Iedereen in Nederland moet zoveel mogelijk proberen zelf in zijn levensonderhoud te voorzien. Men is verplicht te solliciteren naar betaald werk. Lukt het niet om werk te vinden en zijn er geen andere voorzieningen beschikbaar, dan is het de taak van de gemeente te helpen bij het zoeken naar werk. Als ook dat niet lukt, kan men een bijstandsuitkering krijgen op grond van de Participatiewet. De gemeenten voeren de bijstand uit. Daar kan men ook bijstand aanvragen.

Op deze pagina

recht op een bijstandsuitkering

Iemand heeft het recht een bijstandsuitkering aan te vragen als hij:

  • rechtmatig in Nederland woont

  • 18 jaar of ouder is

  • niet genoeg inkomen of eigen vermogen heeft om in zijn levensonderhoud te voorzien (bij samenwonenden telt het inkomen en eigen vermogen van de partner mee)

  • geen beroep kan doen op een andere uitkering

  • niet in de gevangenis zit of een huis van bewaring

  • niet te veel eigen vermogen heeft

Daarnaast moeten bijstandsgerechtigden voldoen aan een aantal verplichtingen, zoals het aanvaarden en zien te behouden van aangeboden werk.
Daarbij kan op verzoek van de gemeente om een tegenprestatie worden gevraagd. De gemeente bepaalt de inhoud, omvang en duur. Weigert de bijstandsgerechtigde de tegenprestatie te doen, dan kan dat leiden tot een verlaging van de bijstandsuitkering.

Wie te veel eigen vermogen heeft, heeft geen recht op een bijstandsuitkering. Onder eigen vermogen vallen spaargeld, maar ook bezittingen als een auto en een huis. Meer informatie over de vermogenstoets vind je op Rijksoverheid.nl.

hoogte bijstandsuitkering

De hoogte van een bijstandsuitkering wordt door de rijksoverheid vastgesteld. Normaal gesproken wijzigt deze twee keer per jaar, namelijk op 1 januari en op 1 juli. De hoogte van deze uitkering is afhankelijk van leeftijd en situatie. De actuele bedragen voor de bijstand staan op Rijksoverheid.nl.

De individuele inkomenstoeslag is een geldbedrag dat de gemeente de bijstandsgerechtigde eenmaal per jaar kan geven als iemand tenminste drie jaar van een minimuminkomen leeft.

Individuele bijzondere bijstand is een vergoeding van de gemeente voor extra kosten die de bijstandsgerechtigde vanwege bijzondere omstandigheden moet maken en die hij niet zelf kan betalen. Bijzondere bijstand kan deze kosten (gedeeltelijk) vergoeden. Die kosten moeten dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen.

verplichtingen bijstandsgerechtigden

Er gelden strenge eisen voor mensen met een bijstandsuitkering (bijstandsgerechtigden). Zo moeten zij:

  • aangeboden werk aanvaarden (en houden)

  • zich op verzoek inschrijven bij een uitzendbureau

  • als zij naar een andere gemeente willen verhuizen, daar eerst naar werk zoeken

  • maximaal drie uur per dag reizen als dit nodig is om werk te krijgen

  • verhuizen als het niet mogelijk is om binnen drie uur reizen per dag werk te vinden

  • er alles aan doen om benodigde kennis en vaardigheden te verkrijgen en behouden

  • het krijgen van werk niet belemmeren door bepaalde kleding, gebrek aan persoonlijke verzorging of gedrag

  • meewerken aan de ondersteuning die de gemeente hen oplegt of aanbiedt gericht op arbeidsinschakeling

Voldoet iemand niet aan deze eisen? Dan moet de gemeente de bijstandsuitkering voor minimaal een maand en maximaal drie maanden verlagen met 100%. Naast bovenstaande eisen hebben bijstandsgerechtigden nog meer verplichtingen. De gemeente kan hierover meer informatie geven.

bijstand aanvragen

Men kan bijstand aanvragen bij de gemeente of via werk.nl.