Het dringende advies van de overheid om tijdens de coronacrisis zoveel mogelijk thuis te werken is op 26 juni vervallen. Het is vervangen door een nieuw advies: werken op kantoor mag weer, maar niet meer dan de helft van de werktijd. 
Wat betekent dat voor jou en voor je medewerkers? Je leest het hier.

5 vragen en antwoorden

  1. wat moet nog steeds en wat mag weer?
  2. kan ik mijn medewerkers verplichten om weer naar het werk te komen?
  3. wie is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek?
  4. kan ik mijn medewerker verplichten meer/minder of op andere tijden te werken?
  5. wat kunnen we de komende tijd verwachten?

1. wat moet nog steeds en wat mag weer?

De belangrijkste coronamaatregelen blijven voorlopig nog gelden, ook op de werkplek:

Als werkgever moet je het mogelijk maken dat je medewerkers zich aan deze basisregels (kunnen) houden. Zorg dus - nog steeds - voor kuchschermen en mondkapjes waar dat nodig is en voldoende zeep, papieren handdoekjes en handgel om iedereen de gelegenheid te geven de hygiëneregels na te leven. Geef je medewerkers letterlijk de ruimte en voorkom bijvoorbeeld dat ze samen moeten werken in kleine ruimtes. 
Als er medewerkers zijn die nog graag een mondkapje willen dragen, geef ze dan ook de ruimte om dat te doen. Let er ook goed op dat daarover geen gedoe of pestgedrag ontstaat.

samen zijn mag weer, maar wel goed opletten

Je mag weer samen vergaderen of samen eten in het bedrijfsrestaurant. Dat moet wel op 1,5 meter afstand van elkaar (of anders moet je een mondkapje dragen). Met een grote groep urenlang vergaderen in een bedompte vergaderzaal is natuurlijk niet de bedoeling. Hou daarom fysieke samenkomsten zo kort mogelijk, beperk de groep aanwezigen tot ‘strikt noodzakelijk’ en blijf online overleggen waar en wanneer dat kan. Ook verstandig: check de richtlijnen van het RIVM voor ventileren op het werk.  

2. kan ik mijn medewerkers verplichten om weer naar het werk te komen?

Als een medewerker niet naar de werkplek wil komen als de werkgever dat van hem vraagt, kan dat juridisch worden uitgelegd als werkweigering. Tegelijkertijd staat in de Arbowet ook dat ‘een werknemer het werk mag onderbreken als er sprake is van een ernstig gevaar’. Dit kan het geval zijn als de geldende coronamaatregelen niet goed (kunnen) worden nageleefd op de werkplek. 

Mag je medewerker weigeren naar de werkplek te komen uit angst voor corona? In principe niet, maar dan moet je als de werkgever wel:

  • een goede reden hebben om van je medewerker te vragen op de werkplek te werken (bijvoorbeeld omdat thuiswerken geen optie is)
  • zorgen dat ded werkplek gezond en veilig is.

Een wettelijk recht op thuiswerken bestaat (nog) niet en in de wet staat ook niet omschreven welke werkzaamheden wel of niet thuis kunnen worden gedaan. De wet zegt wél dat de werkgever een zorgplicht heeft als het gaat om veilige werkomstandigheden

zorg samen voor werkbare oplossingen

Het belangrijkste is dat je het nieuwe advies van de overheid - de mogelijkheid om deels weer terug te keren naar je werkplek - met je medewerkers bespreekt en beslissingen daarover in overleg met hen neemt. Veel medewerkers kunnen niet wachten om hun collega’s weer ‘live’ te zien en zullen graag weer naar kantoor gaan - ook al is het maar de helft van de tijd. Maar er zijn ook medewerkers die er niet helemaal gerust op zijn. Bijvoorbeeld omdat ze in een risicogroep zitten, zwanger zijn of samenwonen met iemand die chronisch ziek is. Heb als werkgever extra oog voor bezorgde medewerkers en zoek samen naar oplossingen op maat om eventuele risico’s weg te nemen. 

3. wie is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek?

Volgens de wetgeving over arbeidsomstandigheden hebben werkgever en werknemer samen de plicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. In de praktijk betekent dit dat je als werkgever alle maatregelen moet nemen die zorgen dat je medewerkers veilig en gezond hun werk kunnen doen en dat je medewerkers - op hun beurt - die maatregelen moeten naleven.

praktijkvoorbeeld

Als werkgever moet je er bijvoorbeeld voor zorgen dat je medewerkers 1,5 meter afstand kunnen houden, er mondkapjes en handgel voorhanden zijn, de ventilatie op de werkvloer op orde is en elke dag bureau's, toetsenborden en telefoons ontsmet worden. Je medewerkers moeten alle ontsmettings- of preventiemaatregelen opvolgen en de hulpmiddelen goed gebruiken. Behalve voldoende afstand houden kan dat ook betekenen dat ze op sommige plekken of in bepaalde situaties mondkapjes moeten dragen op de werkvloer. Als werkgever moet je wel rekening houden met gezondheidsredenen zoals benauwdheid maar een mondkapjesplicht instellen valt onder het instructierecht van de werkgever.

4. kan ik mijn medewerker verplichten meer/minder of op andere tijden te werken?

Met het advies om weer voor maximaal de helft van de tijd naar het werk te gaan, probeert de overheid grote drukte op werkplekken te vermijden. Daarnaast roept het kabinet mensen op om zoveel mogelijk buiten de spits naar hun werk te reizen. In het openbaar vervoer blijft het dragen van een mondkapje voorlopig nog verplicht. 

hou je aan de arbeidsovereenkomst

Zomaar de werktijden van je medewerkers veranderen - waardoor ze ineens om 6.00 uur moeten beginnen of tot laat in de avond moeten doorwerken - kan niet. Dat geldt ook voor aanpassingen in de arbeidsomvang: de uren en dagen waarop je medewerker normaal werkt. Deze afspraken liggen vast in de arbeidsovereenkomst of cao, en kunnen niet zomaar eenzijdig worden gewijzigd. Als je hier iets aan wilt veranderen, dan zul je dat in goed overleg met je medewerker moeten doen en met een redelijk voorstel moeten komen.

5 wat kunnen we de komende tijd verwachten?

Niemand kan dat voorspellen, maar de versoepelingen zijn een goed teken dat de toekomst er weer wat normaler uitziet. Toch is het, volgens werkgeversorganisaties, verstandig om alvast een plan te maken voor ná de zomervakantie. Want nieuwe virusvarianten kunnen weer een grote impact hebben. Als je daar nu alvast rekening mee houdt, kun je er ook aan bijdragen dat nieuwe mogelijke lockdowns straks beperkt kunnen blijven.

de toekomst: hybride werken

Denk er nu alvast over na hoe hybride werken eruit kan gaan zien in jouw bedrijf: bijvoorbeeld deels vergaderen en samenwerken op kantoor en deels via het beeldscherm thuis of vanuit een toegevoegde kantoorlocatie elders. Veel mensen hebben de voordelen van het thuiswerken tijdens de coronacrisis ervaren en willen graag een goede mix van thuiswerken en kantooruren. Dit is hét moment om hier met je medewerkers over te praten.

meer lezen?

Lees alles over corona en wat je als werkgever moet weten in het Randstad Kenniscentrum.

Meer informatie van de overheid over thuiswerken lees je hier.