Nu de coronamaatregelen eindelijk weer een beetje versoepeld zijn, kun je weer denken aan iets wat lijkt op een normale bedrijfsvoering. Maar tegelijkertijd breekt ook de zomervakantie aan. Wat mag je van je medewerkers vragen als het gaat om het opgeven, doorschuiven of aanpassen van hun welverdiende vakantie? We zetten de belangrijkste vragen en antwoorden voor je op een rij. 

corona & vakantie: 6 vragen en antwoorden

  • 1. mag ik mijn personeel verplichten om hun vakantiedagen op te nemen?

    Misschien heeft je bedrijf minder werk door de coronacrisis en lijkt het daarom een goed idee als je medewerkers hun vakantiedagen of verlofdagen nu opnemen. Maar je mag ze hiertoe niet verplichten. 
    Want als werkgever is het jouw verantwoordelijkheid om te zorgen dat er voldoende werk is. Bovendien is vakantie een recht. In het Burgerlijk Wetboek staat dat de werkgever de vakantie vaststelt ‘overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten’.

    Verplichten mag dus niet, maar je mag je medewerkers wel vragen of ze bereid zijn hun vakantiedagen op te nemen. Bijvoorbeeld omdat het in het bedrijfsbelang is om de gevolgen van de coronacrisis te kunnen beperken. Het is aan je medewerkers om daarmee in te stemmen of niet. 

  • 2. mag ik verplichte vrije dagen aanwijzen?
  • 3. kan ik mijn medewerkers verplichten atv-/adv-dagen op te nemen als ze extra gewerkt hebben door de coronacrisis?

    Het recht op arbeidstijdverkorting (atv) en arbeidsduurverkorting (adv) is niet wettelijk geregeld. Je mag je werknemers dus alleen verplichten atv-/adv-uren op te nemen als dat in de cao of de arbeidsovereenkomst is geregeld.  
    Bijvoorbeeld: je medewerker heeft een contract van 38 uur maar heeft de afgelopen tijd 40 uur per week gewerkt. Dan bouwt hij twee atv-/adv-uren per week op. In dat geval mag jij als werkgever bepalen wanneer je werknemer die atv-/adv-uren opneemt als verlof. 

  • 4. hoe zit het met het vervallen van vakantiedagen?

    De wettelijke vakantiedagen (4x het aantal overeengekomen arbeidsuren per week) moeten worden opgenomen binnen zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd. Zo niet, dan vervallen ze. Dat betekent dus dat de vakantiedagen van 2019 vervallen op 1 juli 2020. Daar brengt de coronacrisis geen verandering in. 
    Maar als je medewerkers en jij het erover eens worden dat er een goede reden voor bestaat, dan kun je als werkgever ermee instemmen om de verjaringstermijn van vakantiedagen te verlengen of de resterende dagen uit te betalen. 

    Naast wettelijke vakantiedagen heb je ook te maken met extra vakantiedagen die je als werkgever geeft. Deze vervallen na vijf jaar, tenzij dat in de cao anders is vastgelegd. Als werkgever is het jouw taak om je werknemers erop te wijzen dat hun vakantiedagen binnenkort verlopen. 

  • 5. mag een medewerker een al geplande vakantie intrekken of uitstellen?

    Je mag een verzoek van de medewerker om een vastgestelde vakantie in te trekken weigeren. De vakantie is immers al naar wens van de medewerker vastgesteld. Maar je moet daar wel goede argumenten voor hebben. Bijvoorbeeld omdat je al een strakke vakantieplanning hebt vastgesteld, drukte verwacht na afloop van deze bijzondere tijd of omdat iedereen na deze periode tegelijkertijd op vakantie wil.

  • 6. wat kan ik doen als straks iedereen tegelijk op vakantie wil?

    Juist nu kan het zijn dat je je medewerkers extra hard nodig hebt om je bedrijf weer op te starten. Maar de zomervakantie staat voor de deur, iedereen is toe aan een break en wat als je medewerkers allemaal tegelijk op vakantie willen? 
    In principe moet je de vakantie-aanvragen van je medewerkers goedkeuren. Je kunt alleen weigeren als het bedrijfsbelang in het geding komt. Dat kan het geval zijn als het bedrijfsproces stil komt te staan wanneer (te) veel van je medewerker tegelijk op vakantie gaan. 

3 tips om er samen uit te komen

De enige manier om deze coronacrisis zo goed mogelijk door te komen, is om met elkaar om de tafel gaan zitten en samen een goede oplossing te vinden voor deze uitzonderlijke situatie. Goed werkgeverschap is in deze tijd in elk geval een belangrijke sleutel tot de beste oplossingen. 

1. ga in gesprek

Er bestaat geen standaardoplossing voor het regelen van vakantie en verlof tijdens of na de coronacrisis. Een fijne vakantie betekent immers voor iedereen iets anders. Dus vraag je je medewerkers naar hun wensen en ideeën. En leg uit wat voor het bedrijf het beste werkt. De kans is groot dat je oplossingen vindt waar iedereen achter kan staan als je elkaar tegemoet probeert te komen. 

tip 

Voor draagvlak bij je medewerkers kan het handig zijn om de OR/personeelsvertegenwoordiging te betrekken bij besluiten over de vakantie. 

2. ben transparant

Als je medewerkers weten dat vakantie opnemen of juist uitstellen een bepalende factor kan zijn tussen overleven of een faillissement, dan zullen ze vaak willen meewerken. Vertel je medewerkers waarom je bepaalde keuzes maakt en op welke punten je hun medewerking nodig hebt. Ze zullen het waarderen dat je transparant bent over je motieven. De mate waarin je medewerkers zich betrokken voelen bij je bedrijf is een succesfactor die je - altijd, maar nu helemaal - goed kunt gebruiken. 

3. ben flexibel

Wie zich sinds de uitbraak van de coronacrisis drie slagen in de rondte heeft gewerkt, moet daarna echt even kunnen uitrusten. En wie noodgedwongen thuis heeft gezeten omdat er te weinig werk was, wil misschien juist weer vol aan de bak. Heb oog voor de persoonlijke drijfveren van jouw medewerkers om nu (wel of niet) op vakantie te willen. En probeer flexibel te zijn, ook al is het een puzzel om de planning rond te krijgen.

meer weten?

Download de paper veilig weer aan werk in het nieuwe normaal. Heb je vragen of wil je met ons overleggen over advies? Neem dan contact met ons op.