thuiswerken: rechten, plichten en praktische tips.

Thuiswerken betekent dat je jouw werkzaamheden niet op de locatie van je werkgever uitvoert, maar vanuit je eigen woning of een andere goedgekeurde werkplek. Sinds de opkomst van digitaal werken is dit een van de meest gewilde secundaire arbeidsvoorwaarden geworden. Vooral kantoorbanen en administratieve functies maken tegenwoordig gebruik van een hybride vorm: een combinatie van werken op kantoor en werken vanuit huis.

hoe weet ik of ik mag thuiswerken?

Of jij mag thuiswerken hangt af van een aantal factoren. Allereerst is je functie belangrijk: als jouw werk fysieke aanwezigheid vereist, zoals in de zorg, productie of horeca, is thuiswerken praktisch niet mogelijk. Biedt jouw functie wel de mogelijkheid om digitaal te werken? Dan bepalen de afspraken met je werkgever of en hoe vaak dit mag.

Check de volgende bronnen om te ontdekken wat de regels voor jou zijn:

• je arbeidsovereenkomst: hierin staat soms vermeld of je thuiswerkdagen hebt en hoeveel dat er zijn.

• je cao: veel cao's bevatten specifieke afspraken over thuiswerken, flexibele werktijden en thuiswerkvergoedingen.

• het personeelshandboek: bedrijven leggen hun regels rondom thuiswerken vaak vast in een personeelsgids.

• overleg met je leidinggevende: is er formeel niks vastgelegd? Ga het gesprek aan met je leidinggevende. Samen kun je sparren over de mogelijkheden en ontdekken wat het beste werkt voor jou en je team.

Mag je vanuit huis werken? Fijn! Toch is het slim om eerst te checken of thuiswerken ook écht bij jou, je werkstijl en je functie past. Want wat voor de één de ideale manier van werken is, werkt voor de ander juist minder prettig. Om je te helpen de juiste afweging te maken, hebben we de belangrijkste voor- en nadelen van thuiswerken voor je op een rij gezet.

de voordelen van thuiswerken

• minder reistijd:
  Of je nu op de fiets, met het OV of met de auto naar kantoor gaat, voor iedereen scheelt thuiswerken reistijd. 
• thuiswerkers zijn (meestal) productiever:
  Merk jij ook dat je thuis soms veel meer gedaan krijgt dan op kantoor? Je bent niet de enige. Zonder de bekende kantoordrukte vlieg je vaak sneller door je taken heen, wat ook nog eens een lekkere motivatieboost geeft.
• meer vrijheid:
  Even een pakketje laten bezorgen of een wasje draaien. Dat is allemaal mogelijk als je vanuit huis werkt. Voor velen is dit een stuk vrijheid die ze met thuiswerken krijgen
• minder afleiding door collega’s:
  Geen collega die onverwachts aan je bureau staat voor een kletspraatje of luide telefoongesprekken op de achtergrond. Je bepaalt thuis helemaal zelf wanneer je de rust opzoekt en wanneer je bereikbaar bent.

de nadelen van thuiswerken

• thuiswerken gaat alleen met een goede werkplek:
  Op kantoor zijn vaak de apparatuur en materialen beter geregeld dan bij je thuis. Denk aan een fijne bureaustoel, genoeg licht, snelle werklaptop, etc. Alleen met een goed ingerichte werkplek kun je op een fijne en gezonde manier thuiswerken
• werk en privé scheiden is vanuit huis moeilijker:
  Wanneer is je werkdag nou voorbij als je vanuit huis werkt? Voor veel mensen is dit een lastige vraag. Toch nog even na het avondeten je mail checken zorgt ervoor dat het werk eigenlijk nooit stopt
• efficiënt plannen is noodzakelijk:
  Tussen het lunchen, hond uitlaten en was opvouwen door moet er ook nog gewerkt worden. Ook dit is erg lastig als je niet goed je dag indeelt en niet je tijd pakt om je goed op je werk te focussen
• je hebt minder contact met collega’s:
  Hoewel de ene ook vanuit huis vrolijk met collega’s praat, verdwijnt de andere thuiswerker juist helemaal van de radar. De meeste thuiswerkers voelen zich vaak minder betrokken en geïsoleerd.

