.nl. Het kabinet beoogt invoering in januari 2028. Tot die tijd gelden de huidige regels. Sinds 1 januari 2025 wordt weer volledig gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. Blijkt er toch sprake van een arbeidsovereenkomst? Dan moet je alsnog loonheffingen afdragen. Wie na invoering niet aan de toetsen voldoet, valt onder de regels die nu al gelden. De rechten van medewerkers blijven gelijk.

voor opdrachtgevers

De strengere handhaving betekent dat organisaties goed moeten kijken naar hun zzp-inhuur. Let op: de Belastingdienst kijkt daarbij niet alleen naar contracten, maar ook naar de feitelijke uitvoering van de samenwerking.

Als opdrachtgever moet je onder andere kunnen aantonen dat:

• de zzp'er niet onder leiding en toezicht werkt

• de zzp'er zelfstandig zijn of haar werk indeelt

• de zzp'er niet op dezelfde manier wordt aangestuurd als medewerkers in loondienst

• de zelfstandige écht ondernemer is, en niet structureel onderdeel is van het team.

wet dba

Als de Belastingdienst vaststelt dat een ingehuurde zzp’er in werkelijkheid in loondienst werkt, kan hij jou als opdrachtgever loonheffingen naheffen. Sinds 1 januari 2025 kan dat zonder voorafgaande aanwijzing. Sinds 1 januari 2026 zijn ook vergrijpboetes mogelijk bij opzet of grove schuld. In 2026 legt de Belastingdienst nog geen verzuimboetes op. Volgens het kabinet vervalt deze tijdelijke uitzondering op 1 januari 2027.

Daarnaast kan schijnzelfstandigheid leiden tot:

• aanspraken van de zzp’er op rechten uit een arbeidsovereenkomst, zoals loon bij ziekte en betaalde vakantie

• pensioenpremies die je alsnog moet betalen als een verplichte pensioenregeling van toepassing is.

De Rijksoverheid noemt deze arbeidsrechtelijke gevolgen en de mogelijke pensioenpremies.

De Belastingdienst kijkt bij de Wet DBA naar het totaalbeeld van de samenwerking. Het contract alleen is niet genoeg. Vanaf 31 december 2026 geldt ook een rechtsvermoeden. Heeft een zzp'er een uurtarief onder € 38 en beroept die zich erop? Dan gaat de wet ervan uit dat er een arbeidsovereenkomst is. Jij moet dan aannemelijk maken dat dit niet zo is. Dat geldt tussen jou en de zzp'er. De Belastingdienst gebruikt het rechtsvermoeden zelf niet. Check hieronder of je zzp-inhuur voldoet aan de regels.

• beoordeling van de arbeidsrelatie

• rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst

De Belastingdienst controleert actief op schijnzelfstandigheid. Wie zzp'ers verkeerd inzet, loopt risico op een naheffing. Hieronder staan zes manieren om je inhuur op orde te krijgen. Werk je met veel zzp'ers of is je situatie ingewikkeld? Dan lopen we samen je zzp-inhuur na en passen we die stap voor stap aan.

vraag een adviesgesprek aan

Benieuwd naar de impact van de handhaving van de wet DBA op jouw organisatie? Plan nu een gratis adviesgesprek in. Samen verkennen we de beste oplossingen passend bij jouw organisatie.