Het kabinet heeft in juni het voorstel voor nieuwe maatregelen voor zzp’ers gepresenteerd. Vanaf 2021 moeten zzp’ers een minimumtarief van € 16 per uur krijgen. Ook komt er voor zzp’ers die meer dan € 75 per uur verdienen een opt out-mogelijkheid voor de loonheffingen en de werknemersverzekeringen, in de vorm van een zogeheten ‘zelfstandigenverklaring’. Dit schrijft het kabinet in de Kamerbrief voortgang uitwerking maatregelen 'werken als zelfstandige', die eind juni 2019 naar de Tweede Kamer is gestuurd. Wat zijn de plannen? We geven je een overzicht.

op deze pagina

de huidige regels: de Wet DBA

De kern van de Wet DBA (de huidige wet) is dat zowel opdrachtgevers als zzp’ers verantwoordelijk zijn voor de relatie die zij met elkaar aangaan. Samen moeten zij bepalen of er sprake is van loondienst. Als er onduidelijkheid is over de relatie tussen hen dan kunnen zij samenwerken volgens een modelovereenkomst. Wordt er gewerkt volgens de afspraken die de partijen in de overeenkomst hebben gemaakt, dan is de zzp'er niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, ZW en WIA) en hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en af te dragen. Het gebruik van een modelovereenkomst is niet verplicht. 

Deze wet had meer duidelijkheid over schijnzelfstandigheid moeten geven, maar bracht juist meer onrust en onzekerheid. Daarom werkt het kabinet nu aan nieuwe wetgeving. 

nieuwe zzp-wet

De nieuwe wet voor zzp'ers is er op z'n vroegst pas in 2021. De vervanger van de Wet DBA laat op zich wachten omdat een van de oorspronkelijke plannen voor zzp’ers uit het regeerakkoord niet voldeed aan de Europese wetgeving. Daarom moest er aan nieuwe maatregelen worden gewerkt.

De afgelopen tijd is wel een aantal stappen gezet om te komen tot meer duidelijkheid over de aard van de arbeidsrelatie. Zo is per 1 januari 2019 het criterium ‘gezag’ uit het arbeidsrecht verduidelijkt, door middel van een bijlage bij het Handboek Loonheffingen . Dit criterium speelt een belangrijke rol bij de vaststelling of iemand een dienstverband heeft. 

Met de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) per 1 januari 2020 is er ook meer haast gekomen wat betreft de nieuwe zzp-wet. Een van de moties op de WAB was dat de minister nog voor de zomer van 2019 zou komen met een voorstel voor nieuw beleid ten aanzien van zelfstandigen. De Eerste Kamer is namelijk bang dat als gevolg van de strengere regels voor flexwerk in de WAB meer schijnzelfstandigheid zal ontstaan, leidend tot een zogeheten ‘waterbedeffect’. De Kamer wil dat er een oplossing komt om het inhuren tegen lage tarieven te ontmoedigen of zelfs te verbieden.

De minister voldoet aan die motie met zijn voorstel in de nieuwe Kamerbrief. In dat voorstel worden drie maatregelen uitgewerkt:

  • er komt een minimumtarief voor zzp’ers van € 16
  • zzp’ers die meer dan € 75 per uur verdienen, krijgen de mogelijkheid tot opt-out met het aangaan van een zelfstandigenverklaring
  • er komt een opdrachtgeversverklaring, waarmee opdrachtgevers vooraf zekerheid kunnen krijgen over de aard van de arbeidsrelatie. 

minimumtarief van € 16

Er komt een minimumtarief van € 16 per uur voor alle zzp’ers, met zowel zakelijke als particuliere klanten. Er gelden geen andere criteria zoals de duur van een opdracht of waar een zzp’er werkt. Het minimumtarief gaat gelden voor alle uren die een zzp’er aan een opdracht besteedt. Het tarief is exclusief directe kosten die een zzp’er voor een klus maakt. De hoogte van het tarief is zo gekozen dat een zzp’er die voltijd werkt (40 uur per week, 46 weken per jaar) er het bestaansminimum mee kan verdienen. 

Zakelijke opdrachtgevers krijgen een grotere verantwoordelijkheid dan particuliere opdrachtgevers. Indien achteraf blijkt dat er meer directe kosten en/of uren zijn gemaakt dan vooraf ingeschat en het tarief daardoor onder het minimumtarief zou uitkomen, dan is de zakelijke opdrachtgever verplicht om het verschil bij te betalen. 

zelfstandigenverklaring voor tarief boven € 75

Zzp’ers met een tarief boven de € 75 kunnen straks kiezen voor opt-out met het aangaan van een zelfstandigenverklaring. Deze geeft niet alleen vooraf zekerheid over loonheffing en werknemersverzekeringen, maar ook voor zover mogelijk over arbeidsrechtelijke gevolgen, pensioenverplichtingen en cao-bepalingen. Voor gebruik van de zelfstandigenverklaring gelden de volgende voorwaarden:

  1. in de overeenkomst van opdracht moet opgenomen zijn dat partijen de bedoeling hebben geen arbeidsovereenkomst te sluiten
  2. de arbeidsbeloning bedraagt minimaal € 75 per uur.
  3. de overeenkomst wordt aangegaan voor maximaal 1 jaar
  4. de opdrachtgever en de opdrachtnemer ondertekenen beiden de zelfstandigenverklaring
  5. de opdrachtnemer dient bij de Kamer van Koophandel ingeschreven te staan.

Voor opdrachtgevers biedt het werken met een zelfstandigenverklaring meer zekerheid. Als achteraf namelijk toch blijkt dat er sprake was van werknemerschap, dan heeft de opdrachtgever geen betalingsverplichting bij ziekte en/of pensioenpremies. Ook de doorwerking van de zelfstandigenverklaring naar de arbeidsvoorwaarden in cao’s biedt de opdrachtgever extra zekerheid.

De opdrachtgever heeft echter wel de verplichting om zowel vooraf als achteraf vast te stellen dat hij minimaal € 75 per uur aan de zzp’er heeft betaald. De opdrachtnemer moet daartoe na afloop van de werkzaamheden aan de opdrachtgever een overzicht verstrekken van de direct aan de opdracht toerekenbare kosten en uren. Daarbij mag de opdrachtgever niet blindelings op deze overzichten vertrouwen. Aan de eis van minimaal € 75 per uur is enkel voldaan als ook daadwerkelijk minimaal € 75 per uur is betaald. 

opdrachtgeversverklaring

Voor alle opdrachtgevers van zelfstandigen komt er met de opdrachtgeversverklaring een instrument om per opdracht zekerheid vooraf te krijgen over de zelfstandigheid van de zzp’er en de vraag of de opdracht in zelfstandigheid is te doen. Het is de bedoeling dat op basis van een opdrachtgeversverklaring een opdrachtgever kan concluderen dat hij geen loonheffingen hoeft in te houden, uiteraard voor zover conform de verklaring wordt gewerkt.  
Het kabinet onderzoekt in hoeverre een webmodule die zekerheid kan geven. Het invullen van een digitale vragenlijst in deze webmodule moet uitsluitsel geven of in een specifiek geval al dan niet een opdrachtgeversverklaring kan worden verstrekt. Deze module wordt op dit moment getest door toekomstige gebruikers. Na de zomer zal het kabinet de Tweede Kamer informeren over de resultaten.

meer weten over zzp-wetgeving?

Download de Kamerbrief voortgang uitwerking maatregelen 'werken als zelfstandige' en lees de uitgebreide toelichting op de voorgestelde maatregelen. Of vind direct actuele info in de Werkpocket, ons kenniscentrum of op Rijksoverheid.nl.