Als je (deels) thuiswerkt, veranderen er een paar praktische zaken. Het is belangrijk om te weten waar je recht op hebt, maar ook wat je werkgever van jou mag verwachten. Zo voorkom je misverstanden. 

thuiswerkvergoeding

Als je thuiswerkt, maak je extra kosten voor bijvoorbeeld internet, elektriciteit, verwarming en koffie (of thee). Ter compensatie bieden veel werkgevers een (onbelaste) thuiswerkvergoeding aan. Wel goed om te weten: op de dagen dat je vanuit huis werkt, ontvang je in principe geen reiskostenvergoeding. Check je cao of personeelshandboek om te zien welke vergoedingen voor jou gelden.

je thuiswerkplek

Je werkgever is verplicht om te zorgen voor een ergonomische en veilige werkplek, ook als je thuiswerkt. Dit betekent dat je recht hebt op een goede stoel, een bureau op de juiste hoogte en voldoende verlichting. Vaak stelt het bedrijf hiervoor een budget of apparatuur (zoals een extra monitor of toetsenbord) beschikbaar. Andersom is het jouw plicht om deze spullen ook daadwerkelijk te gebruiken en je werkplek ergonomisch in te richten.

bereikbaarheid en privacy

Je werkgever mag verwachten dat je tijdens je afgesproken werktijden goed bereikbaar bent en je taken uitvoert zoals je op kantoor zou doen. Ook ben je verplicht om vertrouwelijk om te gaan met bedrijfsgegevens: gebruik dus een beveiligde netwerkverbinding en laat geen gevoelige documenten in het zicht liggen. Met een beetje gezond verstand kom je al een heel eind, maar door samen heldere afspraken te maken zorg je voor extra duidelijkheid.

controle bij thuiswerken

Je werkgever mag vanuit de zorgplicht nagaan of je thuiswerkplek gezond en veilig is ingericht. Geen zorgen: er komt niemand bij je langs. Vaak is het delen van een paar foto's van je bureau en stoel al genoeg om samen te kijken wat er beter kan. Een werkgever mag niet zomaar controleren hoe productief je thuis bent door deze gegevens op te vragen. Dit is in strijd met de privacywetgeving (AVG).

5 tips om alles uit je werkdag te halen

Thuiswerken vraagt om een andere aanpak dan een dag op kantoor. Met deze praktische tips houd je het thuiswerken productief, gezond en leuk:

• tip 1: houd je reguliere routine aan

Regelmaat geeft rust. Sta op de normale tijd op, kleed je aan alsof je naar kantoor gaat (comfortabele sloffen uitgezonderd natuurlijk) en sla je ontbijt niet over. Probeer daarnaast op vaste tijden te werken, bijvoorbeeld van 9 tot 5, met geplande pauzes. 

• tip 2: zorg voor een vaste werkplek

Sleep je werkspullen niet elke dag van de eettafel naar de bank, maar kies voor een vaste, opgeruimde plek met een goed bureau. Een fijn afgestelde stoel, een externe monitor en een muis doen al wonderen. Als je op die plek zit, ga je gevoelsmatig echt 'naar je werk'.

• tip 3: plan je productiviteit in

Huishoudelijke klusjes of meldingen op je telefoon leiden thuis snel af. Kies bewust wanneer je focust en wanneer je pauzeert. Twee bewezen technieken hiervoor:

1. pomodoro-techniek: zet notificaties uit en werk 25 minuten met volledige focus. Neem daarna 5 minuten pauze. Na vier 'pomodoro's' neem je een lange pauze van 30 minuten.

2. timeboxing: verdeel je dag in grotere tijdsblokken (boxes) van 30, 45 of 60 minuten per specifieke taak. Is de tijd om? Neem 10 minuten pauze en start een volgend blok.

• tip 4: houd contact met je collega's

Onderling contact met je collega's houdt het werk leuk en voorkomt dat je je geïsoleerd voelt. Begin een videocall eens met een persoonlijk praatje in plaats van direct over werk te beginnen, of plan een virtueel koffiemoment in met je team.

• tip 5: kinderen thuis? maak duidelijke afspraken

Verwacht geen strakke werkdag van 8 uur, maar bewaar je belangrijkste taken voor rustige momenten. Vertel oudere kinderen duidelijk wanneer je niet gestoord mag worden en zorg voor vermaak, zoals knutselspulletjes of een luisterboek. Ontstaat er toch chaos? Communiceer dit open met je leidinggevende en vraag om wat begrip.