wat is een assessment?

Een assessment is een onderdeel van sommige sollicitatieprocedures. Het bestaat uit verschillende psychologische tests, waarbij je vragen beantwoordt, gesprekken voert en laat zien hoe je in bepaalde werksituaties reageert. Denk hierbij aan een persoonlijkheidstest. De resultaten van jouw assessment neemt de organisatie mee in hun keuze voor de meest geschikte kandidaat.

hoe werkt een assessment?

Om te weten hoe een assessment werkt, moeten we eerst een onderscheid maken tussen de verschillende typen assessments. Je hebt namelijk 2 soorten:

  1. selectie-assessment
  2. ontwikkelassessment

selectie-assessment 

Bij het selectie-assessment wordt er gekeken of je geschikt bent voor de functie waar je op solliciteert. Welke eisen worden er aan de functie gesteld en welke sollicitant voldoet hier het beste aan?

ontwikkelassessment 

Een ontwikkelassessment is een test voor je loopbaanontwikkeling. Je doet die niet om een baan te krijgen. Je ontdekt ermee waar je talenten liggen en welke stap bij je past. Vaak betaalt je werkgever de test, bijvoorbeeld als je wilt doorgroeien naar een andere rol. Ook bij een reorganisatie hoort een ontwikkelassessment vaak bij het traject.

Wil je zelf alvast een eerste beeld? Doe dan gratis onze drijfverentest. Die laat zien wat jou energie geeft in je werk. Wil je daarna verder praten over je volgende stap? Een loopbaancoach helpt je de uitkomst te vertalen naar een plan.

uit welke onderdelen bestaat een assessment?

Meestal bestaat het assessment uit de volgende onderdelen:

  1. intelligentietests; hiermee wordt je werk- en denkniveau bepaald
  2. persoonlijkheidsvragen; zo wordt je karakter op waarde geschat. Je kunt hier alvast mee oefenen door onze gratis persoonlijkheidstest te doen
  3. interview; een sollicitatiegesprek waarin je verder praat over je sollicitatiebrief en cv
  4. praktijkcases; hierbij wordt een werksituatie nagespeeld om te kijken hoe je in een dergelijke situatie reageert.

assessment oefenen

Assessments zijn bij elk bedrijf anders. Je kan dus nooit alle onderdelen van een assessment oefenen. Wel zijn er, zoals je hierboven ziet, verschillende tests. We hebben een persoonlijkheidstest die je gratis kunt doen als training voor je assessment:

  1. persoonlijkheidstest oefenen

voorbereiden op een assessment

Meestal duurt een assessment een hele dag. Dat maakt het vaak best zwaar, omdat het erg inspannend is. Stap 1 van je voorbereiding: zorg er voor dat je goed bent uitgerust. Vroeg naar bed dus en stevig ontbijten! 

Als je jezelf ook nog goed voorbereid, ben je op zo’n dag veel zelfverzekerder. En dat is belangrijk als je een goede indruk wilt maken. Je kunt je bijvoorbeeld voorbereiden door informatie te lezen over het maken van een assessment of door oefentests te maken. Daarmee leer jezelf beter kennen en raak je geoefend in het maken van tests.

voorwaarden bij een assessment

Een assessment mag alleen uitgevoerd worden volgens de voorwaarden van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen). Dat betekent dat:

  • je altijd je rapport mag inzien, voordat de organisatie het ontvangt. Je mag ook aangeven dat je niet wilt dat de organisatie het rapport ontvangt
  • het moet duidelijk zijn wat de organisatie na het assessment van je wil weten
  • je mag van tevoren weten wat je tijdens de assessmentdag kunt verwachten
  • wordt het assessment door een onderzoeksbureau uitgevoerd? Dan mogen zij alleen rapporteren aan de opdrachtgevende organisatie; verder zijn jouw resultaten privé!

welke onderdelen van een assessment oefen je wel

Een assessment oefenen heeft zin, maar niet voor elk onderdeel. Capaciteitentests oefen je wel. Denk aan cijferreeksen, figurenreeksen en woordanalogieën. Hoe vaker je die maakt, hoe sneller je het patroon ziet. Persoonlijkheidsvragen oefen je niet, daar geef je gewoon eerlijk antwoord. Hieronder zie je per onderdeel wat oefenen oplevert:

onderdeel

oefenen zinvol

zo bereid je je voor

capaciteitentest (cijfers, figuren, taal)

ja, veel

maak gratis oefentests online en houd de tijd bij

persoonlijkheidsvragenlijst

nee

doe onze persoonlijkheidstest om jezelf beter te leren kennen

rollenspel

een beetje

oefen een lastig gesprek met een vriend of collega

postbakoefening of praktijkcase

een beetje

leer prioriteiten stellen en hardop je keuzes uitleggen

interview met de psycholoog

ja

bereid voorbeelden voor uit je werk, net als bij een sollicitatiegesprek

Plan je oefening in de week voor je assessment, een half uur per dag is genoeg. Op de dag zelf oefen je niet meer. Dan zorg je voor een goede nachtrust en een rustig hoofd. Dat levert meer op dan een extra oefentest. Slim bedacht, toch?

zo zit een assessment in elkaar

Een assessment duurt meestal een halve tot een hele dag. Je begint vaak met de capaciteitentests, daarna volgen de praktijkopdrachten en het gesprek. Soms doe je de tests vooraf thuis en kom je alleen voor de opdrachten. Vraag dat van tevoren, dan weet je waar je aan toe bent.

Na afloop schrijft de psycholoog een rapport. Daarin staat hoe je scoorde en wat de psycholoog adviseert. Jij leest dat rapport altijd als eerste. Jij bepaalt ook of de werkgever het krijgt. Wel zo handig! Vraag altijd om een nagesprek, want de uitleg is vaak nog waardevoller dan de cijfers.

Meer hulp nodig bij je sollicitatie? Bekijk dan even onze handige overzichtspagina rond solliciteren.

meer hulp bij solliciteren

veelgestelde vragen over een assessment

  • wat is de betekenis van assessment?

    Assessment is Engels voor beoordeling. In een sollicitatie is het een dag met tests en opdrachten. Een psycholoog schat daarmee in of een functie bij je past. Het gaat om je capaciteiten, je persoonlijkheid en je gedrag in de praktijk. Werkgevers gebruiken het vooral bij functies met veel verantwoordelijkheid. Hoe je je verder voorbereidt op je sollicitatie staat bij solliciteren.

  • zak je voor een assessment als je slecht scoort?

    Nee, je slaagt of zakt niet. Een assessment laat zien of jouw kwaliteiten passen bij de functie. Past het niet? Dan is dat vaak ook voor jou beter. In een baan die niet bij je past, houd je het niet lang vol. Vraag altijd om het rapport, want je leert er veel over jezelf van. Die kennis neem je mee naar je volgende sollicitatiegesprek.

  • mag een werkgever een assessment verplichten?

    Een werkgever mag een assessment onderdeel maken van de sollicitatie. Je bent niet verplicht om mee te doen, maar dan stopt de procedure meestal. Wel heb je rechten. Je hoort vooraf wat de tests meten. Je leest het rapport als eerste en je beslist of de werkgever het ziet. Die regels staan in de richtlijnen van het Nederlands Instituut van Psychologen.