wat is vitaliteit?

Vitaliteit betekent energie, je fit voelen en zin in wat je doet. Het gaat over je lichaam, je hoofd en je motivatie tegelijk. Iemand die vitaal is, herstelt snel na een drukke dag en houdt ruimte over voor nieuwe dingen. Het is dus meer dan alleen gezond zijn.

Vitaliteit is geen vast gegeven. Het beweegt mee met je slaap, je werkdruk, je beweging en je plezier in je werk. De ene maand zit je vol energie, de andere maand sleep je jezelf naar het werk. Dat is normaal. Het gaat erom dat je weet aan welke knoppen je zelf draait. Denk aan slaap, pauzes en de inhoud van je werk. Handig om te weten!

waarom vitaliteit belangrijk is voor je werk

Vitale mensen werken met meer plezier, maken minder fouten en zijn minder vaak ziek. Ze leren makkelijker en groeien sneller. Ook voor je werkgever is het dus belangrijk. Daarom voeren steeds meer bedrijven een vitaliteitsbeleid. Goed geregeld, toch? Waar haal je energie vandaan en wat doe je vandaag al? We zetten vijf energiebronnen hieronder voor je op een rij, elk met een kleine eerste stap.

energiebron

wat het met je doet

kleine stap voor vandaag

slaap

herstel voor je lichaam en je hoofd

leg je telefoon een uur voor het slapen weg

beweging

meer energie en minder stress

neem de trap en wandel in je lunchpauze

werkplezier

motivatie om te beginnen en vol te houden

doe vandaag een taak die je echt leuk vindt

ontspanning

ruimte om te herstellen van drukte

plan een avond per week zonder werk of schermen

contact met collega's

het gevoel dat je erbij hoort

drink koffie met een collega die je weinig spreekt

Bij elke energiebron hoort een eigen kleine stap. Scoor je op een bron laag? Dan voel je dat in de andere vier, want ze hangen samen. Slecht slapen maakt bewegen zwaarder en werkplezier kleiner.

Welke afspraken over werktijden, pauzes en verlof voor jou gelden, staat in je arbeidsvoorwaarden en je cao. Pauzes en vrije dagen zijn geen luxe, ze houden je vitaal. Gebruik ze dus gewoon.

waar lekt je energie weg op het werk?

Energie lekt zelden weg door één groot ding. Het zijn de kleine dingen die optellen. De zes bekendste energievreters staan hieronder:

  • te veel werk in te weinig tijd, dag na dag
  • geen pauzes nemen en doorwerken tijdens de lunch
  • weinig invloed op hoe en wanneer je je werk doet
  • een onrustige werkplek, met lawaai en constant meldingen
  • gedoe met collega's of een leidinggevende, daarover staat meer bij veiligheid op de werkvloer
  • werk dat niet bij je past of je geen plezier meer geeft

Herken je er drie of meer? Dan is het tijd om iets te veranderen, voordat je lichaam dat voor je doet. Begin bij de energievreter die je zelf het makkelijkst aanpakt, zoals je pauzes. Meer over hoe je omgaat met werkdruk vind je bij stressbestendig.

zo herken je dat je vitaliteit daalt

Je lichaam geeft signalen, vaak eerder dan je hoofd. Wie ze op tijd ziet, voorkomt dat moe overgaat in overspannen. Check hieronder de vijf bekendste signalen:

  • je slaapt slecht of je bent al moe als je opstaat
  • je concentreert je slecht en maakt kleine fouten
  • je bent sneller geïrriteerd, thuis en op het werk
  • dingen die je eerst leuk vond, laten je koud
  • je bent vaker verkouden of loopt vaker rond met hoofdpijn

Blijven die signalen weken aanhouden? Bespreek het dan met je leidinggevende of de bedrijfsarts. Dat mag ook als je niet ziek bent. Zo'n preventief gesprek is er juist om een ziekmelding te voorkomen. Slim bedacht, toch?

zo verbeter je je vitaliteit in kleine stappen

Je hoeft niet ineens elke ochtend te gaan hardlopen. Kleine stappen werken beter dan grote plannen. Kies er één en houd die twee weken vol. Pas dan kies je de volgende. Vier  situaties met een passende eerste stap staan hieronder:

situatie

wat je doet

voorbeeld

resultaat

je bent om 15.00 uur helemaal op

je neemt elke dag een echte lunchpauze buiten

twintig minuten wandelen zonder telefoon

meer energie in de middag en betere concentratie

je slaapt slecht door je werk

je zet je werkmail 's avonds uit

geen werkmail na 19.00 uur

rustiger hoofd en sneller in slaap

je zit de hele dag

je bouwt beweging in je werkdag in

staand bellen, de trap nemen, een wandelvergadering

minder stijf en meer energie

je werk geeft je geen plezier meer

je bespreekt wat je leuk vindt met je leidinggevende

een nieuwe taak of project erbij

meer plezier en motivatie

Elke stap is klein en levert snel iets op. Werkt een stap na twee weken niet? Dan pas je die aan in plaats van te stoppen. Een wandeling van tien minuten is beter dan een sportplan dat je niet volhoudt.

