wat is een bedrijfscultuur?

Een bedrijfscultuur is de manier waarop mensen in een bedrijf met elkaar omgaan en werken. Het zijn de ongeschreven regels. Hoe je elkaar aanspreekt en hoe snel beslissingen vallen. Of je fouten mag maken en of je om 17.00 uur naar huis gaat. Je voelt het meestal al in je eerste week.

Andere woorden voor hetzelfde zijn organisatiecultuur en werkcultuur. Organisatiecultuur gaat over het hele bedrijf. Werkcultuur gebruik je vaker voor je eigen team of afdeling. Die twee verschillen soms. In een strak bedrijf zit best een losse afdeling, en andersom.

waarom bedrijfscultuur belangrijk voor je is

Past de cultuur bij je? Dan werk je makkelijker, leer je sneller en blijf je langer. Past die niet? Dan kost elke dag energie, hoe leuk het werk zelf ook is. Veel mensen die van baan wisselen, doen dat om de cultuur, niet om het werk. Hoe herken je elk type en past het bij jou? We zetten de vier culturen hieronder naast elkaar:

type cultuur

herken je aan

past bij jou als

valkuil

mensgericht

veel overleg, aandacht voor sfeer en elkaar

je energie krijgt van samenwerken

beslissingen duren soms lang

resultaatgericht

duidelijke doelen, bonussen en tempo

je graag scoort en zelf wilt sturen

werkdruk loopt makkelijk op

gestructureerd

vaste procedures, duidelijke rollen en regels

je houdt van zekerheid en overzicht

weinig ruimte voor eigen ideeën

vernieuwend

experimenten, veel vrijheid en snelle veranderingen

je nieuwsgierig bent en tegen onzekerheid kunt

weinig houvast en soms chaos

Elk type kent zo zijn eigen valkuil. De meeste bedrijven zijn een mix, met één cultuur die overheerst. Herken je je bedrijf in een van de vier? Benieuwd wat jij belangrijk vindt in een cultuur? Doe de gratis drijfverentest. In tien minuten weet je wat jou motiveert. Dat maakt kiezen tussen werkgevers een stuk makkelijker. Wel zo handig!

welke bedrijfsculturen kom je tegen?

Geen twee bedrijven zijn hetzelfde, maar de meeste culturen lijken op een van deze vier. Elk type hoort bij bepaalde sectoren en je merkt het al in je eerste week. We zetten hieronder op een rij waar je elk type vaak tegenkomt en waaraan je het merkt.

  • mensgericht, je eerste dag begint met koffie en kennismaken, denk aan zorg, onderwijs en familiebedrijven
  • resultaatgericht, je krijgt in week één al doelen en cijfers, denk aan sales, consultancy en snelgroeiende startups
  • gestructureerd, je krijgt een handboek en een vast inwerkschema, denk aan overheid, banken en grote fabrieken
  • vernieuwend, je mag meteen meedenken en nieuwe dingen testen, denk aan techbedrijven en creatieve bureaus

Geen van de vier is beter. Het gaat om wat bij jou past. Hou je van duidelijkheid? Dan voel je je thuis in een gestructureerde cultuur. Wil je vrijheid? Dan zoek je een vernieuwende. Twijfel je? Kijk dan terug naar het team waar je het meeste energie kreeg.

zo herken je de cultuur voordat je tekent

Een vacaturetekst zegt weinig. Bijna elk bedrijf noemt zichzelf informeel en ambitieus. Kijk dus verder. Stel tijdens je gesprek vragen als 'hoe ziet een gewone dinsdag eruit?'. Of 'wat gebeurt er als iemand een fout maakt?'. Let op hoe mensen elkaar aanspreken en of ze lachen.

Vraag ook of je een uurtje mag meelopen. De meeste werkgevers vinden dat prima. Werk je via Randstad? Vraag je contactpersoon even, die kent de sfeer bij het bedrijf vaak al. Wil je weten hoe je zulke vragen stelt? Kijk dan bij sollicitatiegesprek. Deze signalen tijdens je gesprek zeggen veel over de cultuur, bekijk ze hieronder:

situatie

wat je doet

voorbeeld

resultaat

je wilt weten hoe strak de regels zijn

vraag naar een gewone werkdag

'hoe laat komt iedereen en hoe laat gaat iedereen naar huis?'

je hoort of tijd of resultaat telt

je wilt weten of fouten mogen

vraag naar een fout die goed is opgelost

'wat gebeurde er de laatste keer dat iets misging?'

je hoort of mensen leren of straf krijgen

je wilt weten of je groeit

vraag naar iemand die doorgroeide

'wie is hier intern doorgegroeid en hoe?'

je hoort of ontwikkeling echt gebeurt

je twijfelt tussen twee banen

loop bij allebei een uur mee

'mag ik een ochtend meekijken?'

je voelt binnen een uur waar je energie krijgt

Vraag dus naar concrete situaties, niet naar de sfeer. Krijg je open en concrete antwoorden? Dan past de cultuur waarschijnlijk bij je. Blijft het bij vage woorden? Dan is dat ook een antwoord. Wat je verder afspreekt over werktijden en thuiswerken, staat in je arbeidsvoorwaarden. Vraag daar ook naar in je gesprek. Handig om te weten!

hoe meet je een bedrijfscultuur?

