invasie van de robots?

Invasie van de robots

17 december 2015 - Als je het over de toekomst van werk hebt, krijgt één thema de laatste tijd bijzonder veel aandacht: dat nieuwe technologie, zoals intelligente software en verregaande robotisering, massaal banen overbodig gaat maken. Als lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) stond Peter van Lieshout in 2013 aan de wieg van het WRR-rapport ‘Een lerende economie’. Marjolein ten Hoonte, directeur arbeidsmarkt van Randstad, interviewde hem over de innovatie van werk.

Prof. dr. Peter van Lieshout begrijpt de fascinatie met robots, maar vindt dat de dreiging van banenverlies in het debat wel erg veel nadruk krijgt. 'We zien een aantal ontwikkelingen die grote gevolgen hebben of kunnen hebben voor de toekomst van werk. Deels hebben die te maken met technologie, maar net zo goed met andere manieren waarop bedrijven zich organiseren, met een veranderend beeld van mensen over wat het is om werknemer te zijn, met de betekenis van wat een arbeidscontract is of bijvoorbeeld met een andere rol voor de overheid. Er verandert veel meer dan alleen de technologie.'

beweging

'Het lastige is dat de doorwerking van technologie op werkgelegenheid moeilijk vast te stellen is. Het efficiënter maken van menselijke arbeid leidt niet per definitie tot verlies aan werkgelegenheid,integendeel. Natuurlijk, een bedrijf als Facebook heeft misschien maar een paar honderd medewerkers. Maar je moet ICT niet zien als een werkgelegenheidsproject. Het is net als destijds de elektriciteit veel meer een soort ‘enabler’ die in allerlei sectoren effecten heeft en allerlei nieuwe activiteiten mogelijk maakt.’ 

'de nederige container'

‘Pas op voor blikvernauwing bij de introductie van nieuwe technologieën,' waarschuwt Peter van Lieshout. 'Die mag je niet alleen bekijken vanuit hun effecten op bestaande bedrijvigheid en werkgelegenheid. Neem de introductie van de container in het transport. Die uniforme
metalen doos werd pas in de jaren ‘50 bedacht. Nu is hij alom tegenwoordig. Dat heeft wereldwijd het aantal arbeidsplaatsen in de transportsector met een factor 10 verminderd. Maar de efficiencywinst was spectaculair en opende allerlei nieuwe mogelijkheden. Sommige onderzoekers stellen dat de grootschalige toepassing van containers de handel tussen geïndustrialiseerde landen binnen 20 jaar met maar liefst 790% heeft doen groeien.’

ontwikkeling en verandering

'Wat de informatietechnologie wel met zich meebrengt, is dat alles wat op routines gebaseerd is ook steeds meer geautomatiseerd kan en zal worden. Je hebt dan nog mensen nodig voor specifieke taken die aan een locatie gebonden zijn,zoals in allerlei persoonlijke dienstverlening.
Daarnaast zal er vooral behoefte zijn aan mensen die permanent bezig zijn met innovatie, ontwikkeling en verandering.' 

Dit is een deel van een interview dat eerder is gepubliceerd in het Inhouse Magazine van Randstad Inhouse Services