Benieuwd wat jou energie geeft en wat niet? Doe de gratis drijfverentest. Dan weet je in tien minuten waar jouw motivatie zit. Mooi meegenomen, toch?

vitaliteit en je werkplezier

Werk dat bij je past, is de grootste bron van energie. Doe je iets waar je goed in bent en dat je belangrijk vindt? Dan voelt drukte anders. Dan is het volle werkdruk in plaats van zware werkdruk. Kijk dus niet alleen naar slapen en sporten, maar ook naar de inhoud van je werk.

Zit je al een tijd niet lekker in je werk? Dan is dat het moment! Vraag een gesprek over je taken. Helpt dat niet? Dan is een andere functie of werkgever soms de beste keuze voor je energie. Ons loopbaanadvies helpt je daarbij.

wat mag je van je werkgever verwachten?

Je werkgever moet zorgen dat je werk je niet ziek maakt. Dat staat in de Arbowet, en werkdruk hoort daar ook bij. Je werkgever brengt de risico's in kaart en neemt maatregelen, bijvoorbeeld door taken anders te verdelen. Daarnaast bieden veel werkgevers extra's om je vitaal te houden. We zetten zes extra's die je vaak tegenkomt hieronder op een rij:

  • een gezondheidscheck of preventief medisch onderzoek, meestal om de paar jaar
  • korting op de sportschool of een fietsregeling
  • gezonde lunch of fruit op het werk
  • flexibele werktijden en ruimte om thuis te werken
  • een budget voor training of coaching
  • een bedrijfsarts of coach bij wie je terechtkunt, ook zonder ziekmelding

Vraag ernaar bij je leidinggevende of HR, want niet alles staat in je contract. Vaak vind je de regelingen in het personeelshandboek of op het intranet. Wel zo handig! Werk je via Randstad? Vraag het dan even aan je contactpersoon, die checkt het met je. Wil je weten hoe thuiswerken bijdraagt aan je balans? Kijk dan bij thuiswerken.

vitaliteit bespreken met je leidinggevende

Vitaliteit is een normaal gespreksonderwerp. Zeg het als je werkdruk te hoog is of als je energie weglekt. Wacht niet tot je functioneringsgesprek. Een goede leidinggevende wil dat eerder weten, niet later. Bereid het kort voor, met wat je merkt en wat je voorstelt. vier situaties en hoe je ze aankaart, staan hieronder:

  • werk je elke week over? Vraag dan een gesprek over je taken, met een lijst van wat blijft liggen
  • wil je een dag thuiswerken voor je balans? Dan doe je een concreet voorstel met welke dag en welke taken
  • zit je niet lekker in je functie? Vraag dan een andere taak of een project erbij
  • ben je al een tijd moe zonder duidelijke reden? Vraag dan een gesprek met de bedrijfsarts, dat mag ook preventief

Wil je weten hoe je zo'n gesprek aanpakt? Kijk dan bij functioneringsgesprek. Twijfel je over jouw situatie? Je contactpersoon bij Randstad helpt je graag verder.

veelgestelde vragen vitaliteit

  • wat is het verschil tussen vitaliteit en gezondheid?

    Gezondheid gaat over je lichaam, of je ziek bent of niet. Vitaliteit gaat over energie en motivatie. Je bent kerngezond en toch moe en ongemotiveerd, of je leeft met een chronische aandoening en zit vol energie. Vitaliteit is dus breder en je stuurt er zelf meer op.

  • mag ik mijn werkgever vragen om minder uren voor mijn vitaliteit?

    Ja, via de Wet flexibel werken vraag je om minder uren of andere werktijden. Je werkgever mag dat alleen weigeren met een zwaarwegend bedrijfsbelang, dus een goede zakelijke reden. Vraag het schriftelijk aan, minimaal twee maanden voordat je wilt starten. Werk je er nog geen half jaar? Dan geldt de wet nog niet, maar vragen mag altijd. Wat dat betekent voor je loon? Dat ontdek je bij salaris. 

  • helpt sporten echt tegen vermoeidheid door werk?

    Ja, voor de meeste mensen wel. Bewegen geeft energie in plaats van dat het energie kost, zeker bij zittend werk. Het hoeft geen sportschool te zijn. Een half uur wandelen per dag maakt al verschil. Begin klein en houd het vol.

  • wat doe ik als mijn werkgever niets doet aan de werkdruk?

    Leg het vast. Mail je leidinggevende wat je signaleert en wat je voorstelt. Gebeurt er niets? Ga naar HR of de bedrijfsarts. Werkdruk is een risico dat je werkgever volgens de Arbowet moet aanpakken. Blijkt het aan de cultuur te liggen? Lees dan bij bedrijfscultuur hoe je dat herkent en bespreekt.

  • is een andere baan een oplossing als mijn energie op is?

    Soms wel. Ligt het aan de inhoud van je werk of aan de cultuur? Dan geeft een andere baan vaak direct energie. Een team met meer leeftijden en achtergronden helpt daar vaak bij, lees maar bij generaties op de werkvloer. Ligt het aan slaap of privé? Dan verhuist het probleem mee. Kijk eerst eerlijk naar de oorzaak. Wil je wel verder kijken? Bekijk de vacatures die bij je passen.