Bij werving en selectie van nieuw personeel moet je, als werkgever, alle kandidaten gelijk behandelen. Discriminatie is verboden - dat staat in de Grondwet. Bij een werving- en selectieprocedure moet je rekening houden met de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB). Naast wettelijke regels zijn er ook gedragsregels: de sollicitatiecode. Deze code helpt je bij een zorgvuldig sollicitatieproces.

Op deze pagina

discriminatiegronden

In Nederland worden mensen tegen discriminatie beschermd door verschillende wetten. Hierin worden de volgende discriminatiegronden uitdrukkelijk benoemd: leeftijd, seksuele gerichtheid, godsdienst en levensovertuiging, ras, geslacht, nationaliteit, handicap of chronische ziekte, politieke overtuiging, burgerlijke staat, soort contract (vast of tijdelijk) en arbeidsduur (fulltime of parttime).

Deze wetgeving verplicht jou, als werkgever, om alle sollicitanten/kandidaten op dezelfde manier te behandelen in elke fase van je recruitmentproces. 

Als iemand zich gediscrimineerd voelt, kan hij dit melden bij het College voor de Rechten van de Mens.

gelijke behandeling bij werving

In de vacaturetekst mag je alleen eisen stellen die relevant zijn voor de functie. 

  • Een leeftijdsgrens mag bijvoorbeeld alleen als hiervoor een goede reden is. Bijvoorbeeld omdat je een senior-medewerker zoekt, die je speciaal aanneemt voor je oudere klantengroep.

Volgens de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGBMV) mag je geen onderscheid naar geslacht maken bij de werving van personeel. In de vacaturetekst moet duidelijk staan dat de functie zowel voor mannen als voor vrouwen openstaat. Dat kan door bijvoorbeeld de mannelijke en vrouwelijke functienaam te gebruiken (leraar/lerares) of achter de neutrale functienaam m/v te zetten, bijvoorbeeld timmerman (m/v).

gelijke behandeling bij selectie

  • Door kandidaten te beoordelen op basis van vooraf opgestelde functie-eisen voorkom je dat de eisen tijdens het selectieproces veranderen en kandidaten daardoor mogelijk ongelijk worden behandeld.

  • Bij het sollicitatiegesprek mag je alleen vragen stellen die relevant zijn voor de functie. Zo mag je bijvoorbeeld niet vragen naar iemands kinderwens, gezinsomstandigheden, gezondheid of naar het ziekteverzuim bij een vorige werkgever.

  • Is de keuze eenmaal gemaakt, dan mag je de kandidaat niet alsnog afwijzen op een van de discriminatiegronden. Ook niet als er nieuwe informatie is over bijvoorbeeld een zwangerschap of een chronische ziekte van de kandidaat.

werving- en selectiebeleid

Om in je bedrijf geen misverstanden te laten bestaan over wat gelijke behandeling bij het aannemen van nieuwe medewerkers precies betekent, is het verstandig om je werving- en selectiebeleid schriftelijk vast te leggen. 

Bij grotere organisaties (met een ondernemingsraad) moet de OR instemmen met dit beleid. 

verplicht antidiscriminatiebeleid

In de Arbowet wordt naar verwachting een nieuwe verplichting voor werkgevers opgenomen. Deze verplichting houdt in dat de werkgever bij een vacature moet beschikken over een werkwijze die gericht is op het voorkomen van arbeidsmarktdiscriminatie. Dit antidiscriminatiebeleid moet schriftelijk worden vastgelegd. Het is nog niet bekend wanneer de Arbowet wordt aangepast. Het wetsvoorstel zit op dit moment nog in het begintraject.

voorkeursbeleid

Om de achterstand van bepaalde groepen werkzoekenden op de arbeidsmarkt te verminderen, mogen werkgevers in sommige situaties voorrang geven aan specifieke kandidaten. Dat noemen we voorkeursbeleid. 

Deze uitzondering geldt uitsluitend voor: 

  • vrouwen

  • (bepaalde) etnische groepen

  • gehandicapten en chronisch zieken. 

Er gelden strikte eisen voor het voorkeursbeleid. Voor andere dan de genoemde groepen mag er geen voorkeursbeleid worden toegepast als de betreffende groep is ondervertegenwoordigd in de organisatie. Er geldt één uitzondering voor leeftijdsgroepen, namelijk als dit voorkeursbeleid onderdeel is van een (bij wet formeel vastgelegd) doelgroepenbeleid.
Op Wervingenselectiegids.nl staat duidelijk uitgelegd aan welke eisen voorkeursbeleid moet voldoen.

Op discriminatie.nl vind je tips voor het opzetten van een sollicitatieprocedure waarin vooroordelen geen kans krijgen. Ook staat er een zogeheten ‘vooroordelentest‘ op. 

Via Verderkijkers.nl kunnen lees je meer over het voorkomen van discriminatie en het stimuleren van inclusie op de werkvloer.