maak een hersenscan onderdeel van de sollicitatieprocedure

Een kort hersenonderzoekje vertelt meer over de talenten van een kandidaat dan een lang sollicitatiegesprek. 'Een hersenscan voor elke kandidaat als onderdeel van de sollicitatieprocedure zou leerzaam kunnen zijn.' Deze suggestie deed Dr. Dick Swaab, arts en neurobioloog en tevens Nederlands bekendste hersenonderzoeker, tijdens het Randstad Employer Brand Event 2018.

De suggestie van de hersenonderzoeker was quasi-serieus bedoeld, maar een hersenscan geeft volgens hem wel degelijk goed zicht op welke hersendelen beter zijn ontwikkeld en welke minder. Een ‘foto’ van de hersenen zou duidelijke indicaties bieden voor goede of bovenmatige ontwikkeling van creativiteit, openheid en of iemand secuur en consciëntieus kan werken. 

‘waarschijnlijk te duur’

Dr. Swaab liet tijdens de bijeenkomst zijn licht schijnen op de vraag wat talent is en hoe het in ons brein ontstaat en ontwikkelt. Zo gaf hij aan dat een groot deel van onze karaktertrekken al vroeg is vastgelegd in de hersenen – talent is in die zin al heel vroeg bij kinderen te ontdekken. Specifieke talenten zijn in de basis genetisch vastgelegd – gen 5 is bepalend voor openheid en creativiteit, de ontwikkeling van gen 18 bepaalt of iemand zorgvuldig en precies is. Hoe beter een bepaald gebied in de hersenen is ontwikkeld en hoe groter het gebied, hoe sterker de eigenschap aanwezig is. 'Leg zo’n kandidaat in de scanner; als er een onderdeel van het voorste hersendeel veel activiteit is, dan weet je als HR-functionaris: we hebben onze boekhouder gevonden,' grapte Swaab.

totally different people

De hersenonderzoeker gaf daarbij aan dat mensen met dezelfde genetisch achtergrond toch totaal verschillende breinen kunnen hebben. Hij toonde beelden van een Siamese tweeling met één lichaam en twee hoofden, allebei met totaal verschillende voorkeuren en interesses. 'We are two totally different people,' zo benadrukte de ene helft van de tweeling.

Hoewel een groot deel van het talent vroeg vastligt, is bestaand talent wel degelijk te ontwikkelen. De hersenen groeien en ontwikkelen zich tijdens ons leven (met name tot 24 jaar) nog volop; vooral het aantal en de sterkte van de celverbindingen is bepalend voor hoe getalenteerd iemand is. 'Zo is bij onderzoek onder Londense taxichauffeurs gebleken dat zij een relatief grote hippocampus hebben – een rechtstreeks gevolg van het leren, trainen en onthouden van de duizenden straatjes in de stad.' 

500 gram extra hersenen

Gelukkig is ons hersenweefsel in de afgelopen 3 miljoen jaar gegroeid van 500 naar 1500 gram – allemaal extra capaciteit bovenop de hersenen die nodig zijn om onze lichaamsfuncties te sturen. 'Dat extra weefsel is de basis van onze creativiteit. Daarmee kunnen we nieuwe dingen doen, bijvoorbeeld in wetenschap, techniek en kunst.'

creativiteit bevorderen

Maar dan de hamvraag: talent heb je en is dus ook te ontwikkelen. Werkt dat ook zo met creativiteit? 'Creativiteit is het combineren van bouwstenen die er al zijn, tot iets nieuws. Als je in staat bent indrukken en informatie binnen te halen – je filter staat zo wijd mogelijk open – dan ondersteunt dat de creativiteit. Een open karakter helpt, een hoog IQ ook.'

Een advies van dr. Swaab aan werkgevers: 'Creativiteit stimuleer je door patronen te doorbreken. Laat mensen op hun werk zo veel en vaak mogelijk nieuwe indrukken opdoen – dat werkt door in de hersenen. Multidisciplinair werken, diversiteit, het helpt allemaal om medewerkers telkens verder te brengen in hun ontwikkeling en creativiteit.'