arbeidsrecht: de veranderingen per 1 januari 2016

Per 1 januari 2016 verandert er een en ander in het arbeidsrecht. Wat is belangrijk voor u als werkgever? Een kort overzicht van de wijzigingen met daarbij praktische tips.

op deze pagina 

Wet flexibel werken
wijzigingen Werkloosheidswet
tweede deel Wet aanpak schijnconstructies
Wet werken na AOW-gerechtigde leeftijd
meldplicht datalekken
premiekorting

Wet flexibel werken

De nieuwe Wet flexibel werken (Wfw) biedt werknemers de mogelijkheid aanpassing te vragen van hun werktijden, arbeidsduur en arbeidsplaats.

Per 1 januari 2016 is de Wet Aanpassing Arbeidsduur (WAA) omgevormd naar de Wet flexibel werken (Wfw). Deze nieuwe wet biedt werknemers de mogelijkheid aanpassing te vragen van hun werktijden, arbeidsduur en arbeidsplaats. De Wfw geldt voor alle bedrijven met tien werknemers of meer. Verzoeken om wijziging van werktijden en arbeidsduur moet de werkgever in principe inwilligen, tenzij zwaarwegende bedrijfsbelangen dit niet mogelijk maken. Een verzoek om aanpassing van de arbeidsplaats hoeft de werkgever alleen in overweging te nemen. Wel is hij verplicht een eventuele afwijzing schriftelijk te motiveren en hier met de werknemer over te overleggen. 

Tip: reageer uiterlijk een maand voor de gevraagde ingangsdatum op een verzoek om aanpassing van de arbeidstijden of arbeidsduur. Doet u dit later, dan is het verzoek van de werknemer automatisch ingewilligd.

wijzigingen Werkloosheidswet

De maximale duur van de Werkloosheidswet (WW) wordt van 2016 tot 2019 stapsgewijs teruggebracht van drie jaar naar twee jaar. Ook de opbouw van WW-rechten verandert. 

De maximale duur van de WW wordt met ingang van 1 januari 2016 met één maand per kwartaal teruggebracht. Vanaf 2019 is de maximale WW-duur nog twee jaar (nu drie jaar). Verder bouwen werknemers vanaf 1 januari 2016 gedurende de eerste tien jaar van hun loopbaan per gewerkt jaar één maand WW-recht op. Hierna gaat dit terug tot een halve maand per gewerkt jaar. Iedereen die na 1 januari 2016 een WW-uitkering ontvangt, krijgt met de nieuwe regels te maken. 

Tip: informeer werknemers bij het einde van het dienstverband over de nieuwe regels van de WW.

tweede deel Wet aanpak schijnconstructies

In 2016 gelden er nieuwe regels voor de betaling van het wettelijk minimumloon en het maken van de loonstrook. Deze vernieuwingen zijn onderdeel van de Wet aanpak schijnconstructies (Was), die op 1 juli 2015 van kracht is geworden.

Het minimumloon voor fulltime werknemers van 23 jaar en ouder gaat per 1 januari 2016 met 1,1% omhoog. Dit komt neer op € 1.524,60 bruto per maand.

Wat houdt dit in?
Vanaf 1 januari 2016 is het verplicht om een transparant loonstrookje aan de werknemer te verstrekken, waarin alle bedragen duidelijk worden toegelicht. Vanaf 1 juli 2016 moeten werkgevers minimaal het minimumloon betalen aan werknemers. Hierop mogen geen kosten meer worden ingehouden voor bijvoorbeeld maaltijden, verzekeringen of huisvesting. Het minimumloonbedrag moet via de bank aan de werknemer worden betaald. 

Tip: betaal minimaal het minimumloon via de bank en geef elke werknemer een transparant loonstrookje.

Wet werken na AOW-gerechtigde leeftijd

Per 1 januari 2016 zorgt de nieuwe Wet werken na AOW-gerechtigde leeftijd voor een beperking van de risico’s van de werkgever bij ziekte van een AOW’er. 
Door de nieuwe wet zijn de volgende regels soepeler geworden:

  • de opzegtermijn van de arbeidsovereenkomst met AOW’ers is één maand geworden. In 2018 worden de nieuwe maatregelen geëvalueerd
  • de verplichting tot loondoorbetaling bij ziekte is teruggebracht naar dertien weken in plaats van twee jaar. In 2018 worden de nieuwe maatregelen geëvalueerd en bepaald of de loondoorbetaling bij ziekte tot zes weken wordt teruggebracht
  • de ketenbepaling wordt aangepast voor AOW-gerechtigde werknemers: in de wet wordt bepaald dat ten hoogste na 6 contracten of na 4 jaar een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat. Hierbij worden alleen de arbeidsovereenkomsten in aanmerking genomen die zijn aangegaan na het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd
  • de werkgever hoeft niet meer in te gaan op een verzoek van een AOW’er om het aantal werkuren uit te breiden.

Daarnaast zijn werkgevers in de publieke sector verplicht om doorwerkende AOW’ers als eerste te ontslaan bij een reorganisatie. Die regel gold al voor de private sector. 

Tip: het wordt aantrekkelijker om AOW’ers in dienst te nemen of te houden.

meldplicht datalekken

Het is vanaf 1 januari 2016 verplicht ernstige datalekken direct te melden aan het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Ook de mensen van wie de persoonsgegevens zijn gelekt, moeten worden geïnformeerd. 

Er is sprake van een datalek als er inbreuk is op de beveiliging van persoonsgegevens. Het gaat hierbij zowel om het lekken van gegevens als om de onrechtmatige verwerking van gegevens. Voorbeelden van datalekken zijn een gestolen laptop, een zoekgeraakte usb-stick of een inbraak door een hacker.

Op de website van het CBP staat wanneer een melding verplicht is en hoe het datalek moet worden gemeld.

Tip: meld een datalek voortaan direct aan het CBP. 

premiekorting

Het krijgen van premiekorting voor werknemers uit de doelgroep van de banenafspraak wordt eenvoudiger. Het gaat hierbij om werkloze jongeren, ouderen en/of arbeidsgehandicapten. 

Werkgevers kunnen vanaf 1 januari 2016 zelf de premiekorting via de loonaangifte berekenen en verrekenen. Na afloop van het jaar keert de Belastingdienst het gehele bedrag in één keer uit. De Belastingdienst kijkt hierbij naar de totaal afgedragen loonbelasting, en dus niet alleen naar de werkgeverspremies. Hierdoor hebben kleine bedrijven eerder recht op de volledige premiekorting.

Tip: maak gebruik van de premiekorting als u werknemers uit de doelgroep van de banenafspraak in dienst hebt.