Bedrijven meten hun cultuur met een medewerkersonderzoek. Daarin geef je anoniem antwoord op vragen over werkdruk, je leidinggevende en of je je uitspreekt. Vaak zit er de vraag bij of je het bedrijf aanraadt aan een vriend. Doe altijd mee, want alleen met genoeg antwoorden verandert er iets. Vraag ook wat er met de uitkomsten gebeurt. Een goede werkgever deelt ze met het team en maakt een plan. Goed geregeld, toch?

Zelf meet je een cultuur ook. Kijk naar het verloop. Vertrekken veel mensen binnen één jaar? Dan zegt dat vaak iets over de cultuur. Kijk naar ziekteverzuim en naar hoe vaak mensen overwerken. Een gezonde cultuur zie je ook terug in de energie van mensen, kijk daarvoor bij vitaliteit.

Kijk ook op beoordelingssites, maar lees reviews met een korrel zout. Vaak schrijven vooral mensen die boos vertrokken zijn of juist heel tevreden zijn. Eén review zegt dus weinig. Let op wat meerdere mensen noemen, zoals werkdruk of een leidinggevende die niet luistert.

zo verbeter je de bedrijfscultuur zelf

Een gezonde bedrijfscultuur maak je samen. Je wacht niet op de directie. Geef je collega's een compliment als iets goed gaat. Spreek iemand rustig aan als iets niet goed gaat. De pagina over feedback legt uit hoe je dat doet. Hieronder zie je waaraan je een gezonde cultuur herkent.

  • mensen zeggen wat ze denken, ook tegen hun leidinggevende
  • fouten zijn een leermoment, dat heet psychologische veiligheid, lees meer bij veiligheid op de werkvloer
  • afspraken over werktijden en pauzes gelden voor iedereen
  • nieuwe collega's krijgen een buddy en een goed inwerkprogramma
  • successen vieren jullie samen, klein en groot

Herken je dit bij jouw werkgever? Super fijn! Zo niet, bespreek het in je functioneringsgesprek. Vaak weet je leidinggevende niet hoe het voelt op de werkvloer. En werk je met collega's van heel andere leeftijden? Dan vind je bij generaties op de werkvloer hoe je daar samen iets moois van maakt.

ai op de werkvloer, wat betekent dat voor jou?

AI verandert de werkcultuur snel. In veel bedrijven schrijft AI de eerste versie van een mail, vat vergaderingen samen of plant de roosters. Dat scheelt tijd. Het vraagt ook iets van jou. Zeg het als je AI gebruikte voor een tekst of berekening, dan weet je collega wat die controleert. En check altijd zelf wat eruit komt, want jij blijft verantwoordelijk.

Een gezonde cultuur gebruikt AI om saai werk weg te halen, niet om mensen te vervangen. Vraag je werkgever welke tools je mag gebruiken en waar de grenzen liggen, bijvoorbeeld bij klantgegevens. Wil je er handiger mee omgaan? Vraag naar een training. 

een relatie op de werkvloer, mag dat?

Ja, verliefd raken op een collega mag. Je werkgever mag een relatie niet verbieden. Wel mag je werkgever afspraken maken, bijvoorbeeld dat je een relatie met je leidinggevende meldt. Zo voorkomen jullie dat collega's denken dat je een voorkeursbehandeling krijgt. Goed geregeld, toch?

Houd werk en privé gescheiden op kantoor. Geen ruzies in de vergadering en geen extra lange lunches samen. Loopt de relatie stuk? Blijf gewoon professioneel, ook als dat even moeilijk is. Herken je een van de situaties hieronder?

  • wil je AI gebruiken voor je werk? Check dan eerst de regels en zet nooit klantgegevens in gratis tools
  • krijg je een relatie met een directe collega? Meld het als je werkgever dat vraagt en houd het werk zakelijk
  • krijg je een relatie met je leidinggevende? Vraag dan samen om een andere beoordelaar
  • merk je dat de cultuur echt niet bij je past? dan kijk je rustig verder, met loopbaanadvies als je wilt

Twijfel je over jouw situatie? Je contactpersoon bij Randstad helpt je graag verder.

veelgestelde vragen bedrijfscultuur

  • wat is het verschil tussen bedrijfscultuur en kernwaarden?

    Kernwaarden zijn de woorden die een bedrijf kiest, zoals eerlijk of ondernemend. De bedrijfscultuur is wat mensen echt doen. Soms passen die bij elkaar, soms niet. Let in een gesprek dus op gedrag, niet op de poster aan de muur.

  • hoe weet ik welke cultuur bij mij past?

    Kijk terug naar banen, stages of teams waar je energie van kreeg. Wat hadden die gemeen? Veel vrijheid, een hecht team, duidelijke doelen? Dat is je antwoord. De persoonlijkheidstest helpt je die patronen te zien.

  • mag ik weg als de cultuur niet bevalt?

    Ja, altijd. Geef het eerst een eerlijke kans, meestal drie tot zes maanden, en bespreek wat je mist. Verandert er niets? Dan zeg je netjes op. Hoe je dat doet, lees je bij ontslag nemen.

  • verandert een bedrijfscultuur als je thuiswerkt?

    Ja, bij veel thuiswerken zie je collega's minder, dus de cultuur zit meer in hoe jullie online omgaan. Snelle reacties, duidelijke afspraken en af en toe een dag samen op kantoor houden de sfeer goed. Meer daarover lees je bij thuiswerken.

  • hoe vind ik een werkgever met een goede bedrijfscultuur?

    Praat met mensen die er werken, lees reviews en vraag je contactpersoon bij Randstad. Die kent de sfeer bij veel bedrijven van binnenuit. Bekijk de vacatures en vraag bij een gesprek gerust hoe de cultuur is.