Zorginstellingen kunnen met technologie de kwaliteit én efficiency van hun werk verbeteren. Zorginstelling Philadelphia laat dat zien, met vondsten als beeldbellen, luiers met sensoren, robots op afdelingen en met een innovatie die sensor reality heet. 'Wij willen dat onze cliënten door ons werk gelukkig zijn en het beste uit zichzelf halen. Technologie blijkt daarin veel meer behulpzaam dan we konden vermoeden.'

Greet Prins is voorzitter van de Raad van Bestuur van Philadelphia Zorg. De landelijke instelling, een klant van Randstad, heeft de zorg voor 7.500 verstandelijk gehandicapten, op ruim 500 kleinschalige locaties in het land. Dat is echt mensenwerk dat ook nog eens op maat wordt geleverd door zorgprofessionals. Op het eerste gezicht zijn de Philadelphia-locaties dus bepaald geen omgeving waarin robots en automatisering leven en werken efficiënter en effectiever maken. 

Dat is een misvatting, vertelt Greet Prins. 'De deur naar technologie staat wijd open. Ondernemers, zowel startups als grote fabrikanten, weten ons goed te vinden. Wij zijn met name geïnteresseerd in ontwikkelingen die positief uitwerken op de kwaliteit van leven, de vrijheidsbeleving en de zelfredzaamheid van mensen met een verstandelijke beperking. Ook innovaties die ons helpen het werk beter te organiseren, zijn interessant.'

24 uur per dag mogelijkheid tot contact

Zo introduceerde Philadelphia onlangs beeldbellen via DigiContact. 'Cliënten die zelfstandig wonen hoeven hun vragen en problemen niet meer te bewaren tot een zorgmedewerker langskomt. Ze kunnen 24 uur per dag contact opnemen en als het nodig is, dan komt er iemand. Er zijn veel voordelen: problemen kunnen besproken en opgelost worden op het moment dat ze zich voordoen en de contactfrequentie gaat omhoog – met het bijkomende voordeel dat er niet alleen een stem is, maar ook een gezicht. De cliënten waren eerder fan van het systeem dan medewerkers. Eén cliënt zei het onlangs heel precies tegen een gast die vroeg naar zijn ervaringen met DigiContact: ‘Ik heb mijn vrijheid terug.'

luiers met sensoren

Terwijl beeldbellen zich bij Philadelphia verder ontwikkelt, doen ook sensoren en Internet of Things (IoT) hun intrede, op heel praktische wijze. 'Een fabrikant kwam met een sensor voor luiers; wij zagen de voordelen voor onze cliënten en medewerkers. De luier is bij ons getest en verder ontwikkeld en het ziet er goed uit. Het grote voordeel is dat niet meer het rooster, maar de werkelijke behoefte centraal komt te staan bij de zorg. Voorheen werden cliënten die een luier dragen op gezette tijden verschoond, ook als de luiers nog droog waren. Nu kunnen we van dat ‘protocolgestuurd werken’ naar ‘vraaggestuurd werken’. Ook leren we per cliënt beter het ritme en de werkelijke behoefte kennen. Daar kunnen we op inspelen. Prettiger voor de cliënt en het helpt ons effectiever te werken.'

biodynamische verlichting

Sommige innovaties richten zich nadrukkelijk op het welzijn van cliënten. Zo is bij Philadelphia biodynamische verlichting geïntroduceerd. 'De kleur van het licht kan worden aangepast  aan  de wensen en behoeften van een cliënt. Sommige cliënten hebben wat extra activering nodig en de kleur van het licht kan daarbij helpen; bij andere cliënten is juist meer rust in de omgeving gewenst en dan passen we de kleur van het licht op hen aan.' Prins is enthousiast over de mogelijkheden. Voor sommige innovaties zijn cliënten eerder klaar dan zij zich realiseerde. 'Apps zijn van deze tijd. Met onze structuurapps kunnen cliënten hun huishouden beter organiseren. Het zijn hulpmiddelen die onze cliënten meer zelfredzaam – en daarmee veelal ook gelukkiger te maken.'

sociale robotica

Met dezelfde intentie experimenteert Philadelphia met de sociale robot Pepper, die bij Philadelphia de naam Phi heeft gekregen. 'Deze robot is een praktisch maatje van de cliënt. Phi helpt met kleine herinneringen en aansporingen, in uitgesproken tekst en in beeld op een beeldscherm.  Bijvoorbeeld om de cliënt te herinneren aan de noodzaak om medicijnen in te nemen.' Kan zo’n sociale robot bijdragen aan het welzijn van mensen? 'Het gaat om een verkenning, maar ik zie na de eerste logeerpartij van Phi bij een van onze cliënten dat deze vorm van sociale robotica heel wat potentie heeft. We gaan er dus mee door, maar het is wel een ontwikkelproces.'

'Dat tekent onze instelling: we staan open voor kansen en kijken naar de voordelen, in eerste instantie voor de cliënt, daarna voor het werk. Ik hoor ook van medewerkers die zorgen hebben of ze de technologie wel kunnen bijbenen en of ze hun baan wel kunnen houden. De technologische innovaties zijn met name aanvullend en blijven ondersteunend.'

zintuigen prikkelen

Een volgende stap kan een techniek zijn die ‘sensory reality’ wordt genoemd. Greet Prins: 'Met een innovatieve startup kijken wij naar nieuwe mogelijkheden om de voor mensen met een verstandelijke handicap zo belangrijke prikkelingen te bieden. Onze vrijwilligers en de ruim honderd  cliënten die het beproefd hebben, zijn heel enthousiast over het product – een cabine waarin je met een VR-bril op in een andere wereld waant. De warmte van de zon, de wind in je haren, de geur van de zee, het geluid en de beelden van Zuid-Portugal. Je kunt verschillende programma’s kiezen, zoals op safari, naar het sprookjesbos of motorrijden. Het is net of je even in een andere wereld bent. Al je zintuigen worden geraakt. Het programma prikkelt de hersenen, sommige cliënten worden alerter en energieker, anderen juist rustiger en minder gespannen.'

Of dit een nieuwe activiteit in de centra van Philadelphia wordt, kan de Philadelphia-bestuurder nog niet zeggen. 'Maar een boeiende innovatie is het zeker. We staan open voor de mogelijkheden die technologie biedt, in het belang van cliënten en medewerkers.'